Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh&Xã hội: “Đình công xảy ra nhiều nhưng không phức tạp”

Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân

- Trong phần chất vấn chiều 31/5/2208, Bộ trưởng Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh&Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội về tình trạng đình công của người lao động xảy ra ngày càng nhiều

Theo ĐB Quốc hội Nguyễn Đình Xuân – Đoàn Tây Ninh:” Qua phân tích một số cuộc đình công, tôi thấy có khá nhiều trong số này là đình công do chủ doanh nghiệp vi phạm về quyền của người công nhân, cụ thể là trả lương thấp hay thời gian tăng ca quá dài như các đại biểu đã trình bày, hay không ký Hợp đồng lao động, trốn Bảo hiểm xã hội... Về nguyên tắc các hành vi vi phạm về quyền này sẽ được xử lý bằng con đường hành chính và toà án, chứ không có đình công. Tuy nhiên vì chúng ta chậm trễ hoặc xử lý chưa nghiêm dẫn tới việc công nhân phải đình công”.

Từ thực tế trên, ĐB Xuân đưa ra câu hỏi: “Xin hỏi Bộ trưởng việc vi phạm về quyền khá phổ biến ở nước ta đấy là do luật pháp của chúng ta chưa nghiêm, hay do Bộ quản lý lao động chưa tốt, quản lý người sử dụng lao động và pháp luật lao động?

Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân:” Báo cáo với Quốc hội và các đại biểu, hiện nay chúng ta sửa Bộ luật lao động cũng đã có quy định về vấn đề đình công bất hợp pháp. Hiện nay để gọi là đình công bất hợp pháp phải là quyết định của Tòa án cấp tỉnh mới gọi là bình công bất hợp pháp. Còn chưa có quyết định của Tòa án cấp tỉnh chúng ta chưa có căn cứ nào để gọi là hợp pháp hay không hợp pháp”.

Về tình hình đình công, Bộ truởng Ngân cho biết: ”Tuy nhiên tình hình đình công cuối năm 2007 và đầu năm 2008 diễn ra cũng nhiều nhưng thực ra nó không phải phức tạp lắm và ở từng nơi, từng chỗ thì các địa phương phối hợp với các ngành cũng giải quyết chủ yếu tập trung ởĐông Nam bộ - Thành phố Hồ Chí Minh, gần đây có thêm Long An, ở ngoài này tập trung vùng có phát triển công nghiệp như Hải Phòng, gần đây có Bắc Giang, cá biệt chứ không phải là phổ biến.

Về các nguyên nhân, Bộ trưởng Ngân đưa ra: ” Tôi báo cáo nguyên nhân xảy ra đình công như đại biểu đã nói, trước hết do chủ sử dụng lao động chưa thực hiện đúng và đầy đủ tất cả những quy định pháp luật về lao động. Tức là vi phạm pháp luật về lao động đối với người lao động làm thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động. Đó là thứ nhất”.

Thứ hai, ý thức của người lao động cũng chưa có tức là nguyên nhân xảy ra đình công là về nhận thức, hiểu biết về pháp luật để có một phương pháp, biện pháp bảo vệ và đòi lợi ích hợp pháp của mình thì cũng chưa đúng. Tức là lẽ ra phải thông qua người đại diện của mình nơi có đại diện là tổ chức công đoàn hay cử đại diện đến để đàm phán thương lượng với chủ thì lại không làm, dùng vũ khí cuối cùng là đình công, nghỉ việc để làm áp lực nên nó xảy ra tình trạng như thế. Khi đình côngxảy ra, có thể nói chính quyền địa phương rất quan tâm và đã cử tổ công tác liên ngành đến.

Về phía Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Tổng Liên đoàn lao động và một số nơi có đại diện của VCCI tức là đại diện cho người sử dụng lao động phối hợp để tìm các giải pháp giải thích tạo cơ chế thương lượng, đàm phán để cho chủ sử dụng lao động thực hiện đúng quy định đã cam kết trong hợp đồng lao động hay quy định của pháp luật về lao động”.

Thứ ba, giải thích cho công nhân biết để không manh động, hành động gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn ở nhà máy, nơi công cộng. Đồng thời kiểm tra, xác định để xem chủ sử dụng lao động sai cái gì, người lao động có sai hay không và chúng ta căn cứ vào những cái đó đưa ra những giải pháp. Hầu hết các cuộc đình công khi kết luận ra thì chủ sử dụng lao động người ta cũng nhận thức ra được những vấn đề sai và người ta có sửa, những nơi nào sửa, thương lượng, hứa với công nhân rồi thì công nhân trở lại làm việc bình thường.

Cũng theo Bộ trưởng Ngân:”Tuy nhiên cũng có tình trạng cứ thấy đình công là lên lương được 100.000 - 200.000 đồng tiền lương thì lập tức những nơi không có vi phạm, người ta cũng đình công thử xem có lên lương hay không, tạo phản ứng dây truyền trong khu công nghiệp hay một địa phương như thế cũng không tốt. Chúng ta tuyên truyền chưa đúng mức, tuyên truyền một phía tức là chúng ta nêu hiện tượng chỗ này đình công, chỗ kia đình công, chúng ta không phân tích, không giải thích để cho người sử dụng lao động, người lao động và nhân dân hiểu, trước tình hình như thế tạo ra tâm lý không tốt, ảnh hưởng tới môi trường đầu tư”.

Trước tình hình đó Chính phủ thành lập Ủy ban quốc gia về quan hệ lao động để tham mưu, tư vấn, Ủy ban này liên ngành cho Chính phủ trong vấn đề giải quyết đình công. Còn về những giải pháp về mặt pháp luật thì trước hết chúng ta phải rà soát lại hệ thống pháp luật, luật, Bộ luật Lao động có vấn đề gì cần phải sửa và trong hướng dẫn luật thì cái gì chưa đầy đủ thì chúng ta phải làm - Bộ trưởng Ngân cho biết thêm.

Về vai trò cơ quan quản lý, Bộ trưởng Ngân cho biết, cơ quan quản lý Nhà nước phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về lao động để kịp thời xử lý tất cả những trường hợp, những chủ sử dụng doanh nghiệp, chủ sử dụng lao động có vi phạm tới quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Vấn đề thanh tra, kiểm tra, một thực tế đặt ra là lực lượng thanh tra rất mỏng nên không thể nào đủ sức để có thể đi kiểm tra hết tất cả những doanh nghiệp xem có vi phạm pháp luật về lao động hay không. Nhưng chúng tôi đã có những phương án, giải pháp để chỉ đạo trong thời gian sắp tới, thanh tra ở các Sở phối hợp với các cơ quan liên ngành, trước hết phải kiểm tra, thanh tra để việc thực hiện pháp luật về lao động được thực hiện nghiêm túc ở tất cả các nhà máy, các doanh nghiệp và các chủ sử dụng lao động.

Lê Quang