Cuộc chiến thầm lặng chống lại…người lao động Mỹ

Những vụ tranh chấp lao động giờ đây không còn đẫm máu như khi Ngày Lao động Mỹ ra đời, nhưng công nhân ngày nay vẫn không có được gì tốt đẹp hơn mà chỉ thấy giới chủ lao động có quyền lực hơn bao giờ hết. 

Một cuộc đình công của công nhân Mỹ năm 1997. (Ảnh: AP)

Ngày Lao động Mỹ ra đời từ một trong những cuộc đình công đẫm máu nhất trong lịch sử nước này. Năm 1893, Eugene Debs, một người theo chủ nghĩa xã hội nổi tiếng, người có vai trò quan trọng trong việc thành lập Liên đoàn Đường sắt Mỹ, đã dẫn đầu công nhân chống lại “ông trùm” đường sắt George Pullman. Tuy nhiên, Pullman lại được sự hậu thuẫn của 12.000 lính liên bang - gần một nửa quân đội Mỹ lúc bấy giờ.

Do đó, không có gì bất ngờ khi cuộc đình công chống lại ông chủ ngành đường sắt Pullman đã không thành công và khiến 13 người tham gia thiệt mạng (một số là do trúng đạn của quân đội) và nhiều người khác bị thương. Debs và nhiều nhà lãnh đạo khác bị bắt và giam cầm. Để làm nguôi lòng những người biểu, tổng thống Grover Cleveland đã ký một đạo luật công nhận ngày thứ hai đầu tiên của tháng 9 là Ngày Lao động, theo đó, người lao động Mỹ có thêm một ngày nghỉ không phải làm việc và vẫn ăn lương. 

Ngày nay, những cuộc đấu tranh của người lao động Mỹ ít đẫm máu hơn, nhưng công nhân vẫn phải trả một cái giá đắt vì những đạo luật đang tụt lùi của Mỹ và những biện pháp đối xử mang tính “bênh vực” giới chủ. Một báo cáo đưa ra hồi đầu tháng 9 cho thấy rằng, vẫn có một cuộc chiến thầm lặng đang được tiến hành chống lại người lao động, phủ nhận quyền có được mức lương đủ sống và được công đoàn đại diện ngay trên đất Mỹ.

Nghiên cứu được công bố hồi đầu tháng 9 mang tên “Pháp luật bị vi phạm và công nhân không được bảo vệ” cho thấy 68% số công nhân được hỏi trả lời rằng ông chủ của họ đã vi phạm luật liên quan đến việc chi trả lương ít nhất 1 lần trong tuần trước đó. Với mức lương tổi thiểu, trung bình họ nhận được 339 USD/tuần, tức là đã mất đi 51 USD. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng có một sự vi phạm phổ biến về vấn đề lương tối thiểu; 26% số công nhân tham gia cuộc điều tra không được trả mức lương tối thiểu theo luật định là 7,24 USD/giờ và hơn 60% số người được hỏi trả lời họ được trả mức lương thấp hơn mức tối thiểu này từ 1 đô la mỗi giờ trở lên.

Kết quả cũng khác nhau giữa các ngành, trong đó ngành sản xuất và lao động tại gia đình có nhiều vi phạm nhất. Theo các tác giả của nghiên cứu này, công việc điển hình bị bóc lột nhiều nhất là những công việc như thu ngân, tỷ lương tối tiểu bị vi phạm đối với họ là 21% và tỷ lệ làm việc quá giờ là 59%.

Các ông chủ thường vẫn cố tình vi phạm những điều khoản của luật lao động bởi những mức phạt còn quá thấp (đôi khi họ còn chỉ bị yêu cầu viết một biên bản cam kết họ sẽ không tái vi phạm nữa). 20% số người được hỏi phàn nàn, nhưng họ nói, không dám báo cáo với chính quyền vì lo sợ. 20% số công nhân trong cuộc điều tra, những người cố tình tổ chức hoặc thậm chí khiếu lại về số tiền lương mình bị vi phạm, thì 43% trong số này nhận được sự trả đũa từ giới chủ, trong đó có cả việc bị sa thải.

“Chúng tôi hy vọng những gì được phát hiện trong báo cáo này sẽ khiến các nghị sĩ thấu hiểu được tình trạng hiện tại để tăng cường những đạo luật bảo vệ người lao động", Ruth Milkman, Giám đốc Viện Nghiên cứu Quan hệ ngành tại Đại học California ở Los Angeles và một đồng tác giả khác nói. “Hầu hết các ông chủ đều biết rằng khả năng họ bị phát hiện là cực kỳ nhỏ. Vì thế họ cứ vi phạm luật mà không lo sợ chuyện bị phạt. Ngay cả khi họ bị phát hiện thì những mức phạt vẫn là quá thấp, thậm chí không đủ để cảnh cáo. Chúng ta cần những đạo luật tốt hơn, có hiệu lực hơn những gì chúng ta đang có, và phải đưa ra những hình phạt nghiêm khắc hơn".

Một nghiên cứu khác được đưa ra hồi đầu năm cũng cho thấy tình trạng đáng báo động. Kate Brofenbrenner, một giáo sư tại Đại học Cornell, chỉ ra rằng mức độ giới chủ cưỡng ép công nhân cũng đang gia tăng. 63% số giới chủ trong nghiên cứu này bắt ép công nhân của mình vào những cuộc “thẩm vấn” một-đối-một với ban quản lý, mà tại đó, người làm thuê bị hỏi về quan điểm của họ đối với việc tổ chức công đoàn. Hơn một nửa số cuộc gặp này bao gồm những lời dọa dẫm đối với công nhân như cắt giảm lương trái phép và cho thôi việc. Trong nghiên cứu này, 34% số chủ lao động thực tế đã đuổi việc những người ủng hộ công đoàn.

Những năm 1890, Pullman được chính phủ cam kết sử dụng quân đội để đàn áp người làm thuê. Giờ đây, hơn một trăm năm đã trôi qua, giới chủ không cần tới bất kì người lính nào nữa – những nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng họ đã tiến hành một “cuộc chiến” đối với công nhân một cách hiệu quả mà không cần đến chính quyền. Những kết quả thực tế của những cuộc điều tra này có thể sẽ khiến Quốc hội, Bộ Lao động và toàn bộ công nhân Mỹ phải cùng nhau hành động. 

• Đình Ngân (Theo Campus Progress)