Bauxite Tây Nguyên đứng trước sự lựa chọn khốc liệt...

Thứ ba, 21/11/2017, 14:01 - Nguồn: Yêu cầu xóa tin
Bauxite Tây Nguyên đứng trước sự lựa chọn khốc liệt...

() - Hàng tỷ USD đổ vào dự án bauxite, cần đánh giá toàn diện để có quyết định mới mang lại hiệu quả kinh tế, không để hệ lụy môi trường mai sau.

    Tỉnh táo, cân nhắc

    Theo chỉ đạo của Thủ tướng, 11 bộ, 2 địa phương và 2 tập đoàn, tổng công ty phải báo cáo Chính phủ về hiệu quả của dự án bauxite Tân Rai và Nhân Cơ tại Tây Nguyên.

    Ông Trần Sơn Lâm, Hội viên Tổng hội Địa chất Việt Nam, nguyên chuyên viên cao cấp, nguyên Vụ trưởng Văn phòng Chính phủ cho rằng, yêu cầu đánh giá toàn diện lại hai dự án bauxite Tây Nguyên là chính xác và cần tập trung xem xét 3 vấn đề chính: hiệu quả kinh tế, môi trường và an ninh quốc phòng.

    Tuy nhiên, với việc Bộ Công thương được giao nhiệm vụ xây dựng đề cương tổng kết, và chủ trì nhận báo cáo, tổng hợp đánh giá, theo ông Trần Sơn Lâm, Chính phủ sẽ nhận được một báo cáo mà dư luận cho rằng sẽ không hoàn toàn khách quan.

    Song song với việc giao nhiệm vụ trên cần giao cho một cơ quan phản biện độc lập khác như Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam cùng Liên hiệp các hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), hay một cơ quan phản biện độc lập nào đó xem xét, đánh giá lại dự án bauxite để đảm bảo tính khách quan và khoa học. Trên cơ sở của những đánh giá này, Chính phủ sẽ có quyết định đúng đắn về dự án bauxite Tây Nguyên.

    Bauxite Tay Nguyen dung truoc su lua chon khoc liet...
    Sẽ đánh giá toàn diện dự án bauxite Tân Rai và Nhân Cơ ở Tây Nguyên. Ảnh: Tuổi trẻ

    "Đối với dự án bauxite Tây Nguyên cần phải có cái nhìn tỉnh táo, cân nhắc cái được và cái mất, giữa quy mô đầu tư và hiệu quả kinh tế. Việt Nam đã đổ hàng tỷ USD vào dự án bauxite, đó là tiền của dân, bởi vậy phải tìm cách giải quyết thế nào cho hợp lý", vị chuyên gia lưu ý.

    Hồi tưởng lại những ngày đầu của hai dự án bauxite Tây Nguyên, ông Lâm nhắc rằng, việc triển khai dự án bauxite Tây Nguyên là mong muốn cháy bỏng của nhiều lãnh đạo khi đó muốn làm một dự án lớn, hoành tráng đem lại cho vùng Tây Nguyên sự đổi đời, người dân có thu nhập cao, tạo đòn bẩy phát triển kinh tế - xã hội của vùng, đồng thời để lại một dấu ấn nhiệm kỳ.

    "Thế nhưng thực tế, những người tham mưu chưa nhìn dự án này với cái đầu lạnh. Có vị bộ trưởng khi ấy đã nói trước Quốc hội rằng trữ lượng bauxite của Việt Nam là hơn 11 tỷ tấn. Người ta cứ nghĩ rằng, với trữ lượng bauxite lớn như thế, nếu khai thác được và đem bán sẽ tạo đòn bẩy kinh tế vùng Tây Nguyên.

    Tuy nhiên, vấn đề này đã được PGS.TS Nguyễn Khắc Vinh, Chủ tịch Tổng hội Địa chất Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Địa chất và Khoáng sản Việt Nam làm rõ trong các báo cáo gửi các cấp có thẩm quyền trong đó nêu rõ con số 11 tỷ tấn chỉ là con số dự báo tài nguyên, không phải trữ lượng được tính toán, nghiên cứu, đánh giá cẩn thận.

    Mặt khác, xét về tiềm lực kinh tế, các doanh nghiệp chủ yếu phải đi vay tiền nước ngoài, trong đó có Trung Quốc và chủ yếu lại nhập công nghệ máy móc, thiết bị của Trung Quốc.

    Làm một dự án lớn mà chủ yếu dùng tiền đi vay và công nghệ lại chưa được kiểm nghiệm và đánh giá một cách thận trọng thì rất phức tạp, không cân đo, đong đếm được hậu quả của nó.

    Thực tế trong nhiều năm qua, ngành kinh tế khai thác khoáng sản cũng có những đóng góp nhất định nhưng trong việc liên doanh liên kết với nước ngoài đã có những sơ hở, lúng túng trong tổ chức quản lý, ký kết hợp đồng với các đối tác nước ngoài. Điều đó khiến việc thác vàng ở mỏ Bồng Miêu (Quảng Nam), khai thác đá quý ở Lục Yên (Yên Bái), ở Quỳ Hợp (Nghệ An),… gặp nhiều lúng túng, dẫn đến thua lỗ.

    Rõ ràng, lòng ham muốn và khả năng thực thi không dựa trên một cơ sở khoa học  được đánh giá cẩn thận, khách quan", ông Trần Sơn Lâm nhận xét.

    Theo vị nguyên Vụ trưởng Văn phòng Chính phủ, ở thời điểm hiện tại vẫn tồn tại hai luồng ý kiến liên quan đến hai dự án bauxite:

    Luồng ý kiến thứ nhất cho rằng cần dừng hẳn dự án với lý do bảo vệ mội trường, dẫu đau đớn nhưng môi trường ở Tây Nguyên mãi mãi bền vững, luôn là mái nhà của vùng đồng bằng. Bên cạnh đó, hiệu quả kinh tế khai thác thấp, khả năng thua lỗ kéo dài do giá thành quặng ngày càng thấp, sản lượng kim loại nhôm đang trở nên bão hòa khiến càng làm càng lỗ, góp phần đẩy nợ công tăng cao.

    Luồng ý kiến thứ hai cho rằng cần tiếp tục đầu tư triển khai đề án vì vượt qua những khó khăn ban đầu, dự án đã đi vào sản xuất và đã thu được những kết quả khả quan trong sản xuất kinh doanh, đã xuất khẩu được quặng và đang dần thu hồi được một phần vốn. Việc dừng dự án sẽ kéo theo hàng nghìn công nhân thất nghiệp, việc hoàn nguyên môi trường, tháo dỡ trang thiết bị sản xuất sẽ phải chi một khoản tiền rất lớn. Số tiền đã đầu tư vào dự án coi như mất trắng, đó là chưa kể chi phí hoàn nguyên môi trường và thu dọn nhà xưởng nói trên.

    Trang gốc:
    tây nguyênnguyêntâydự ándự án bauxiteán bauxiteđánh giábauxite tây nguyêndự án bauxite tâyán bauxite tây nguyên
    Kinh tế