Chính phủ Czech bị lật đổ trong một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm

Thủ tướng Mirek Topolanek.

Một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm do các nghị sĩ CH Czech tiến hành ngày hôm qua (24/3) đã lật đổ chính phủ trung hữu vốn đang lung lay của Thủ tướng Mirek Topolanek. Ông Topolanek hiện đang giữ chức Chủ tịch luân phiên của Liên minh Châu Âu (EU).

Theo kết quả chính thức của cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội, 101 nghị sĩ đã bỏ phiếu bất tín nhiệm chính phủ - một con số tối thiểu vừa đủ để lật đổ chính phủ Czech. Chính phủ của ông Topolanek đã từng vượt qua 4 cuộc bỏ phiếu tín nhiệm trước đó. Với kết quả lần này, chính phủ Czech sẽ phải từ chức theo Hiến pháp của nước này.

"Tôi chấp nhận kết quả cuộc bỏ phiếu và tôi sẽ hành động phù hợp với Hiến pháp," Thủ tướng Mirek Topolanek phát biểu ngay sau khi kết quả của cuộc bỏ phiếu được công bố.

Uy tín cúa chính phủ Czech đã ngày càng giảm sút do một loạt các vụ scandal và những cáo buộc tham nhũng. Ngoài ra, những cải cách về hệ thống y tế và phúc lợi xã hội đã khiến những gia đình có thu nhập thấp bất bình.

Cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm ngày hôm qua đã diễn ra sau những cáo buộc rằng một cố vấn của Thủ tướng Topolanek đã tìm cách gây áp lực đối với đài truyền hình quốc gia nhằm buộc đài này từ bỏ một chương trình chỉ trích một cựu nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ xã hội – người hiện đã quay sang ủng hộ liên minh cầm quyền.

Ông Topolanek cho biết ông có thể sẽ nộp đơn từ chức cho Tổng thống vào ngày mai (26/3). Mặc dù vậy, Đảng Dân chủ đối lập cho rằng chính phủ của Thủ tướng Topolanek có thể tiếp tục cầm quyền cho đến khi Prague trao chức chủ tịch luân phiêu EU cho Thụy Điển vào tháng 6 tới.

Trong một tuyên bố gửi cho EU, ông Topolanek cho biết việc chính phủ Czech sụp đổ sẽ không có ảnh hưởng gì đến vai trò Chủ tịch EU mà Czech đang năm giữ.

Trong khi đó, sau cuộc bỏ phiếu ngày hôm qua, Ủy ban Châu Âu đã bày tỏ “sự tin tưởng tuyệt đối” rằng CH Czech sẽ tiếp tục giữ chức Chủ tịch EU một cách hiệu quả.

Đây không phải là lần đầu tiên một chính phủ đang giữ chức Chủ tịch EU bị sụp đổ. Năm 1996, liên minh trung tả của ông Romano Prodi ở Italia đã tiếp nhập chính phủ từ Thủ tướng Lamberto Dini thuộc đảng trung hữu sau một cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội. Trước đó, đầu năm 1993, Đan Mạch đã bắt đầu tiếp nhận chức chủ tịch luân phiên EU bằng sự sụp đổ của chính phủ bảo thủ của ông Poul Schlueter.

Những hậu quả từ sự sụp đổ của chính phủ Czech

Theo Hiến pháp CH Czech, Tổng thống nước này - ông Vaclav Klaus sẽ phải quyết định chọn một nhân vật đứng ra thành lập chính phủ mới. Nếu việc này thất bại 3 lần thì một cuộc bầu cử sớm sẽ được tiến hành.

Trong tình hình Quốc hội chia rẽ như thế này, sẽ rất khó khăn cho CH Czech để thành lập một chính phủ mới mà không có một thỏa thuận giữa hai đảng đối lập chính là đảng Dân chủ Công dân thuộc phe cánh hữu của ông Toplanek và Đảng Dân chủ Xã hội.

Dảng Dân chủ Xã hội hiện đang đứng đầu các cuộc thăm dò dư luận nhưng khoảng cách của họ với đảng của ông Topolanek rất sít sao, chỉ cách khoảng 4,5% điểm.

Ngoài ra, việc chính phủ hiện thời của Czech sụp đổ cũng để lại những hậu quả vượt ra ngoài biên giới nước này.

Ngoài việc đang giữ chức Chủ tịch EU, CH Czech cũng đang trong quá trình phê chuẩn Hiệp ước Lisbon và đang trong quá trình đàm phán với Mỹ về việc lắp đặt một hệ thống radar trên đất Czech.

Đảng Dân chủ xã hội vốn phản đối việc cho phép Mỹ thiết lập một hệ thống radar chống tên lửa trên lãnh thổ của CH Czech. Đại sứ Nga tại NATO – ông Dmitry Rogozin đã phát biểu trên kênh truyền hình Vesti-24 rằng những người buộc chính phủ của ông Topolanek phải từ chức chính là những người chống lại việc triển khai hệ thống radar của Mỹ ở Czech.

"Ngay trước thềm cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên giữa Tổng thống Nga và Tổng thống Mỹ ở thủ đô London vào ngày 1/4 tới, người Mỹ đã phải đối mặt với những khó khăn không thể vượt qua được trong việc triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược ở Ba Lan và CH Czech," ông Rogozin nói tiếp.

Sự sụp đổ của chính phủ Czech cũng khiến người ta nghi ngờ về tương lai của Hiệp ước Lisbon của EU – một hiệp ước nhằm cho phép khối liên minh này hoạt động hiệu quả hơn.

Ông Topolanek đã ủng hộ Hiệp ước Lisbon bất chấp sự phản đối của nhiều nghị sĩ. Ông Topolanek đã phát biểu sau cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm rằng: "Nếu tôi không thể kiểm soát được tình hình trong đảng của tôi thì Hiệp ước Lisbon chắc chắn sẽ không được thông qua." 

Kiệt Linh - (Tổng hợp)