Chật vật tìm nhân lực CNTT

Thứ tư, 20/06/2018, 08:38 - Nguồn: Yêu cầu xóa tin

Chật vật tìm nhân lực CNTT

Tuyên Quang

(TBVTSG) - Các công ty công nghệ thông tin (CNTT) đang phải loay hoay với việc tìm nhân lực để phục vụ cho các kế hoạch, chiến lược tăng trưởng và phát triển, và nhiều doanh nghiệp phải giành giật người của nhau.

Các sinh viên công nghệ tham gia “Cuộc đua số” của FPT. Ảnh: Vân Ly

Các doanh nghiệp CNTT cho rằng tình trạng thiếu nguồn nhân lực trong ngành này sẽ được cải thiện đáng kể nếu có sự chung tay mạnh mẽ của Chính phủ, các cơ quan, tổ chức, xã hội và việc định hướng nghề nghiệp cho những học sinh có tố chất trong lĩnh vực này.

Những hệ lụy được báo trước

Nhiều chuyên gia đã chỉ ra rằng việc thiếu hụt nhân lực ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực, sự phát triển của các công ty và ngành CNTT trong nước, đặc biệt là lĩnh vực phần mềm, và đây là một trong những hệ lụy đã được cảnh báo từ mười năm trước. Theo ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Phần mềm và

Nội dung số Việt Nam, tình trạng thiếu hụt người khiến các công ty trong ngành này phải giành giật người của nhau, tạo môi trường và sự cạnh tranh không tốt giữa các doanh nghiệp. Tình trạng “săn” người của nhau tiếp tục gia tăng đã đẩy tỷ lệ nhảy việc của nhân viên ngành CNTT lên đến mức báo động. Các doanh nghiệp muốn giữ người phải tăng lương liên tục và do vậy hoạt động sản xuất của họ không ổn định. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ gây ảnh hưởng đến lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trên bản đồ công nghệ quốc tế vì giá nhân công ngày càng cao, tỷ lệ nhảy việc lớn sẽ gây ra sự tăng trưởng thiếu bền vững của ngành, ảnh hưởng đến chất lượng và thời gian giao hàng đúng hạn của các doanh nghiệp.

Thực tế cho thấy ngành gia công phần mềm Việt Nam đã tạo dựng được thương hiệu trên thị trường thế giới và trong năm 2016 được Gartner đánh giá là một trong sáu nước hàng đầu châu Á trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, ông Trần Phúc Hồng, Phó Chủ tịch Công ty TMA Solutions, cho rằng nguồn cung nhân lực hạn chế trong khi tiến độ đào tạo kỹ sư CNTT tăng chậm đã ảnh hưởng lớn đến tốc độ phát triển của ngành. Trong bối cảnh nguồn nhân lực vừa thiếu vừa yếu như hiện nay, ông Ngô Văn Toàn, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Global Cybersoft, e rằng không dễ tìm được giải pháp căn cơ cho việc nâng cao chất lượng nhân lực của ngành.

Tình trạng thiếu nhân lực khiến các doanh nghiệp không đạt được tốc độ tăng trưởng như mong muốn cũng như không thể tập trung tốt vào hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Bởi, thay vì có đủ nguồn nhân lực để sử dụng thì các doanh nghiệp lại phải đi tuyển dụng, đào tạo hoặc hợp tác đặt hàng các đơn vị đào tạo. Theo ông Hoàng Nam Tiến, Tổng giám đốc công ty Phần mềm FPT, công ty này có nhiều khách hàng và làm không hết việc; vấn đề là có đủ người để thực hiện hợp đồng cho khách hàng hay không. Mỗi năm công ty cần tuyển dụng đến vài ngàn người để phục vụ cho kế hoạch phát triển. Được biết, công ty Phần mềm FPT có 10.000 người vào thời điểm cuối năm 2016 và đặt mục tiêu tăng số nhân sự lên gấp ba vào năm 2020.

Đủ cách tìm người

Năm 2018 cần 400.000 nhân lực CNTT

Bà Nguyễn Phương Mai, Giám đốc điều hành Navigos Search, cho biết trong những năm gần đây nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp CNTT thuộc một trong năm ngành dẫn đầu tại Việt Nam. Riêng trong ba năm gần đây nhu cầu tuyển dụng của ngành này tăng gấp đôi và nhu cầu tuyển dụng không chỉ ở Việt Nam mà còn đến từ Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc… Dự báo đến cuối năm 2018, thị trường lao động cần 400.000 ứng viên ngành CNTT, trong đó nhu cầu nhân sự cho an toàn thông tin mạng, xử lý dữ liệu gần đây đang tăng đột biến. Đây sẽ là những ngành các trường cần lưu ý chuẩn bị sẵn nguồn nhân lực cung cấp cho thị trường.  Cũng theo một báo cáo trước đây của Navigos, nhu cầu nhân lực CNTT của Việt Nam năm 2018 gấp 20 lần so với năm 2016. Trong khi đó thị trường hiện tại chỉ đáp ứng được khoảng một nửa so với nhu cầu.

Các chuyên gia cho rằng, để giảm tình trạng thiếu nhân lực CNTT, ngoài sự nỗ lực của các doanh nghiệp trong ngành, cần có sự tham gia mở rộng đào tạo hơn nữa của các trường đại học, cao đẳng và cần sự định hướng của các phụ huynh trong việc lựa chọn ngành nghề cho tương lai của con em họ. Để trở thành lập trình viên học sinh cũng không nhất thiết phải chọn con đường vào đại học. Một số chuyên gia lưu ý rằng học ở các trường cao đẳng, trung cấp với những ngành mà ra trường có việc ngay thì tốt hơn là chọn học đại học ở ngành mang tính thời thượng nhưng khó tìm việc làm sau khi ra trường là điều cả phụ huynh và học sinh cần lưu tâm khi chọn trường và ngành nghề.

Trong nhiều năm qua, các doanh nghiệp CNTT vẫn đang phải loay hoay giải bài toán thiếu nhân lực cho nhu cầu phát triển của mình. Họ phải nghĩ ra đủ trò để chiêu mộ được nhân viên. Cách phổ biến nhất là đến các trường đại học có đào tạo chuyên ngành công nghệ để tổ chức giao lưu, hội thảo nói chuyện về cơ hội việc làm, nhận sinh viên thực tập, tổ chức các cuộc thi. Thậm chí có những công ty còn thưởng cho nhân viên nếu họ giới thiệu được nhân viên mới đến làm việc.

Trong các doanh nghiệp CNTT, tập đoàn FPT với nhiều công ty thành viên có lẽ là công ty “khát” nhân lực nhất. Từ hai năm nay công ty Phần mềm FPT đã đầu tư nghiên cứu phát triển mạnh mảng thiết kế phần mềm vận hành xe ô tô tự lái vì nhận thấy đây là xu hướng phát triển của tương lai và các công ty ô tô đang có nhu cầu lớn về việc thuê phát triển dịch vụ này. Với 2.000 nhân sự được tuyển dụng và khoản tiền đầu tư lớn cho hoạt động nghiên cứu phát triển qua hơn hai năm, FPT đã phát triển thành công một số sản phẩm ô tô tự hành và chạy thử nghiệm thành công. Công ty hiện đang xin cấp phép được sử dụng các sản phẩm này tại một số khu công nghệ cao trong cả nước. Hiện tại FPT đang triển khai một số dự án liên quan đến công nghệ xe tự hành nói riêng và ngành ô tô nói chung cho khoảng 40 khách hàng lớn trên toàn cầu.

Công nghệ dành cho xe tự hành là một trong những xu hướng công nghệ mới nhất hiện nay, thu hút sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn trên thế giới như Google, Tesla, Uber… FPT đặt mục tiêu tới năm 2020 sẽ đạt doanh số 200 triệu đô la Mỹ cho mảng ô tô, bao gồm cả phần mềm, thiết kế, phân tích và thiết kế vi mạch. Ông Lã Quang Vinh, Phó giám đốc Công ty phần mềm chiến lược Automotive thuộc công ty Phần mềm FPT, nói FPT đặt mục tiêu đến năm 2025 có 10% số phần mềm ô tô tự hành trên thế giới sẽ do FPT phát triển. Để đạt mục tiêu này, trong năm nay FPT sẽ cần tuyển dụng hàng nghìn kỹ sư nhưng đang gặp khó khăn trong khâu tuyển dụng do đây là lĩnh vực mới chưa được đào tạo tại các trường đại học ở Việt Nam. Để giải quyết vấn đề này, FPT đã đặt hàng các trường đào tạo, cung cấp tài liệu mới cập nhật xu hướng công nghệ. Việc FPT tổ chức cuộc thi phát triển xe ô tô không người lái “Cuộc đua số” cho giới sinh viên với tổng giải thưởng mỗi năm tới vài tỉ đồng trong vài năm nay cũng là cách mà FPT thu hút nhân lực cho việc nghiên cứu và phát triển về công nghệ xe ô tô tự hành. Trong năm 2017 có 145 đội từ 26 trường đại học trên cả nước tham gia cuộc thi này và cuộc thi năm nay đã thu hút hơn 200 đội đến từ 32 trường. Đội đạt giải nhất sẽ nhận được tổng giá trị phần thưởng là 450 triệu đồng và một chuyến thăm quan và trải nghiệm trong vòng một tuần tại Nhật Bản, được FPT Software tuyển thẳng vào làm việc trong lĩnh vực các thành viên của đội mong muốn.

Không chỉ thiếu kỹ sư về ô tô tự hành, công ty FPT Nhật Bản cũng thiếu người ở những bộ phận khác và đã mở chiến dịch tuyển trực tiếp 100 ứng viên vào giữa tháng 5 vừa qua cho chương trình 10.000 kỹ sư cầu nối làm việc tại Nhật Bản. Được biết, mỗi năm các ứng viên trúng tuyển có mức thu nhập từ 750 triệu đồng đến 1,4 tỉ đồng.

Ông Hoàng Nam Tiến, Chủ tịch công ty Phần mềm FPT cho biết, hiện nay đã có khoảng 1.000 nhân viên của công ty này đang làm việc tại FPT Nhật Bản. Trong thời gian tới công ty sẽ cần tuyển thêm ít nhất 500 người sang làm việc tại Nhật Bản và khoảng 3.000 nhân sự làm việc tại Việt Nam làm cho các dự án của FPT ở thị trường Nhật Bản. Nói về lý do FPT phải tuyển các kỹ sư CNTT cho thị trường Nhật Bản, ông Tiến cho hay dân số của nước này hiện nay là 125 triệu người và đang bị già đi nhanh chóng. Nhật Bản đang cần lực lượng lao động trẻ và họ lựa chọn lao động Việt Nam.

VNG cũng có nhu cầu cao về nhân lực để phát triển và cũng đang tích cực tổ chức các buổi hội thảo, giao lưu với sinh viên để chiêu dụ người. Vào ngày 22-5 vừa qua, VNG đã tổ chức giao lưu với 27 sinh viên trong tốp đầu của cuộc thi Thách Thức 2018 thuộc Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TPHCM. Tại buổi trò chuyện, ông Ma Nam, Giám đốc phân tích dữ liệu của VNG, nói hiện khoa học dữ liệu là lĩnh vực công nghệ đang được doanh nghiệp này chú trọng phát triển, ứng dụng trong nhiều mảng kinh doanh chiến lược như thanh toán qua di động, trò chơi trực tuyến. VNG đang tìm kiếm nhân tài cho các vị trí nhà khoa học dữ liệu, nhà phân tích dữ liệu và kỹ sư dữ liệu để đảm nhận nhiệm vụ nghiên cứu và đưa ra những sản phẩm phù hợp với mong muốn của khách hàng. Được biết, ban lãnh đạo của tập đoàn này còn tham gia các buổi nói chuyện với sinh viên để chia sẻ kinh nghiệm cũng như tìm cách thu hút những người quan tâm đến doanh nghiệp này.

Chủ tịch VNG Lê Hồng Minh vào đầu tháng 3 vừa qua đã tham gia làm khách mời trong cuộc hội thảo “Đổi mới công nghệ trong kinh doanh của doanh nghiệp” nằm trong khuôn khổ lễ phát động cuộc thi Tìm kiếm CEO tương lai lần 8 tại Trường Đại học Kinh tế TPHCM. Tại sự kiện này, ông Minh nói phần lớn sinh viên kinh tế mong muốn làm việc trong những công ty đa quốc gia, trong lĩnh vực hàng tiêu dùng, ngân hàng. Ông Minh cho rằng công nghệ sẽ thay đổi cuộc sống người Việt Nam trong mười năm tới và khuyên sinh viên ngành kinh tế nên xem xét các cơ hội việc làm trong ngành công nghệ. Sinh viên cần phải suy nghĩ nghiêm túc, đâu sẽ là cơ hội giúp mình phát triển và các bạn phải chuẩn bị những gì để nắm bắt tốt cơ hội đó.

Vào đầu năm nay VNG đã tổ chức sự kiện “Fintech - The Next Big Thing” tại Trường Đại học Bách Khoa TPHCM với sự góp mặt của các chuyên gia lĩnh vực này và hàng ngàn sinh viên đến từ các trường đại học có ngành CNTT. Tại sự kiện, ông Nguyễn Hoài An, Giám đốc Sản phẩm ZaloPay, cho rằng các ứng dụng thanh toán tại các nước Ấn Độ, Trung Quốc đã trở nên thông dụng, gần như không thể thiếu bên cạnh việc sử dụng điện thoại. Làn sóng này chắc chắn sẽ mang đến những thay đổi cho Việt Nam và được dự đoán sẽ phát triển mạnh trong vòng 3-5 năm tới. Ông nhấn mạnh rằng các sinh viên công nghệ cần lựa chọn cách chứng kiến những sự thay đổi này diễn ra hoặc sẵn sàng tham gia để cùng làm nên những sự thay đổi đó.

Để có thể làm về các ứng dụng thanh toán di động, các chuyên gia của VNG cho biết sinh viên cần nắm chắc các kiến thức nền tảng như cấu trúc dữ liệu giải thuật, ngôn ngữ lập trình căn bản, mạng máy tính, hệ điều hành, cơ sở dữ liệu… Ngoài ra, sinh viên cần tìm cách tiếp cận các kiến thức thực tế thông qua việc vận hành một sản phẩm lớn ở công ty công nghệ nào đó, tập luyện khả năng suy luận logic và các kỹ năng mềm cần thiết cho dân kỹ thuật. Nhằm “chiêu dụ” sinh viên đến với VNG thực tập và làm việc, các chuyên gia của VNG cho rằng môi trường yêu cầu phát triển nhanh tại VNG sẽ là một lực đẩy để sinh viên bắt buộc phải phát triển nhanh theo để thích ứng.

Tình trạng thiếu nhân lực CNTT cũng đang là vấn đề chung của các công ty lớn, như VNPT, Viettel, BKAV… và các doanh nghiệp này cũng đang phải tìm đủ cách để chiêu mộ người để thực hiện kế hoạch, chiến lược phát triển của mình.

Trang gốc:
Kinh tế
Tiêu điểm tuần