Cần có sự chọn lọc trong nghiên cứu khoa học

Rất nhiều báo cáo nghiệm thu, tổng kết đề tài, dự án hoàn toàn không có tính khoa học và không xây dựng được phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp. (Hoàng Anh Tuấn)
> Đẩy mạnh khoa học công nghệ bắt đầu từ đâu?

Người gửi: Hoàng Anh Tuấn

Tôi nhất trí quan điểm với tác giả của bài viết này, đó là nghiên cứu và phát triển khoa học công nghệ cần phải có sự chọn lọc phù hợp với tiềm năng và lợi thế của từng nhà khoa học, từng đơn vị khoa học và cao hơn cả là từng địa phương, từng quốc gia.

Trong lúc năng lực thực tế của ta còn khiêm tốn, kinh phí nghiên cứu còn hạn hẹp mà việc tổ chức nghiên cứu lại dàn trải trên rất nhiều phương diện và lĩnh vực như hiện nay thì khác nào việc "thấy người ta ăn khoai cũng vác mai đi đào". Cuối cùng là cái gì ta cũng biết một chút, nhưng không cái gì vào với cái gì cả.

Đây đang là bối cảnh thực tế của rất nhiều đơn vị nghiên cứu khoa học trong nước hiện nay, bởi vì hệ thống nghiên cứu sắp xếp chồng chéo, một lĩnh vực chuyên ngành có rất nhiều đơn vị cùng tham gia thuyết minh và thực hiện. Kinh phí nghiên cứu và lực lượng cán bộ bị chia nhỏ, các vấn đề nghiên cứu lặp đi, lặp lại ở các đơn vị khác nhau mà các cơ quan quản lý không thể kiểm soát được.

Kết quả nghiên cứu phần nhiều vẫn là các tập tài liệu cất ngăn kéo, ít khi được ứng dụng vào thực tế. Tôi không hoàn toàn cho rằng tất cả các công trình nghiên cứu đều phải đem lại hiệu quả kinh tế ngay vì nghiên cứu khoa học cần phải có thời gian, điều kiện và con người (thiên thời, địa lợi, nhân hòa) nhưng ít nhất, các công trình nghiên cứu khoa học trước tiên phải có giá trị khoa học.

Rất nhiều báo cáo nghiệm thu, tổng kết đề tài, dự án hoàn toàn không có tính khoa học và không xây dựng được phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp. Đây là vấn đề cần phải được quan tâm nhiều hơn nữa vì nếu không, chúng ta sẽ dần dần biến các cơ quan khoa học và các nhà khoa học trở thành các họa sĩ chuyên nghiệp, chuyên lo vẽ và tô màu cho các công trình, đề tài, dự án. Nếu thế thì thực sự là một thảm họa cho đất nước.

Tuy nhiên, cũng phải nói rằng rất nhiều lĩnh vực trong thời gian gian qua đã phát huy được vai trò của khoa học công nghệ vào sự nghiệp phát triển chung, chúng ta cũng không nên đánh đồng tất cả. Nhưng để phát triển sự nghiệp khoa học công nghệ chung, chúng ta không chỉ cần con người khoa học, kinh phí cấp cho khoa học mà còn cần cả chiến lược về phát triển khoa học công nghệ, đúng như tác giả bài viết đã đề cập.

Xin được lượng thứ nếu quan điểm và cách đặt vấn đề của tôi không phù hợp.