Cục trưởng Khảo thí trả lời về 'sự cố' bài văn điểm 10

- Trong kỳ thi tuyển sinh vừa qua, chỉ có một bài văn được điểm 10. Nếu làm bài theo văn mẫu dễ dàng kiếm điểm 10 như thế, tại sao chúng ta không có hàng trăm điểm 10 văn?

TS Nguyễn An Ninh.

- Theo tôi phải đánh giá đúng. Một trong những yếu tố giúp thí sinh thành công với môn văn là đọc nhiều và có xúc cảm. Trong trường hợp này, thí sinh đã có công mày mò, học hỏi sách tham khảo cộng với sự trùng hợp, đề rơi vào tác phẩm mà thí sinh đã tham khảo.

- Trong trường hợp này, thí sinh không có lỗi mà do cách ra đề thi, do yêu cầu đánh giá, thể hiện qua đáp án chấm. Có phải cách dạy và học ở phổ thông đã tạo ra cách thi cử máy móc?

- Trong các môn, văn ra đề khó nhất. Hạn chế lớn nhất của đề thi văn là sự sáo mòn, có nguy cơ lặp đi lặp lại. Điều này cũng có lý do: giới hạn chương trình với chừng đó tác giả, tác phẩm, năm nào cũng ra đề vào phạm vi đó. Cách tiếp cận, đánh giá, kiểm tra kiến thức gần như đã thành khuôn mẫu.

- Nói như vậy, đề phải “chiều” theo cách dạy và cách học thụ động, yêu cầu đề thi phải giới hạn trong phạm vi kiến thức và năng lực học thuộc của thí sinh?

- Tới đây cách ra đề sẽ khác, sẽ “mở” hơn. Không chỉ tập trung vào một tác phẩm, tác giả mà đòi hỏi thí sinh có khả năng tổng hợp, đánh giá, có sự cảm nhận. Đề phải bám sát sách giáo khoa nhưng phải kiểm tra đồng thời kiến thức và kỹ năng của học sinh.

- Tại sao những hạn chế, nhược điểm của đề thi chưa được khắc phục ngay từ kỳ thi năm nay mà vẫn phải chờ?

- Đề thi phụ thuộc nhiều vào người ra đề. Chính các thày phải thấy cần có sự thay đổi và thay đổi như thế nào. Về chuyên môn phải do các thày quyết định.

- Thi cử chỉ là một khâu trong quá trình giáo dục. Với cách dạy và học ở trường phổ thông, cụ thể với môn văn, có thể thay đổi cách ra đề thi và yêu cầu đánh giá đối với học sinh không?

- Thay đổi, cải cách phải đồng bộ mới hiệu quả. Khâu thi cử, đánh giá cũng có thể tạo ra thay đổi. Năm nào cũng ra đề cho hai kỳ thi tốt nghiệp THPT và ĐH-CĐ, nếu cứ ra đề theo lối mòn thế nào cũng có sự trùng lặp.

Nếu đề tốt nghiệp THPT đã ra vào phần này, đề thi tuyển sinh năm trước ra vào phần kia, thí sinh có thể đoán “tủ”. Đề văn hiện nay phổ biến dạng yêu cầu thí sinh “phân tích vẻ đẹp” của tác phẩm này hay nhân vật kia. Ra đề máy móc, khuôn mẫu thế là có đất cho văn mẫu.

- Với chủ trương áp dụng phương thức thi trắc nghiệm ở tất cả môn thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH và CĐ, cách ra đề thi môn văn sẽ như thế nào?

- Môn văn có đặc thù riêng. Nói đến văn chương là nói đến cảm nhận và khả năng diễn đạt của người học. Chúng tôi sẽ nghiên cứu kỹ. Có lẽ chỉ nên trắc nghiệm một phần kiểm tra kiến thức ngôn ngữ. Vẫn phải có phần tự luận để đánh giá năng lực cảm thụ của người học.

(Theo Tuổi Trẻ)