Chuyến tạm biệt châu Âu không “bịn rịn” của Bush

(Dân trí) - Khi Tổng thống Bush bắt đầu chuyến công du châu Âu cuối cùng của mình vào tuần này, có thể dễ thấy đây là chuyến tạm biệt không mấy “bịn rịn” đối với một lục địa mà các nhà lãnh đạo của nó đã bắt đầu bỏ qua ông và nhìn sang người kế nhiệm.

Theo nhiều nhà bình luận, đằng sau những cái bắt tay thật chặt, những nụ cười rạng rỡ, sẽ có tiếng “thở phào” nhẹ nhõm của những chủ nhà châu Âu. Bởi từ sự kết thúc của triều đại Bush, họ đã nhìn thấy cơ hội cho tổng thống tiếp theo sửa chữa hình ảnh của Mỹ ở nước ngoài, đã bị cuộc chiến ở Iraq cũng như các chính sách đối ngoại khác tàn phá.

Trong chuyến đi kéo dài một tuần từ 9-16/6 tới, Tổng thống Bush sẽ dùng hội nghị thượng đỉnh của EU và Mỹ làm “bệ phóng”. Sau đó, ông sẽ tới Đức, Italia, Pháp, và Anh, những đối tác bên kia Đại Tây Dương của ông, những đối tác không phải lúc nào ông cũng “dám” nhìn thẳng. Ngoài ra, ông Bush sẽ thăm Bắc Ireland, gặp gỡ Giáo hoàng Benedict tại Vatican.

Mặc dù lịch trình chuyến công du kín mít, nhưng nó vẫn làm người ta nhớ ra rằng sức ảnh hưởng ở tầm quốc tế của Bush  đang “xế chiều”. Trong khi đó cả thế giới lại đang nóng lòng đợi để xem người Cộng hòa, ông John McCain, hay người Dân chủ, ông Barack Obama, sẽ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử vào tháng 11 tới.

“Chuyến đi của ông Bush sẽ chỉ đủ sức tạo ra một chút bong bóng sủi tăm mà thôi”, Joseph Cirincione, một nhà phân tích chính sách đối ngoại ở Washington, bình luận. “Ông sẽ có những lễ đón rước, sẽ chụp ảnh, và thậm chí là cả những lời ca tụng. Nhưng rồi ông cũng nhanh chóng bị lãng quên”.

Với chỉ chưa đầy 8 tháng nữa là ông Bush phải rời nhiệm sở, nên các nhà lãnh đạo châu Âu, dự tính, cũng sẽ không phải tỏ ra cố sức để thu hẹp khoảng cách với Washington về những vấn đề như thay đổi khí hậu, những bất đồng với Nga hay vấn đề với Iran.

Hiểu rõ ông Bush thậm chí còn không được người dân châu Âu yêu mến bằng ở quê nhà, nên Nhà Trắng cũng không tự đặt ra hi vọng lớn trong chuyến đi lần này của ông Bush. Họ cũng dự đoán là sẽ có những cuộc biểu tình chống Bush rầm rộ ở những nước mà ông Bush tới.

Tuy nhiên, phụ tá của ông Bush vẫn hi vọng mối quan hệ cá nhân của người 8 năm “cai trị” Nhà Trắng với Pháp và Đức sẽ giúp gạt những bất đồng sâu sắc về cuộc chiến ở Iraq sang một bên, và quảng bá cho di sản của Bush mà theo đánh giá của nhiều người là đã bị méo mó đi rất nhiều sau 8 năm.

“Tôi không nghĩ là chúng ta sẽ có những tuyên bố quan trọng trong chuyến đi này”, Stephen Hadley, cố vấn an ninh của ông Bush cho biết. Theo ông, thay vào đó mục đích của chuyến đi sẽ chỉ gói gọn trong việc “khởi tiến cử” đối với hàng loạt vấn đề.

Và khi nhiệm kỳ Tổng thống của ông Bush sắp hết, Nhà Trắng cũng chỉ muốn “phô trương” mối quan hệ đã được cải thiện với Đức, Pháp, và Italia cũng như duy trì “mối quan hệ đặc biệt” của Mỹ với Anh mà thôi.

Nhưng dù thế nào đi chăng nữa, ông Bush cũng sẽ nhận thấy người châu Âu đang ngày một tập trung nhiều hơn vào việc ai sẽ kế nhiệm ông vào tháng 1/2009.

“Lãnh đạo châu Âu sẽ nhìn qua Bush, và loại trừ một số ít vấn đề vẫn còn đang được thực hiện trong quyền lực của ông ấy… sự chú ý giờ tập trung vào Obama và McCain”, Antonio Missir, giám đốc nghiên cứu của Trung tâm chính sách châu Âu tại Brussels, Bỉ, cho biết.

Khắp châu Âu, người ta đều hi vọng tổng thống tiếp theo của Mỹ sẽ có chính sách khác với “chính sách cao bồi” của ông Bush, như cách gọi của nhiều nhà phê bình.

Ông Obama, người có khả năng sẽ trở thành tổng thống da đen đầu tiên của nước Mỹ, có vẻ như được người châu Âu yêu mến hơn cả. Một cuộc điều tra gần đây của tờ Daily Telegraph ở London, cho thấy, 52% người được hỏi ở 5 nước chính, Anh, Pháp, Đức, Italia, và Nga, ủng hộ ông. Trong khi đó McCain chỉ nhận được 15%.

“Ở châu Âu, họ mê Obama”, Reginald Dale, một chuyên gia nghiên cứu quan hệ châu Âu ở Trung tâm nghiên cứu chiến lược quốc tế tại Washington cho biết.

Nhiều người châu Âu ngưỡng mộ thái độ sẵn sàng đối thoại với Iran cũng như những đối thủ khác của ông Obama. Họ cũng thích lời hứa của ông rằng sẽ cắt giảm sự hiện diện cũng như can thiệp của quân đội Mỹ tại Iraq.

Ngoài ra, cả Obama và McCain đều ghi được điểm cao trong con mắt người châu Âu khi họ kêu gọi đóng cửa nhà tù quân sự Guantanamo, nơi các nghi phạm khủng bố bị giam giữ. Cam kết sẽ có hành động mạnh mẽ hơn để giải quyết vấn đề nóng lên của toàn cầu của họ cũng khiến người châu Âu thấy “yên lòng”.

Nhưng dù ngày của ông Bush ở Nhà Trắng đã bắt đầu được đếm, vị tổng thống thứ 43 vẫn định dùng chuyến đi châu Âu để hối thúc các đồng minh gia tăng áp lực đối với Iran về chương trình hạt nhân; ủng hộ tiến trình “các nền kinh tế lớn” của ông đối với vấn đề thay đổi khí hậu.

Tuy nhiên, ông Bush cũng đã nhận thấy khả năng giới hạn của mình trong việc làm lay chuyển thế giới. Ở hội nghị thượng đỉnh tại Bucharest hồi tháng 4 vừa qua, các nhà lãnh đạo NATO, những người phải miễn cưỡng phản đối Nga, đã kịch liệt kháng cự mong muốn của Bush đưa Ukraine và Gruzia ngay vào tiến trình trở thành thành viên chính thức.

Trang Thu

Theo Reuters