Chống tham nhũng ở Singapore: Có quyền điều tra cả Thủ tướng

Theo ông Soh Kee Hean - Giám đốc Cơ quan Điều tra tham nhũng Singapore, nếu Thủ tướng bị tình nghi tham nhũng, cơ quan Điều tra tham nhũng Singapore (CPIB) sẽ xin đặc quyền của Tổng thống để tiến hành cuộc điều tra.

Ông Soh Kee Hean. Ảnh: Ngô Hải

Ông có thể cho biết đôi chút về Cơ quan Điều tra tham nhũng của Singapore?

Cơ quan Điều tra tham nhũng Singapore được chính quyền thuộc địa thành lập từ năm 1952, là cơ quan duy nhất có quyền điều tra về các hiện tượng tham nhũng, chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng trong vấn đề này.

Nếu cơ quan cảnh sát, thuế hay hải quan phát hiện ra các trường hợp tham nhũng, họ sẽ chuyển sang cho chúng tôi tiến hành điều tra.

Cơ quan của chúng tôi chịu trách nhiệm điều tra về tham nhũng trong tất cả các lĩnh vực: Chính trị, kinh tế, pháp lý hay các cơ quan công quyền, khu vực tư nhân, hoặc xã hội dân sự.

Là cơ quan trực thuộc Thủ tướng, nhưng nếu Thủ tướng bị tình nghi tham nhũng, CPIB có tiến hành điều tra không?

Nếu Thủ tướng bị tình nghi tham nhũng, cơ quan chúng tôi sẽ xin đặc quyền của Tổng thống để tiến hành cuộc điều tra. Quyền lực này cho phép xóa bỏ mọi trở ngại có thể có do Thủ tướng dựng lên. Điều này đã được Hiến pháp quy định.

CPIB có quyền đình chỉ chức vụ của các quan chức nếu họ bị tình nghi tham nhũng không? Nếu có, cơ quan ông được quyền đình chỉ chức vụ nào?

Về thẩm quyền để bãi chức, Singapore chỉ có một đảng cầm quyền nên các quan chức chính quyền đều thuộc đảng cầm quyền.

Nếu quan chức nào đó dính dáng đến tham nhũng chắc chắc họ sẽ bị đảng, chính phủ và các cơ quan liên quan đình chỉ chức vụ. Chúng tôi chỉ có thẩm quyền điều tra.

Cơ quan của ông có khái niệm “vùng cấm” trong chống tham nhũng không? Có chịu sự tác động của quan chức nào hay cơ quan nào không?

Giữa các nhà chính trị và quan chức cao cấp đã hình thành nên sự hiểu biết lẫn nhau là không bao giờ tha thứ cho tội phạm tham nhũng. Nếu ai tham nhũng, tất cả đều thống nhất quan điểm người có tội sẽ bị trừng trị nghiêm khắc, bất kể người đó là ai.

Sự hiểu biết này đã tạo ra ý chí rất mạnh trong công tác phòng tham nhũng. Do đó chúng tôi chưa bao giờ bị can thiệp trong quá trình điều tra những vụ án tham nhũng.

Chúng tôi không có khái niệm “vùng cấm” trong chống tham nhũng và xét xử. Khi CPIB thống nhất được với Viện Công tố, thường có đến 95% các vụ án khởi tố bị tòa án kết tội, 5% số vụ được kết luận trắng án.

Mỗi năm, CPIB tiến hành bao nhiêu cuộc điều tra?

300 vụ. Chúng tôi đã tiến hành điều tra đến cấp Bộ trưởng. Năm 1970 Bộ trưởng Bộ Môi trường và Phát triển Quốc gia bị kết án 4 – 5 tù vì tội tham nhũng.

Nghiêm trị và tạo văn hóa chống tham nhũng

Hiện tượng tham nhũng ở Singapore đã hoành hành rất mạnh từ những năm 50 của thế kỷ trước. Một trong những lý do của tình trạng này là lúc đó công chúng chưa được giáo dục tư tưởng về chống tham nhũng, trong khi đó luật pháp lại quá yếu. CPIB hầu như không có quyền lực vì không có phương tiện và công cụ pháp luật đủ mạnh để thực hiện quyền của mình.

Bắt đầu từ những năm 50, chúng tôi đã xây dựng một loạt chương trình để tăng cường việc phòng chống tham nhũng: Hệ thống luật pháp, cơ quan điều tra tham nhũng được trao thẩm quyền lớn hơn; tăng cường các biện pháp giáo dục công dân; làm cho khả năng tiếp cận các công sở đối với người dân ngày càng dễ dàng hơn.

Từ nhiều năm nay, chúng tôi đã cố gắng tăng cường hệ thống luật pháp và chú trọng tăng cường mức độ trừng phạt tham nhũng với mức phạt thấp nhất là 7 năm tù giam, đồng thời quan tham phải hoàn lại đầy đủ số tiền mà họ tham nhũng. Nếu không trả đủ tiền thì họ sẽ bị tăng hình phạt tù giam.

Đối với khu vực tư nhân, nếu phát hiện thấy một vụ đưa hối lộ trong quá trình giao dịch, ngoài việc họ bị trừng trị theo pháp luật, chúng tôi sẽ yêu cầu dừng ngay dự án hoặc hợp đồng đó. Những doanh nghiệp này sẽ bị đưa vào sổ đen để không cho phép tham gia vào các cuộc đấu thầu khác của Chính phủ.

Báo chí và truyền thông luôn được khuyến khích đưa tin về tham nhũng, hối lộ và đưa cả hình ảnh của những kẻ tham nhũng. Nếu họ thiếu thông tin thì chúng tôi sẵn sàng cung cấp.

Việc công bố hình ảnh của những kẻ tham nhũng có tác dụng rất lớn trong cuộc chiến chống tham nhũng bởi vì danh dự của con người là rất quan trọng và điều đó có tác dụng răn đe rất lớn. Tất cả những biện pháp này đã tạo ra văn hóa chống tham nhũng.

Ở Singapore, mức lương cao cho quan chức cũng là một biện pháp chống  tham nhũng?

Mức lương của các công chức trong chính quyền Singapore được gắn chặt chẽ với hệ thống lương ở khu vực tư nhân để bảo đảm không có độ chênh lệch quá lớn giữa khu vực Nhà nước và khu vực tư nhân. Như thế thì chúng tôi mới thu hút được những người tài giỏi làm việc cho Nhà nước.

Khi hệ thống lương của khu vực tư nhân trong một lĩnh vực nào đó tăng lên thì chúng tôi sẽ tăng lương của công chức nhà nước làm việc trong lĩnh vực đó.

Rõ ràng, việc bảo đảm một mức lương tốt sẽ giảm rất nhiều cơ hội tham nhũng bởi nếu quan chức có lương cao thì họ sẽ không dại gì nhận một khoản tiền hối lộ nào đó để rồi mất đi tất cả.

Tuy nhiên, tôi nhấn mạnh rằng, tăng lương hay lương cao cũng chỉ là một biện pháp mà thôi. Lương không thì vẫn chưa đủ bởi vì nếu chúng ta không điều chỉnh hệ thống pháp lý và vẫn còn những kẽ hở trong luật pháp thì chắc chắn những người muốn tham nhũng càng lợi dụng khe hở đó.

Hải Hà ghi