Ca sĩ - nhạc sĩ du học: Học gì?

Đoan Trang và Thu Minh tại Mỹ.

Khởi đầu là ca sĩ Lam Trường đi học ở Mỹ vào năm 2003, mới đây Thu Minh, Đoan Trang kết thúc khóa học cũng tại Đại học âm nhạc Berklee (Mỹ). Đây cũng là trường mà nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc, Trần Mạnh Tuấn, Đức Trí từng theo học.

Chuyện đi học ở Mỹ của các nhạc sĩ, ca sĩ càng thu hút sự chú ý của công chúng khi họ có những thay đổi sau chuyến đi. Đã có không ít lời xầm xì rằng các ca sĩ đi học để "đánh bóng tên tuổi", tạo sự kiện trên mặt báo, tranh thủ chạy show nơi xứ người... Những người trong cuộc đã chia sẻ với chúng tôi góc nhìn của họ.

Tại sao chọn Berklee?

Đến nay, Lam Trường vẫn là ca sĩ bị xầm xì nhiều nhất sau chuyến đi học ở Mỹ vì sự thay đổi rõ rệt với cách hát "mới" -  khó nghe hơn. Bản thân anh cũng cảm thấy bị áp lực vì một số nhận xét là Lam Trường đi học chỉ vì muốn lấy tiếng, đánh bóng bản thân. "Đó là điều khiến Trường cảm thấy rất buồn, vì đi học thì phải tốn tiền, mất thời gian. Trường chỉ mong làm mới phong cách. Trường mong rằng những dự án âm nhạc mà mình nỗ lực theo đuổi sẽ được khán giả hiểu và đón nhận. Trường vẫn rất muốn có cơ hội được học hỏi tiếp tục tại Mỹ. Là một ca sĩ cho dù nổi tiếng đến đâu, việc trau dồi kiến thức vẫn quan trọng. Từ nhỏ, Trường đã thích câu "Đi một ngày đàng, học một sàng khôn".

Ca sĩ Lam Trường

Còn theo nhạc sĩ Đức Trí, những thay đổi của Lam Trường sau khóa học ở Mỹ chỉ là chuyện tình cờ, vì có nhiều ca sĩ chẳng đi học ở đâu cả cũng thay đổi phong cách. "Họ đi Mỹ học trước hết là học cho chính họ. Điều này đáng trân trọng, vì có đi học ở nước ngoài mới biết người ta đang làm gì, thấy mình đang đứng ở đâu, nhìn lại mình để đi tiếp vững vàng hơn. Ca sĩ, nhạc sĩ đã thành danh đi học càng đáng quý, bởi họ đã vượt qua mặc cảm, ngay cả những khoá học ngắn ngày cũng đem lại ích lợi, chứ không nên nhìn một cách phiến diện là "cỡi ngựa xem hoa".

Đức Trí kể: "Sau ba năm rưỡi du học tại Mỹ rồi về nước tiếp tục hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc, ai cũng bảo tôi... điên. Nếu không phấn đấu, tôi đã chẳng thể đi Mỹ học, chẳng thể tiếp thu kiến thức hay kinh nghiệm. Làm nghệ thuật, dĩ nhiên bạn phải có năng khiếu, nhưng nếu không tự trau dồi, cũng không thể thành công".

Nhạc sĩ Đức Trí.

Đức Trí đã gặt hái được nhiều, nhất là sự thay đổi về tư duy hòa âm phối khí, cho dù trước khi đi du học ở Mỹ anh đã có bằng lý luận âm nhạc tại Việt Nam. Kiến thức thu thập được tại Berklee đã khiến anh quả quyết rằng, không chỉ ca sĩ, mà các nhà sản xuất, ông bầu ca sĩ cũng cần đi học để nâng cao chuyên môn, hiểu biết về công nghệ kinh doanh âm nhạc.

Hiện tại, khóa học Summer Performance Program tại Berklee đang "nằm trong tầm ngắm" của các ca sĩ Việt Nam. Chương trình này không đòi hỏi người học về bằng cấp tiếng Anh, nhưng phải có nền tảng nhất định về dòng nhạc pop. Đây là khóa học mà Đoan Trang và Thu Minh đã theo đuổi trong tháng 8/2007.

Ca sĩ Thu Minh.

Trong khóa học trên, Thu Minh được dạy viết ca khúc, tổng quát về thanh nhạc, kỹ năng hát pop, R và B... Đoan Trang chú trọng học kỹ năng biểu diễn, nhạc lý... Được biết, trường Berklee kiểm tra, xếp lớp tương thích với trình độ, lựa chọn của học viên. Bạn cùng lớp của họ là những ca nhạc sĩ đến từ Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông... Sở dĩ Berklee là chọn lựa tối ưu vì trường này đã được thành lập từ năm 1945, trong số những nghệ sĩ đã thành danh từ đây có những tên tuổi lớn như: Phil Collins, Billy Joel, Paul Simon, B.B.King...

Họ đã thích nghi như thế nào?

Thử thách lớn nhất với ca - nhạc sĩ Việt Nam khi đi du học ở Mỹ là vấn đề tài chính. Đức Trí không hề giấu diếm chuyện đến nay vẫn còn mắc nợ người thân một phần chi phí mượn để đi học ở Mỹ (tổng cộng hơn 90.000 USD). Đoan Trang, Thu Minh phải tốn khoảng 10.000 USD/người cho 5 tuần "tầm sư học đạo". Vốn tiếng Anh không thành vấn đề, vì là trường nhạc nên cả thầy lẫn trò đều trao đổi bằng ngôn ngữ âm nhạc là chính. Nhưng cả Lam Trường, Đức Trí, Thu Minh, Đoan Trang, Hồng Nhung (đã du học ở Anh) và Đức Tuấn (sắp du học tại Canada) đều khá tiếng Anh.

Những ca sĩ này đã từng nhận show biểu diễn tại Mỹ trước đây, chuyện thích nghi với đời sống xã hội Mỹ khi đi du học không phải là vấn đề trở ngại lớn. Đức Trí có thời gian phải đi bằng xe lửa. Anh đã tranh thủ một giờ ngồi xe để sáng tác ca khúc. Đoan Trang ở nhờ nhà bạn, đến trường bằng tàu điện ngầm (mất nửa tiếng), đeo ba lô lỉnh kỉnh sổ sách, băng đĩa, máy tính xách tay, IPod... Thu Minh ngày đầu tiên đến trường còn đi lạc, nhưng sau đó đã "rành rẽ đường đi nước bước". Lịch học, thực hành của Trang thường kín mít từ sáng tới chiều, "còn dày hơn lịch chạy show tại Việt Nam".

Trước mắt, khán giả còn phải chờ album Âm bản sắp phát hành để thấy Đoan Trang thay đổi theo chiều hướng nào. Những thay đổi của họ có được khán giả đón nhận, ủng hộ hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: thời điểm, bản lĩnh, sự điều tiết, nhanh nhạy của mỗi người, chứ không phải chuyện du học hay đã học được gì ở xứ người!

Theo Ngô Ben (TGNS)