“Nóng bỏng” ở phía tây Hà Nội

Chẳng còn bao lâu nữa, Quốc hội sẽ thông qua đề án mở rộng Thủ đô Hà Nội bằng việc sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh và 4 xã thuộc huyện Lương Sơn (Hòa Bình) vào Hà Nội.

Mặc dù quyết định cuối cùng còn chờ Quốc hội khóa 12 trong kỳ họp vào tháng 5/2008, nhưng hiện ở khu vực phía Tây Hà Nội, nơi được coi là “Hà Nội mới”, “Hà Nội tương lai” lại đang nóng lên từng ngày. 

Tranh thủ mua đất ruộng chờ dự án

Hiện nay, giao dịch về đất thổ cư ở Hà Tây hầu như bất động. Lý do không phải vì thị trường nhà, đất ở đây đang “đóng băng” mà vì hầu như người dân đều muốn “găm” đất thổ cư lại chờ thời khắc Hà Tây chính thức được tuyên bố nhập về Hà Nội, các dự án mới hình thành. Người Hà Nội thì muốn mua. Dân Hà Tây lại không muốn bán. Tình hình càng khiến thị trường đất đai ở phía tây Hà Nội thêm “điên đảo” hơn.

Những thửa ruộng nằm ngay sau động Hoàng Xá (thị trấn Quốc Oai, Hà Tây), nằm dọc cao tốc Láng-Hòa Lạc đang được rao bán tới 250 triệu đồng/sào (đắt gấp 6 lần giá đền bù đất canh tác của Nhà nước hiện nay).

Không mua được đất thổ cư, dân Hà Nội bắt đầu chuyển sang "săn" mua đất ruộng của nông dân. Dọc tuyến đường Láng-Hòa Lạc, cả một vùng đồng bãi kéo dài từ ngoại ô TP Hà Đông lên tận TP Sơn Tây, đất ruộng đang được nông dân cắt bán ồ ạt. Hai địa phương nông dân đua nhau bán ruộng nhiều nhất là Quốc Oai và Hoài Đức, nơi có tuyến cao tốc Láng-Hòa Lạc chạy qua và hơn 100 dự án lớn, nhỏ đang và sẽ được triển khai.

Nơi được coi là “chợ” giao dịch đất canh tác sôi động nhất là ở 4 xã Ngọc Mỹ, Thạch Thán, Ngọc Liệp và Hoàng Ngô (Quốc Oai). Từ hơn 1 tháng qua, ngay khi có thông tin Bộ Xây dựng trình phương án nhập cả tỉnh Hà Tây vào Hà Nội, hàng trăm “lô” ruộng đã được lén lút mua bán theo kiểu trao tay. Khách mua không cần phải thông qua xác nhận của chủ tịch UBND xã, chỉ cần có chữ ký của 2 bên và chứng nhận của trưởng thôn. Giá đất ruộng được đẩy lên nhanh chóng. Từ 20 triệu đồng/sào (360m2) lên 40 triệu đồng/sào và hiện nay, tại khu cánh đồng quanh thị trấn Quốc Oai đã lên tới 200-250 triệu đồng/sào. Tại nhiều vị trí như ruộng nằm kề đường lớn, sát khu dự án, giá lên tới 250 triệu đồng/sào nhưng chủ vẫn chưa muốn bán.

Ngay khi có thông tin Hà Tây sắp sáp nhập về Hà Nội, hàng trăm mảnh đất ruộng ở xã Bình Yên (Thạch Thất-Hà Tây) đã lập tức biến thành những lô nhà nằm chạy dài cả ki-lô-mét. Giá người dân gốc bán ra chỉ có 20 triệu đồng/lô nhưng hiện chủ sở hữu mới đã “hét” lên tới 250-300 triệu đồng/lô.

Ở khu Hoàng Ngô, thị trấn Quốc Oai, nhiều hộ nông dân đã kiếm được trên 1 tỷ đồng nhờ bán tháo ruộng. Theo bà con, lý do phải bán tháo ruộng vì ở khu vực này sẽ triển khai dự án khu đô thị Tây Quốc Oai với tổng diện tích lên tới 900ha (vượt lên cả khu đô thị Dầu khí của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) và được coi là lớn nhất tỉnh Hà Tây từ trước đến nay. Nếu bán trao tay cho giới đầu cơ Hà Nội, cứ mỗi sào ruộng, bà con “bỏ túi” 200 triệu đồng. Trong khi nếu để chính quyền thu hồi, thực hiện chính sách đền bù GPMB theo giá nhà nước năm 2008 (54.000 đồng/m2) thì họ chỉ kiếm được có… gần 20 triệu đồng/sào (kém 10 lần).

Giá đền bù rẻ "như bèo", vậy tại sao giới đầu cơ Hà Nội lại đổ xô mua? Khai thác giới đầu cơ Hà Nội, chúng tôi mới vỡ lẽ một sự thật. Đó là, theo chính sách của UBND tỉnh Hà Tây thì khi nông dân bị thu hồi từ 1 sào ruộng trở lên, ngoài giá đền bù theo quy định, họ còn được hỗ trợ khu đất dịch vụ là 10% tổng diện tích bị thu hồi. Theo đó, cứ mỗi 1 sào ruộng bị mất, chủ ruộng sẽ có 36m2 đất dịch vụ được quy hoạch trong các khu đô thị mới, có đường ngang ngõ dọc, có mặt tiền. Trong khi cơn lốc đô thị hóa đang ồ ạt tràn về Hà Tây, thị trường bất động sản chắc chắn sẽ rất nóng bỏng trong nay mai. Lúc đó, 1m2 đất dịch vụ có thể được “thổi” lên tới 15-20 triệu đồng.

Hiện tại, 1m2 đất dịch vụ ở xã Ngọc Liệp, Ngọc Mỹ (Quốc Oai) ngay sau khi bàn giao đã có giá 9-10 triệu đồng/m2. Như vậy, mặc dù bỏ ra tới 200 triệu đồng/sào ruộng nhưng khi bán đất dịch vụ, chủ đất sẽ cầm chắc món lãi từ 100-160 triệu đồng/sào.

Dân Hà Tây “mong” từng ngày về Hà Nội

Đi khắp các thôn, làng ở Hà Tây, ở đâu cũng gặp cảnh bà con ngồi tụ tập trong nhà, ngoài ngõ, quán nước, đình làng… bàn chuyện Hà Tây sắp nhập về Hà Nội.

Ông Nguyễn Văn Lộc, ở xã Tuyết Nghĩa (Quốc Oai-Hà Tây) thì bảo: “Chúng tôi mong từng ngày được trở thành dân Hà Nội”. Hỏi lý do tại sao, ông nói: “Nếu được nhập vào Hà Nội, làng quê tôi sẽ đô thị hóa, phố xá, công viên, siêu thị sẽ mọc lên. Con em chúng tôi cũng chẳng cần phải tranh nhau đổ xô về tận khu Hà Nội cũ để sống, để làm ăn nữa”.

Dù Hà Tây không được sáp nhập về Hà Nội, thì “cơn lốc” đô thị hóa từ Hà Nội vẫn sẽ phủ trùm lên tỉnh Hà Tây.

Anh Kiều Xuân Hải, ở xã Phùng Xá (Thạch Thất-Hà Tây) thì hỉ hả: “Năm ngoái, có người xui em bỏ ra 10 triệu đồng để “mua” một cái hộ khẩu Hà Nội để 2 đứa con khỏi phải học hành trái tuyến. Giờ em chẳng cần phải chuyển khẩu làm chi nữa, tự nhiên trở thành người Hà Nội”. Anh Hải còn kể, năm ngoái anh làm thủ tục vay tiền ở một ngân hàng thương mại đóng ở Hà Nội. Mọi thứ giấy tờ làm xong, đến khi biết hộ khẩu của anh vẫn ở Hà Tây, nhân viên ngân hàng liền từ chối. Từ đó, anh hiểu rằng, nếu có hộ khẩu Hà Nội, còn nhiều việc khác sẽ thuận tiện hơn…

Ông Phùng Văn Trung, 42 tuổi, ở phường Sơn Lộc (TP Sơn Tây) thì tiết lộ: “Tôi vừa tậu được cái xe máy. Nhưng nghe nói chỉ ngay trong tháng 5/2008 này là Quốc hội biểu quyết nhập Hà Tây về Hà Nội, nên tôi chưa vội đi đăng ký biển số xe. Cứ chạy “lậu” vài tuần đã. Chờ sau tháng 5 lấy biển Hà Nội đeo cho đẹp!”. Ông Trung còn kể, ở quanh các huyện Chương Mỹ, Quốc Oai, Thạch Thất… rất nhiều người tậu xe về cũng có ý định giống ông như vậy. Từ nhiều năm nay, ông Trung đã mơ ước được trở thành người Hà Nội. 

Còn ông Lê Đình Thiện, ở phường Hà Cầu, TP Hà Đông (Hà Tây) thì bảo: “TP Hà Đông bao nhiêu năm nay nằm sát Hà Nội, chẳng khác khúc ruột của Thủ đô. Ấy nhưng nếu sống ở đây, vẫn cứ mang tiếng là dân Hà Tây, cứ thấy xa xôi cách trở, lại không thể phát triển được. Giá đất đai cũng rẻ hơn. Bởi thế, dân Hà Đông rất mong về Hà Nội”.

Rừng bị tàn phá vì “sốt” đất

Đi qua Quốc Oai (Hà Tây) là đến 4 xã Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung thuộc huyện Lương Sơn (Hòa Bình). Đây là khu vực dự báo sẽ rất sôi động, nằm cách Hà Nội khoảng 35-45km theo hướng chính Tây, bởi nằm quanh giao lộ của dự án đường Láng-Hòa Lạc kéo dài và dự án đường Hồ Chí Minh.

Từ năm 2003, 4 xã trên đã bị “cơn sốt” đất làm cho "điên đảo". Nhiều hộ gia đình đã từng ồ ạt cắt bán ruộng, nương, gò, đồi cho giới đầu cơ Hà Nội làm trang trại. Bây giờ, nơi đây lại tiếp xảy ra một “cơn sốt” mới, nhưng hầu như không còn nhiều gia đình còn đất bán nữa. Khan đất, giá được “thổi” lên chóng mặt và còn tiếp tục leo cao hơn nữa. Ngay cả những khu núi đồi cheo leo, heo hút, sim mua, dây leo chằng chịt cũng có giá tới 150 triệu đồng/sào hoặc 40 triệu đồng một mét mặt đường (trong khi vài năm trước, có cho không cũng chẳng ai muốn nhận).

Từ sáng đến chiều, xe con mang biển Hà Nội vào ra, chạy uốn lượn dọc triền đồi như mắc cửi để săn mua đất, tranh thủ lúc “tranh tối tranh sáng” trước khi chính thức tách nhập 4 xã của Lương Sơn vào Hà Nội. Nhiều trung tâm môi giới nhà đất mọc lên bên cạnh những ngôi biệt thự nguy nga, hoành tráng của các “đại gia” Hà Nội.

Dọc con đường dẫn từ ngã ba Hòa Lạc (Thạch Thất) vào trung tâm xã Yên Bình rồi vòng sang xã Yên Trung, Đông Xuân, Tiến Xuân (Lương Sơn), hơn 10 năm trước nơi đây còn là rừng tre vầu xanh ngắt, cây cổ thụ, bãi đào vàng, rừng mơ... nhưng bây giờ, chỉ trơ lại toàn đất bụi. Suối cạn khô. Cây bị chặt trụi. Đồi, núi bị san bạt ngổn ngang để làm khu du lịch, khu công nghiệp, trang trại, khu đô thị mới, vui chơi giải trí... Tất cả đều là tự phát.  

Bốn người đàn bà dân tộc Mường ở thôn Lụa, xã Yên Bình (Lương Sơn-Hòa Bình) tỏ ra lo ngại khi sáp nhập về Hà Nội thì khoản trợ cấp cứu đói hằng năm của UBND tỉnh Hòa Bình dành cho họ sẽ bị cắt đứt.

Mất đất, dân bản địa đang phải kéo nhau đi khắp xứ làm thuê. Đàn ông chủ yếu tìm về trung tâm Hà Nội làm thợ hồ, thợ xây, bốc chở vật liệu xây dựng… Đàn bà thì đi hái chè, vặt cỏ, trông nom trang trại thuê cho người Hà Nội trên chính mảnh đất mà họ đã từng làm chủ…

Phần lớn họ là người Mường. Chẳng còn bao lâu nữa, những nông dân lam lũ này sẽ trở thành người Hà Nội. Ai cũng băn khoăn, lo lắng, tự hỏi nếu về Hà Nội thì liệu cuộc sống có khấm khá lên được không? Người thì bảo: “Tôi ở Hòa Bình hay về Hà Nội đều chẳng quan trọng. Quan trọng là chính quyền có lo được cho dân không?”. Người lại bảo: “Nếu về Hà Nội, khu đô thị mới sẽ xây ào ào, dân sẽ mất đất, rừng sẽ bị phá. Cho nên, tôi không muốn nhập về Hà Nội”.

Trong khi người dân 4 xã “rơi” vào danh sách tách về Hà Nội đang mang hai luồng quan điểm trái ngược, thì nằm dọc tuyến quốc lộ 21A và dự án đường Hồ Chí Minh, nơi giáp ranh giữa các xã của huyện Lương Sơn và huyện Chương Mỹ, Quốc Oai, Thạch Thất (Hà Tây) lại xảy ra chuyện tranh chấp đất đai nóng bỏng suốt nhiều tháng qua, do nhiều người dân Lương Sơn muốn sáp nhập vào Hà Tây để vài tháng nữa “theo” Hà Tây về Hà Nội. Lý do, nếu trở thành đất Hà Nội, giá nhà đất sẽ khác hẳn. Giá đền bù cũng sẽ khác nếu chẳng may bị thu hồi.

Những học sinh người Mường của Trường THCS Tiến Xuân sắp sửa trở thành học sinh Hà Nội. Bố mẹ chúng tỏ ra lo ngại, nếu thi cử, điểm ưu tiên như trước sẽ không còn nữa.

Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình Bùi Văn Tỉnh đã phải trực tiếp đi kiểm tra tại các khu vực xảy ra tranh chấp và chỉ đạo các xã mở hội nghị nóng giải quyết tranh chấp đất đai. Ngày 28/3, trong cuộc họp bất thường về việc sáp nhập, mở rộng thủ đô Hà Nội, HĐND tỉnh Hòa Bình đưa ra ý tưởng “xin” Quốc hội cho tách nhập 6 xã nằm ở mé Tây đường Hồ Chí Minh thuộc huyện Chương Mỹ (Hà Tây) vào huyện Lương Sơn (Hòa Bình) sau khi cắt 4 xã của huyện Lương Sơn về Hà Nội.

Xem ra, khi tách nhập các khu vực trên về Hà Nội, Thủ đô sẽ có cả một núi việc cần phải làm, cần phải giải quyết. Đó là một sức ép lớn. Tuy nhiên, trước xu thế phát triển, mở rộng thủ đô, để Hà Nội thực sự trở thành một đô thị lớn và hiện đại, sánh với thủ đô của nhiều nước khác, thì không thể không bắt tay giải quyết những khó khăn, tồn tại.

Bài toán đặt ra ngay từ bây giờ là quy hoạch cho khu Hà Nội tương lai như thế nào để sau khi có quyết định sáp nhập vào Hà Nội, khu vực trên không bị cắt vụn ra bởi hàng trăm dự án gần như tự phát, không tuân thủ theo quy hoạch của Thủ đô như hiện nay. Đồng thời Nhà nước nên sớm có một định hướng cho các khu vực chuẩn bị sáp nhập về Hà Nội, để những tiêu cực và hệ lụy kiểu như mua bán đất đai bừa bãi… không phát sinh những hậu quả đáng tiếc.   

Bài, ảnh: Thái Huyền