Công đoàn có là "mái ấm" của người lao động?

 - Trong 2 ngày đầu của Đại hội IX Công đoàn TP.HCM (22 và 23/7), các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến nhằm phát triển tổ chức công đoàn, chăm lo đời sống công nhân và những giải pháp nhằm giải quyết tranh chấp lao động.

Công đoàn đừng quên quyền lãnh đạo đình công

Thời gian vừa qua, tại TP.HCM đã liên tiếp xảy ra nhiều vụ đình công. Theo báo cáo của Liên đoàn Lao động TP.HCM (LĐLĐ) thì nguyên nhân chính của hiện trạng trên một phần là do sự tích tụ và kéo dài tình trạng chủ doanh nghiệp và người sử dụng lao động vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, thực hiện chế độ chính sách chưa thỏa đáng, chưa đầu tư đúng mức cho việc đổi mới thiết bị, công nghệ, quy trình sản xuất mà chỉ quan tâm kéo dài thời gian làm việc của công nhân.

Ông Nguyễn Huy Cận, Chủ tịch LĐLĐ TP phát biểu tại đại hội. Ảnh: Hà Dịu

Thậm chí, có nơi còn xúc phạm đến nhân phẩm của công nhân, khiến họ vô cùng bức xúc. Thêm vào đó là tác động khách quan từ sự gia tăng giá các mặt hàng thiết yếu làm giảm chất lượng cuộc sống của công nhân.

Một số doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn hoặc có nhưng hoạt động kém hiệu quả, công tác quản lý Nhà nước về lao động có lúc bị buông lỏng. Ở một số nơi, chính quyền và các cơ quan chức năng thiếu sự phối hợp với công đoàn trong việc giám sát thực hiện pháp luật lao động và giải quyết các mâu thuẫn trong quan hệ lao động.

Mặc khác, nhu cầu lao động phổ thông tăng cao nhưng nguồn cung lại bị thu hẹp đã làm thay đổi ý thức cố gắng giữ việc của công nhân. Trong một số trường hợp, còn do ý thức tổ chức kỷ luật kém, thái độ quá khích của một bộ phận người lao động tổ chức ngừng việc tập thể khi chưa thật sự cần thiết.

Đời sống được đảm bảo, công nhân sẽ không phải đình công như thế này.  Ảnh minh họa: Hà Dịu

Về vấn đề này, ông Đặng Ngọc Tùng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động VN đã khẳng định: Nếu quyền lợi của công nhân bị vi phạm nghiêm trọng thì công đoàn phải đứng lên lãnh đạo đình công đúng trình tự pháp luật để đòi quyền lợi cho người lao động.

“Mái ấm công đoàn” cho người lao động

Tại đại hội IX công đoàn thành phố, rất nhiều bài tham luận và ý kiến chỉ đạo tập trung vào việc chăm lo đời sống của công nhân.

Chăm lo nhà ở cho công nhân là một trong những vấn đề nổi cộm được đại hội rất quan tâm. Theo ý kiến chỉ đạo của ông Lê Thanh Hải, Bí thư Thành ủy, thành phố nên tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp, các thành phần kinh tế đầu tư xây dựng nhà lưu trú, nhà cho công nhân thuê. Hàng năm, thành phố cũng sẽ dành một tỉ lệ ngân sách hợp lý để chăm lo cho hoạt động này.

Các đại biểu tham dự Đại hội IX công đoàn TP.HCM. Ảnh: Hà Dịu

Trước mắt, trong những năm tới, sẽ đầu tư xây dựng một số khu lưu trú đồng bộ về hạ tầng, có đầy đủ các dịch vụ tiện ích để từng bước cải thiện điều kiện ăn, ở, sinh hoạt của công nhân. Thành phố cũng sẽ dành 42ha đất để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cho thuê và bán trả góp cho người có thu nhập thấp.

Để có thể tạo thêm nhiều chỗ ở mới cho công nhân, người lao động có thu nhập thấp công đoàn TP.HCM đã đề xuất những giải pháp như: kêu gọi đầu tư từ nhiều đối tượng, giao cho công đoàn thực hiện xây dựng thí điểm nhà ở cho công nhân trên một số khu đất…

Đại hội cũng đã phát động chương trình nhà ở “Mái ấm công đoàn” với nội dung: vận động cán bộ, đoàn viên, CNVC-LĐ phát huy truyền thống tương thân tương ái giúp đỡ lẫn nhau trong việc chăm lo nhà ở cho những CNVC-NLĐ có hoàn cảnh khó khăn thông qua việc đóng góp ủng hộ quỹ. Trong 2 ngày phát động, các đại biểu đã đóng góp cho quỹ “Mái ấm công đoàn” được hơn 80 triệu đồng.

Bên cạnh đó, các hoạt động khác nhằm chăm lo cho đời sống công nhân cũng được lãnh đạo thành phố chú trọng như: bổ sung quỹ trợ vốn CEP, cấp 2 tỷ đồng cho LĐLĐ để thành lập quỹ hỗ trợ cán bộ công đoàn gặp khó khăn.

• Hà Dịu