Cảnh báo trẻ mắc bệnh lồng ruột khi thời tiết thay đổi

TS Nguyễn Thanh Liêm - Giám đốc BV cho biết nếu phát hiện sớm dấu hiệu của bệnh có thể tránh những biến chứng nguy hiểm cho trẻ.

Trẻ từ 4 - 10 tháng tuổi dễ mắc bệnh

Bác sĩ Bùi Đức Hậu - Phó khoa Ngoại cho biết cao điểm có ngày các bác sĩ của khoa phẫu thuật tháo lồng ruột cho 10 bệnh nhân, còn trung bình mỗi ngày cũng phải điều trị 3-4 bệnh nhi.

Đến nay nguyên nhân khiến trẻ bị lồng ruột vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, đáng chú ý, theo TS Liêm, mỗi khi thời tiết thay đổi, số trẻ bị bệnh lồng ruột tăng cao theo số bệnh nhi bị viêm đường hô hấp trên và bệnh tiêu chảy.

Nhiều xét nghiệm trên bệnh nhân bị lồng ruột tìm thấy Adenovirus gây bệnh viêm đường hô hấp trên. Trẻ bị nhiễm virus này gây viêm hạch mạc treo trong đường tiêu hóa, làm rối loạn hoạt động khiến ruột non chui vào ruột già. Ngoài ra, trẻ cũng có thể bị lồng ruột do có khối u ở ruột, túi thừa ruột non.

Bệnh lồng ruột xảy ra khi một khúc ruột bên trên di chuyển và chui vào khúc ruột phía dưới hoặc ngược lại làm tắc nghẽn sự lưu thông của ruột. Thống kê cho thấy bệnh thường gặp ở trẻ từ 4-24 tháng tuổi, nhưng gặp nhiều nhất là trẻ từ 4-10 tháng tuổi. Bệnh dễ xảy ra ở trẻ nhỏ do kích thước của ruột non và ruột già quá chênh lệch nhau. Bệnh lồng ruột thường gặp ở trẻ trai nhiều hơn trẻ gái và ở trẻ bụ bẫm nhiều hơn trẻ nhẹ cân.

Phát hiện sớm, điều trị đơn giản

Bệnh không diễn biến từ từ mà xảy ra đột ngột. Nhiều trường hợp, trẻ đang chơi đùa khỏe mạnh bỗng khóc thét từng cơn, mỗi cơn cách nhau vài ba phút do đau bụng quằn quại, tiếp đó là nôn. Khoảng 7-8 tiếng sau, trẻ đi ngoài ra máu.

Với những trẻ còn bú mẹ sẽ bỏ bú, sau đó trẻ vẫn có thể ăn lại nhưng có dấu hiệu buồn nôn, nôn, da tím tái dần. Nếu đưa trẻ đến bệnh viện điều trị sớm, khi trẻ chưa bị nhiễm trùng đường tiêu hóa thì việc điều trị rất đơn giản. Tại BV Nhi TƯ những trẻ đến viện kịp thời trong vòng 24 giờ đầu kể từ khi xuất hiện bệnh có thể thành công 100%.

Ngược lại, nếu đến bệnh viện chậm dễ khiến trẻ bị tắc ruột, ứ đọng gây nhiễm trùng, rối loạn nước điện giải trầm trọng, nhiễm trùng huyết, hoại tử ruột, thủng ruột... Khi đã xuất hiện các triệu chứng trên  ở trẻ, bác sĩ bắt buộc phải phẫu thuật. Trường hợp trẻ đã bị thủng ruột, các bác sĩ sẽ phải cắt bỏ cả đoạn ruột.

Theo bác sĩ Hậu, trẻ mắc bệnh lồng ruột sau khi được điều trị vẫn có nguy cơ bị tái phát, có trẻ bị tái phát đến lần thứ 4.

Do diễn biến của bệnh rất nhanh nên khi thấy các dấu hiệu của bệnh lồng ruột, cha mẹ cần đưa con đến cơ sở y tế từ tuyến tỉnh trở lên để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Với thiết bị siêu âm, các bác sĩ dễ dàng phát hiện ra khối lồng để xử lý kịp thời.

Bác sĩ Hậu cho biết thêm, đa phần bệnh nhi được chuyển tới BV Nhi TƯ trong tình trạng đã đi ngoài ra máu. Đây chưa phải tình trạng bệnh lý nguy kịch nhất nhưng nếu được đưa tới bệnh viện từ khi trẻ khóc thét, đau bụng từng cơn, nôn, các bác sĩ sẽ xử trí ngay và ít khi phải phẫu thuật.

Hiện nay, BV Nhi T.Ư đang tiếp tục nghiên cứu xác định nguyên nhân chính gây bệnh lồng ruột ở trẻ em Việt Nam. Nếu bệnh do virus gây ra các nhà khoa học sẽ tiếp tục nghiên cứu vaccine phòng chống căn bệnh này. Được biết trên thế giới đã có một số quốc gia sử dụng vaccine để phòng ngừa bệnh lồng ruột ở trẻ.