Công chức tồi: Cho thôi việc không dễ!

Hiện nay, đội ngũ công chức vừa thừa vừa thiếu do quyền quyết định cho thôi việc rất nhiêu khê. Ảnh: PLTP

Người sử dụng biết rõ năng lực cán bộ, công chức nhưng lại không có quyền quyết định cho nghỉ việc.

Chỉ trong bốn năm, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) có đến hơn 6.400 cán bộ, công chức, viên chức tự ý thôi việc. Nghịch lý là trong khi số cán bộ, công chức tự ý bỏ việc ngày càng nhiều vì đãi ngộ thấp thì việc đưa một công chức yếu kém ra khỏi hệ thống lại là chuyện không đơn giản. Điều này dẫn đến tình trạng đội ngũ cán bộ, công chức vừa thừa vừa thiếu như hiện nay. Vì sao muốn cho thôi việc một cán bộ, công chức tồi lại khó khăn đến như vậy?

Chủ tịch cũng chỉ có một phiếu

“Trong một cơ quan, nhân viên nào giỏi, cán bộ nào tồi, công chức nào yếu kém năng lực, người làm lãnh đạo biết hết chứ. Thậm chí tôi còn biết cả chuyện một người không bằng cấp gì nhưng vẫn được đưa vào làm việc. Ban đầu làm bảo vệ hay một việc lặt vặt gì đó, sau đưa lên làm hợp đồng rồi bổ túc bằng cấp, cuối cùng trở thành chuyên viên chính thức hẳn hoi. Biết vậy chứ đâu làm gì được!” - Phó giám đốc một sở tại TP.HCM bày tỏ.

Ông Trương Văn Non - Chủ tịch Uỷ ban nhân dân quận Gò Vấp lý giải: “Chủ tịch quận không thể cho thôi việc một công chức trong biên chế vì lý do năng lực kém hay không chịu làm việc. Trong cơ chế tập thể lãnh đạo, người đứng đầu cũng chỉ có một phiếu nên không quyết định được gì”. Điều này cũng tương tự với một giám đốc sở nên mới có tình trạng biết nhân viên mình yếu kém nhưng đành bó tay.

Theo ông Châu Minh Tỷ - Giám đốc Sở Nội vụ, hiện nay chỉ có thể căn cứ vào hai quy định để cho thôi việc một cán bộ, công chức. Một là người đó vi phạm pháp luật, bị kỷ luật buộc thôi việc. Hai là thôi việc theo diện tinh giản biên chế của Nghị định 132/2007. “Những trường hợp bị kỷ luật thì rõ ràng rồi nhưng lại rất ít. Còn những trường hợp thuộc diện tinh giản biên chế có nhiều nhưng lại khó xác định” - ông Tỷ nói.

Khó tìm lý do để loại

Nghị định 132/2007 quy định đối tượng tinh giản biên chế là cán bộ, công chức, viên chức chưa đạt trình độ chuẩn theo quy định của vị trí công việc đảm nhận. Nhưng dựa trên cơ sở nào để đánh giá trình độ của cán bộ, công chức lại là vấn đề nan giải. Bằng kinh nghiệm của mình, ông Tỷ cho biết, hầu hết cán bộ, công chức đều có bằng cấp hẳn hoi nhưng chất lượng bằng cấp đến đâu là điều khó xác định.

Còn căn cứ vào điều kiện cán bộ, công chức hai năm liền không hoàn thành nhiệm vụ sẽ bị tinh giản cũng rất nhiêu khê. “Việc đánh giá, phân loại cán bộ, công chức hiện nay chưa làm nghiêm túc. Hầu hết, cán bộ, công chức đều được đánh giá, phân loại tốt và hoàn thành nhiệm vụ” - ông Tỷ thẳng thắn nói.

Ông Non lý giải thêm, một công chức an phận với việc sáng đến công sở, chiều về nhà, họ đâu có khuyết điểm hay vi phạm nghiêm trọng đến mức phải kiểm điểm, họp hội đồng kỷ luật cơ sở rồi ra hội đồng kỷ luật quận để quyết định buộc thôi việc. Trái lại, thường những người này không làm việc nên không đụng chạm ai, lại khéo nói, khéo lấy lòng đồng nghiệp nên khi bình xét hàng năm họ vẫn đều đều hoàn thành nhiệm vụ. “Thậm chí họ còn được anh em trong đơn vị bình bầu đề nghị các cấp khen thưởng là đằng khác” - ông Non nhấn mạnh.

Ra quyết định mất ít nhất sáu tháng

Ông Tỷ cho hay, theo cơ chế hiện nay, chủ tịch quận, huyện và giám đốc sở chỉ có thể ra quyết định cho thôi việc đối với ngạch cán sự (công chức trình độ trung cấp), còn ngạch chuyên viên phải do thành phố quyết định.

Vị phó giám đốc sở đã đề cập trên nói rằng, hiện nay có sự tréo ngoe trong việc quản lý cán bộ, công chức. Thể hiện, người quản lý lại không phải là người sử dụng nên họ không thể đánh giá được năng lực của cán bộ, công chức. Ngược lại, người sử dụng biết rõ năng lực cán bộ, công chức nhưng lại không có quyền quyết định cho nghỉ việc.

Tìm được lý do để thải loại công chức tồi không dễ nhưng tìm được rồi thì quy trình ra quyết định cũng rất nhiêu khê. Có những trường hợp tưởng chừng rõ như ban ngày, có thể ra quyết định ngay nhưng quy trình cũng không đơn giản.

Ông Non cho biết, một công chức bị kỷ luật buộc thôi việc phải trải qua nhiều bước. Trước hết, người sai phạm phải kiểm điểm tại đơn vị, chi bộ (nếu là đảng viên). Sau đó ra hội đồng kỷ luật cơ quan, rồi lên hội đồng kỷ luật quận. Nếu phải kỷ luật Đảng hay cán bộ có chức vụ từ phó trưởng phòng trở lên thì phải báo cáo để Ban Thường vụ Quận ủy thảo luận, biểu quyết.

Cuối cùng, chủ tịch quận ra quyết định về mặt nhà nước đối với công chức; Ban Thường vụ Quận ủy ra quyết định kỷ luật về mặt đảng đối với đảng viên. Trung bình một quy trình như vậy nhanh lắm cũng mất sáu tháng kể từ khi phát hiện sự việc sai phạm. “Quy trình vậy nhưng phải làm cho chặt chẽ, vì nếu làm không chặt chẽ người bị kỷ luật khiếu nại thì có khi “người ký kỷ luật sẽ bị kỷ luật” - ông Non nói.

 

“Lên bờ xuống ruộng” vì bị khiếu nại   Ông Non cho biết, quận Gò Vấp đã từng gặp phải sự phản đối gay gắt của một số cán bộ, công chức do bị tinh giản trong đợt thi tuyển cạnh tranh công chức phường năm 2006. Ông Non kể, lúc đó tại phòng nội vụ quận có 24 cán bộ không bố trí được. Quận đã mời 24 cán bộ này lên, định cho họ thời gian sáu tháng phải tìm được nơi tiếp nhận hoặc tìm công việc mới và quận sẵn sàng giới thiệu. Nếu quá hạn không tìm được nơi nhận thì sẽ tạm ngưng trả lương để làm các thủ tục tinh giản. 22/24 cán bộ này tích cực tìm việc, xin nghỉ việc. Chỉ có hai vị là cán bộ lâu năm phản ứng quyết liệt và đã kiện cáo, khiếu nại khắp nơi kèm theo các chứng nhận, huân huy chương của họ. Đích thân chủ tịch quận đã đối thoại với từng vị, sau đó họ mới tự nguyện chấp nhận chính sách chung.

(theo Pháp luật TP.HCM)