Có nên xếp hạng cho di sản văn hóa phi vật thể?

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (đoàn Lạng Sơn)

- Chiều nay, Quốc hội tiếp tục làm việc tại hội trường dưới sự chủ trì của Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng về dự án Luật Di sản văn hóa.

Trong bảy năm qua Luật di sản văn hóa đã đi vào cuộc sống, tác động tích cực đến các hoạt động văn hóa, xã hội trong quá trình xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đã bản sắc dân tộc, phù hợp với yêu cầu bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của đất nước.  

Đại biểu Bùi Thị Hoà (đoàn Đắk Nông) đề nghị Quốc hội xem xét để bổ sung các quy định cụ thể tạo hành lang pháp lý cho việc bảo vệ, phát huy di sản văn hóa phi vật thể. Cần quy định việc xếp hạng di sản văn hóa phi vật thể làm cơ sở để xây dựng kế hoạch bảo tồn, giữ gìn và phát huy.  

Bên cạnh đó, đại biểu Hoà đề nghị, cần có quy định rõ hơn trách nhiệm của chính quyền địa phương, của cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa ở địa phương, cá nhân và tổ chức trong việc bảo vệ, phổ biến, truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể. Đại biểu dẫn chứng, trong Quyết định 1234 của Thủ tướng Chính phủ quy định về Hội đồng di sản văn hóa quốc gia với những trách nhiệm cụ thể. Tuy nhiên đối với các cơ quan ở địa phương thì cơ quan nào có trách nhiệm để tham mưu giúp chính quyền địa phương trong việc bảo vệ, phát huy giá trị văn hóa phi vật thể thì không được quy định. 

Còn đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (đoàn Lạng Sơn) nêu vấn đề thứ ba là vấn đề xếp hạng di sản văn hóa phi vật thể, bởi đối với di sản văn hóa phi vật thể thì người ta không xếp hạng các di sản. Đại biểu nêu ví dụ, hát quan họ Bắc Ninh thì chúng ta xếp là di sản quốc gia. Vậy thì hát si, hát lượn ở Lạng Sơn có xếp là quốc gia không hay chỉ là cấp tỉnh. Nếu xếp hạng như vậy, sẽ tạo ra những bất bình đẳng giữa các cộng đồng. Do đó, trong dự án Luật không nên đặt vấn đề xếp hạng ở đây mà đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và chúng ta có thể cấp một giấy chứng nhận.  

Đặng Thị Nga (đoàn Lâm Đồng) đề nghị xem xét lại việc sửa đổi quy định Chủ tịch UBND cấp tỉnh chỉ đạo việc tổ chức lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể ở địa phương để bảo vệ và phát huy giá trị ở Điều 18 thành chỉ đạo việc tổ chức lập hồ sơ kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể. Lý do sửa đổi chưa có sức thuyết phục việc bỏ quy định về lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể chưa được giải thích thấu đáo. Đây là công việc phức tạp đòi hỏi chuyên môn cao, chi phí lớn thì cần phải có định hướng để khắc phục thông qua việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, tập trung đầu tư, thay thế thiết bị, cơ sở vật chất, kinh phí để thực hiện việc sửa đổi, bổ sung như trên vừa thiếu căn cứ khoa học, vừa đi ngược lại với yêu cầu, tăng cường phân cấp cho các địa phương trong các hoạt động bảo vệ và phát huy di sản văn hóa.

Anh Thi