“Thuế thu nhập cá nhân không tính tới lạm phát…”

Giữa cá nhân hoạt động SX nông lâm nghiệp và chủ trang trại, liệu Bộ Tài chính có đủ cơ sở và nhân lực để xem xét đối tượng miễn thuế thu nhập hiệu quả và kịp thời?

Theo nguồn tin từ Bộ Tài chính, bộ đã hoàn thành dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành luật Thuế thu nhập cá nhân và chuẩn bị trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Ngày 17/7, ông Nguyễn Văn Phụng, phó vụ trưởng vụ Chính sách thuế, Bộ Tài chính đã trả lời phỏng về những hướng dẫn mà Bộ Tài chính đề xuất

Thưa ông, thời điểm áp dụng các quy định của luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sắp đến (1/1/2009), dư luận đang quan tâm đến việc Chính phủ quy định cụ thể thế nào về những vấn đề như mức thuế phải nộp, việc kê khai để khấu trừ thuế cho đối tượng ăn theo. Bộ Tài chính có đề xuất gì với Chính phủ?

Từ đây đến cuối tháng, chúng tôi sẽ trình dự thảo nghị định để Chính phủ xem xét, ban hành. Những quy định như về khấu trừ cho người phụ thuộc (1,6 triệu đồng/người/tháng) trong luật khiến nhiều người hiểu là có vẻ quá thoáng, khó quản lý, có thể dẫn tới gian lận. Chúng tôi vẫn thực hiện cơ chế khuyến khích việc tự kê khai thu nhập, tự kê khai gia cảnh và người phụ thuộc, trên cơ sở đó, cơ quan chi trả thu nhập khấu trừ tiền thuế hàng tháng, các cá nhân kinh doanh nộp thuế hàng quý.

Việc của cơ quan thuế là, chỉ tiến hành trong thời gian cuối năm, khi năm tài chính đã hoàn thành, người nộp thuế đã khai quyết toán thuế, lúc đó phải xuất trình những giấy tờ cần thiết để chứng minh rằng, những người phụ thuộc nuôi dưỡng là có thật.

Ví dụ: con cái có giấy khai sinh, có hôn thú hay không, không quan trọng. Đối với bố mẹ, giấy khai sinh của bản thân người nộp thuế cũng xác định rõ rồi. Đương nhiên, bố mẹ có thể có nhiều con cái, và nhiều con tình nguyện nuôi; lúc đó, cơ quan thuế chỉ cần một mảnh giấy thoả thuận trong gia đình là có bao nhiêu anh chị em, anh A chị B tình nguyện nuôi bố mẹ, và đủ điều kiện khấu trừ, thì cơ quan thuế sẽ giải quyết.

Đối chiếu tài liệu người ta khai, cơ quan thuế tự tính ra thuế, cơ quan thuế xác định họ đã tính thuế đúng chưa? Còn việc điều tra xác thực giấy tờ khai đúng không, thì trong 5 năm, sẽ hậu kiểm, hoặc có thể sử dụng đội ngũ cán bộ phường, tổ dân phố để kiểm tra. Tôi nghĩ là ở phường, người ta nắm rất chắc người đó có nuôi bố, mẹ, vợ hay không.

Chính phủ sắp tới sẽ có những chính sách quan trọng về “tam nông” (nông nghiệp, nông thôn, nông dân), Bộ Tài chính có được giao quy định rõ hơn về chính sách thuế thu nhập với hoạt động sản xuất, kinh doanh ở nông thôn?

Đây là vấn đề rất “nóng” và chúng tôi sẽ phải thể hiện rõ tinh thần của luật là: thực hiện miễn thuế đối với thu nhập của hoạt động sản xuất nông nghiệp của cá nhân, hộ gia đình sản xuất nông – lâm – nghiệp nuôi trồng đánh bắt thuỷ sản chỉ qua chế biến thông thường sản phẩm thô.

Làm thế nào để xác định đối tượng này, tránh đối tượng là người thành phố giàu có về làm trang trại. Nghị định sẽ quy định điều kiện như thế nào là người trực tiếp, trước hết là người có quyền sử dụng đất hợp pháp, với nuôi trồng đánh bắt thuỷ sản phải có phương tiện đánh bắt. Những người này phải cư trú ở địa phương, người dân có thể từ xã này sang xã khác thuê đất, phương tiện, nên địa phương ở đây chọn theo địa bàn cấp huyện. Vùng giáp ranh đã có thông lệ nên quản lý được. Tinh thần luật rất thông thoáng, quy định miễn thuế cho các đối tượng trực tiếp làm mà không phân biệt quy mô, cả về số lượng nhân công làm việc.

Chúng ta đang cần sản phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp nên quy mô làm ăn càng lớn, càng khuyến khích, do đó, việc đặt quy mô thuê mướn lao động là không cần thiết. Xã hội thay đổi sau 30 năm, nếu gia đình ngày xưa là tứ đại đồng đường, ngày nay đã khác, quy mô gia đình ngày càng nhỏ, nên đưa ra số lượng lao động rất khó, lúc đó người ta sẽ phàn nàn được giảm mấy đồng thuế, nhưng thủ tục rườm rà, không cần thiết.

Thưa ông, bối cảnh kinh tế khi Quốc hội thông qua luật rất khác bối cảnh thời điểm chúng ta áp dụng luật, đặc biệt do lạm phát nên mức khởi điểm chịu thuế rất lạc hậu với thực tế. Chính phủ có chỉ đạo nâng mức khởi điểm chịu thuế lên không?

Tôi nghĩ thế là nhầm, bởi vì, luật thuế TNCN không đặt ra vấn đề lạm phát. Đúng ra, chúng ta phải thu từ đồng thu đầu tiên, ai cũng có quyền và nghĩa vụ với đất nước, nhưng ta có xét đến điều kiện quản lý, nếu thu ngay từ đồng đầu tiên, thì mấy chục triệu người, quản lý được nhưng chi phí rất lớn.

Vì vậy, mới đưa ra mức giảm trừ gia cảnh. Mức này không phải người dân chỉ được tiêu đến thế, mà chỉ là vạch sơn để tính ra trong 86 triệu người có mấy trăm nghìn người phải nộp thuế. Cho nên, mức này khi vật giá lên, ta thừa nhận rằng, hàng triệu người bị ảnh hưởng và Nhà nước cũng bị ảnh hưởng.

Cần thay đổi quan niệm: đừng nghĩ đến chuyện cứ lạm phát là đòi hỏi giảm thuế. Khi đã lạm phát, Chính phủ còn khó khăn hơn rất nhiều, không thể cắt giảm các chương trình chi tiêu, nhất là chi cho đối tượng nghèo. Nếu nói giá cao quá giảm thuế đi, thì lấy tiền đâu cho người nghèo hơn, khổ hơn?

Pháp lệnh thuế thu nhập dành cho người có thu nhập cao hiện hành cũng đã quy định khi xảy ra tình trạng trượt giá tăng 30% thì Nhà nước sẽ điều chỉnh thu nhập chịu thuế. Nhưng thực tế Nhà nước lại không điều chỉnh, như vậy có công bằng không đối với người chịu thuế?

Đúng là có quy định như vậy. Nhưng nên nhớ rằng, chúng ta đang sống trong thế kỷ 21, đang thực hiện nghị quyết của Quốc hội về chương trình xây dựng luật của Quốc hội khoá XII, theo đó, các văn bản luật và pháp lệnh đều phải được đưa vào nghị quyết, lúc đó Chính phủ mới được phép trình. Nếu nghị quyết Quốc hội không có, Chính phủ không trình được.

Hơn nữa, Chính phủ hiện cũng chưa có đề xuất gì trong khi chỉ còn mấy tháng nữa là hết năm, áp dụng luật mới. Sinh ra pháp lệnh này, cũng làm tiêu tốn của nhân dân một ít tiền, phải tiêu nhiều triệu đồng cho triển khai thực hiện. Vậy thì, việc sửa đổi điều 30 có bù đắp được với tiền thuế những người rất giàu được giảm đi trong tương lai hay không? Hãy làm bài toán chúng ta làm cho người giàu để tiêu tốn tiền của 86 triệu dân thì nên không vào thời điểm này.

(theo Sài Gòn tiếp thị)