"Chỉ số giá cả tăng gần bằng GDP là có vấn đề"

(VietNamNet) - Chính phủ cam kết kiềm chế chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong năm nay thấp hơn mức tăng trưởng GDP (tổng sản phẩm quốc nội). Song, theo các chuyên gia, từ nay đến cuối năm nếu CPI vẫn ngang bằng với GDP là "có vấn đề". 

>>Giá cả leo thang: Người dân chóng mặt!

Chỉ số giá tiêu dùng dự kiến còn tăng cao trong tháng 8-9, vào dịp năm học mới (ảnh bacgiang.gov.vn)

Kiểm soát biến động giá thực phẩm cực kỳ khó khăn (Ông Hoàng Thọ Xuân, Vụ trưởng Vụ Chính sách Thị trường trong nước (Bộ Thương mại))

Ông Hoàng Thọ Xuân. (Ảnh: Nguyễn Nga)

Điều này sẽ ảnh hưởng ngay đến bữa ăn, sinh hoạt hàng ngày, những nhu cầu tối thiểu của người dân. Cuộc sống của người dân sẽ khó khăn, thiệt thòi hơn do thu nhập thực tế bị ảnh hưởng khá lớn, thu nhập danh nghĩa tăng không đáng kể", ông Xuân nói. 

- Từ nay đến cuối năm, ông dự đoán thế nào về chỉ số CPI? Liệu Việt Nam có thể kiềm chế được tốc độ tăng giá hiện nay để không vượt quá sự tăng trưởng GDP?

- Trong cơ cấu, rổ hàng hóa của Việt Nam, tỷ trọng hàng lương thực thực phẩm quá lớn (trên dưới 42%). Các yếu tố này lại phụ thuộc rất nhiều vào khách quan. Chỉ cần nó chao đảo một chút là ảnh hưởng chung đến CPI. 

Bên cạnh đó, chúng ta chưa có cách nào để can thiệp, tác động về cơ chế chính sách một cách hiệu quả. Chính phủ hoàn toàn có thể kiểm soát được giá gạo trong nước thông qua làm tốt nghệ thuật điều tiết tiến độ xuất khẩu một cách có khoa học, nhạy bén. 

Tuy nhiên, biến động giá thực phẩm thì cực kỳ khó khăn, đấy là không dám nói là thua bởi ta không có địa chỉ, đối tượng để tác động. Rau, quả, củ, cá, tôm, lợn, gà, bò... ở ta hiện không có DN đầu mối, nông trường cũng như các hộ sản xuất lớn nên Nhà nước không thể can thiệp bằng chính sách chung chung. Chúng ta có một pháp lệnh về giá niêm yết nhưng không biết bán thế nào là hợp lý, thế nào là tùy tiện nâng giá, là tát nước theo mưa, vì không có cơ chế nào để tác động được, không thể kiểm tra kiểm soát, bắt bớ hết...

- Theo ông, Chính phủ cần có các giải pháp quyết liệt gì để kiềm chế tăng giá?

- Khả năng khả thi thì CPI cũng phải ở mức xấp xỉ GDP. Mục tiêu đặt ra ở tầm 8,2/8,5 (CPI/GDP), theo tôi, mới chỉ chắc chắn được 70%. Để đạt được điều này, các bộ, ngành cũng như DN phải phấn đấu một cách quyết liệt, phải gồng mình. Lơ là là không thực hiện được đâu!

Quan trọng nhất là làm thế nào phòng chống, ngăn chặn, tiêu diệt được các dịch bệnh, để khôi phục sản xuất. Ngoài ra, dùng van điều tiết về nhập khẩu để tăng nguồn cung, nhưng phải tính toán rất kỹ. Đồng thời, tổ chức tốt khâu phân phối, tránh tình trạng vòng vèo, lỏng lẻo, rối loạn, khiến gia tăng đầu cơ, găm hàng, buôn gian bán lận, đẩy chi phí, giá thành.

Lo ngại đời sống nông dân (Ông Lê Quốc Dung, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của QH)

Ông Lê Quốc Dũng. (Ảnh: Hà Yên)

- Đây là vấn đề chúng tôi đang theo dõi, giờ cũng chưa thể đánh giá được. Cách tính tăng giá là mẫu số các tháng, nhưng tăng trưởng kinh tế thì bao quát tất cả. Những năm trước đây, chúng ta đều đạt tốc độ gần 8%, kiểm soát được lạm phát. Hiện cái đà này vẫn đang phát triển, nhất là về xuất khẩu.

- Sự tăng giá này ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống nhân dân, trong đó nông dân chịu ảnh hưởng lớn nhất do chiếm tới 70% dân số . Vậy theo ông, Chính phủ cần có biện pháp gì để giải quyết khó khăn cho bà con?

- Đúng là lạm phát tăng ảnh hưởng rất lớn đến nông dân. Trong khi đó, thu nhập của bà con không thể tăng lên tương ứng. Để giải quyết vấn đề này, cần cả biện pháp trước mắt và lâu dài. 

Trước mắt, cần đảm bảo sản xuất của nông dân được mùa, được giá. Song, có điều là giá vật tư đầu vào của nông dân Nhà nước vẫn có quan điểm thả nổi theo giá thị trường. Tôi ví dụ trường hợp Đạm Phú Mỹ chẳng hạn, mới có 3 năm thu hồi vốn rất nhanh và có lãi, trong khi bà con vẫn phải mua phân đạm với giá cao. Hay chính sách thuỷ lợi phí, từ kỳ họp trước chúng tôi đã kiến nghị miễn giảm nhưng đến nay các bộ vẫn đang bàn thảo. Chưa kể, nông dân còn đóng hàng trăm khoản phí khác. 

- Tăng lương cho CBCNV thì tốt, nhưng so với tốc độ tăng lạm phát thì tăng lương vẫn không đủ sống, thậm chí kéo theo giá cả tăng thêm thì tăng lương gần như là vô nghĩa. Ông nhận xét gì về điều này?

- Nó có hai mặt của nó. Nếu tăng lương mà giá không tăng thì tuyệt vời, chúng ta đang gặp khó ở chỗ đó.  Nhà nước hiện phải giải quyết những vấn đề hết sức mâu thuẫn là lương để đảm bảo cho công chức đủ sống, để chống tham nhũng, nhưng phải cân đối với khu vực nông thôn, sao cho hài hoà. 

• Hà Yên - Ng.Nga (thực hiện)