Chính sách học phí thích hợp là đòn bẩy phát triển nền giáo dục

Đề án tăng học phí mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra, đang thu hút rất nhiều sự quan tâm của dư luận xã hội. Trước thực trạng của giáo dục nước nhà hiện nay, tôi nghĩ việc tăng học phí là cần thiết. Chúng ta đều thấy rõ những yếu kém, lạc hậu của giáo dục Việt Nam so với các nước tiên tiến trên thế giới như Mỹ, Anh, Úc, Nhật..., và ngay với cả các nước trong khu vực như Singapore, Thái Lan, Malaysia…

Vì vậy, bên cạnh các giải pháp như cải cách chế độ thi cử, thay đổi khung chương trình đào tạo..., thì việc tăng học phí để tăng ngân sách cho giáo dục cũng là một giải pháp thật cấp bách và vô cùng quan trọng để nâng câo chất lượng giáo dục Việt Nam.

Như đã được báo chí đề cập nhiều, một trong những khó khăn lớn đối với nền giáo dục nước ta, đó chính là là đội ngũ giảng viên, giáo viên thiếu cả về số lượng và chất lượng. Với chính sách lương bổng hiện nay, thì chúng ta không thể trông chờ vào đội ngũ những nhà sư phạm vừa giỏi chuyên môn, vừa tâm huyết với nghề. Chúng ta đều biết, ở bậc phổ thông, rất khó để những học sinh giỏi, thông minh, chịu nộp đơn vào trường Sư phạm, khi trước mắt họ, là nhiều khó khăn phải đối diện, khi thu nhập không xứng với khả năng và cống hiến của họ.

Còn ở bậc Đại học, những sinh viên ưu tú, bây giờ, họ chẳng mặn mà gì với việc ở lại trường để làm cán bộ giảng dạy nữa, khi xung quanh họ là những lời mời chào của những tập đoàn, công ty, với lương bổng cao hơn nhiều lần và chính sách đãi ngộ tốt. Bên cạnh đó, một thực tế là, đa số các trường Đại học, Cao đẳng trong cả nước, đều gặp tình trạng “chảy máu chất xám”, khi rất nhiều cán bộ giảng dạy đi du học và không quay trở về phục vụ lại sau khi tốt nghiệp, nhất là các cán bộ không bị ràng buộc từ nguồn học bổng. Cũng dễ hiểu thôi, khi thu nhập của họ khi về và ở lại quá chênh lệch nhau, và cả môi trường làm việc.

Ai trong chúng ta, cũng hiểu với nhau rằng, cũng cần một cái “Tâm” với nghề, một cái “Tâm” với sự phát triển của Đất nước, nhưng nghĩ lại, ông bà ta đã nói “Có thực với vực được đạo”, thì mới thấy rõ, việc thay đổi chính sách lương bổng là cấp thiết như thế nào trong việc thu hút nguồn giảng viên chất lượng cao.

Cần phải nói thêm, khi ngân sách giáo dục được tăng lên, thì mới hy vọng, cơ sở vật chất, kỹ thuật cho ngành giáo dục mới được cải thiện, các phòng thí nghiệm ở những trường, viện nghiên cứu mới được nâng cấp và đầu tư thích đáng. Vì thế, học sinh, sinh viên của chúng ta mới có hy vọng tiếp cận mới nền khoa học tiên tiến của thế giới.

Nhưng, để nâng câo việc xã hội hóa giáo dục, thì rõ ràng, việc tăng học phí phải đi kèm với những chính sách hỗ trợ khác từ phía chính phủ, đối với những học sinh, sinh viên nghèo, gặp nhiều khó khăn về kinh tế, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Vấn đề quan trọng nữa là, những chính sách này, phải được thực hiện một cách đồng bộ và thật sự hiệu quả, chứ như hiện nay, thì rất khó để những học sinh, sinh viên nghèo có thể tiếp tục theo học, khi học phí tăng lên cao như vậy. Tôi cũng thiết nghĩ, Chính phủ cũng nên tăng lên nhiều học bổng, nguồn hỗ trợ hơn nữa cho sinh viên, học sinh để vừa động viên họ, vừa giúp họ yên tâm về mặt kinh tế khi theo học.

Nền giáo dục sẽ quyết định sự hưng thịnh của một quốc gia. Là người Việt Nam, tôi cũng mong ước sao, trong những năm tới, với những quyết sách hợp lý của chính phủ, sự chung tay, góp sức của toàn xã hội, giáo dục nước nhà nhanh chóng theo kịp nền giáo dục của các nước tiên tiến.

Đinh Bá Khương,
Swinburne University of Technology, Melbourne, Australia