Đa kênh hóa và sự sống còn của ngành bán lẻ

Thứ hai, 19/02/2018, 21:23 - Nguồn: Yêu cầu xóa tin

Đa kênh hóa và sự sống còn của ngành bán lẻ

Anh Vũ - Ngọc Ánh

(TBKTSG Online) - Trong nền thương mại ngày nay, sự hiện diện của đa kênh, được biết dưới tên omni-channel, đang trở thành một chiến lược kinh doanh, mà trong nhiều trường hợp sẽ quyết định số phận của một doanh nghiệp.

Hoạt động đa kênh được đặt ở những vị trí khác nhau trong chiến lược kinh doanh tổng thể của mỗi nhà bán lẻ.

Trên thực tế hoạt động đa kênh được đặt ở những vị trí khác nhau trong chiến lược kinh doanh tổng thể của mỗi nhà bán lẻ, và có thể sau một thời gian nhiều năm người ta mới nhận ra vị trí đó thực sự mang lại hiệu quả, hoặc làm cho doanh nghiệp vượt lên phía trên, hoặc phải lùi lại phía sau. Trong loạt bài ở chuyên mục Better Buy trên trang Fool.com đã cho thấy sự khác biệt và hiệu quả chiến lược của hai ông lớn trong ngành bán lẻ, Costco và Walmart.

Ứng xử trước “cơn lốc” thương mại điện tử

Hãng tin Bloomberg cho biết nhà bán lẻ Costco lần đầu tiên xuất hiện trên mạng là vào năm 1998, cùng lúc với sự ra đời của công ty thương mại điện tử Amazon, vốn xuất phát điểm là cửa hàng bán sách và dĩa DVD. Sự hiện diện trực tuyến của những người khổng lồ bán lẻ Target và Walmart cũng bắt đầu từ thời điểm kể trên.

Gần 20 năm đã trôi qua, trong lúc Amazon nổi lên và thống trị nền thương mại điện tử toàn cầu thì Walmart cùng Target vẫn tiếp tục đầu tư hàng tỉ đô la Mỹ nhằm tạo nên sự hiện diện của mình trên mạng Internet và kềm chế sự lấn sân của Amazon sang thị trường bán lẻ truyền thống. Ngược lại, Costco.com vẫn hiện diện một cách thụ động, và mất dần khách hàng về phía chương trình Amazon Prime của Amazon.

Giới chuyên gia bán lẻ có nhiều cách định nghĩa omni-channel khác nhau, và cũng có những kỳ vọng khác nhau về việc omni-channel sẽ làm thay đổi môi trường kinh doanh của doang nghiệp. Thậm chí, đã có lời dự báo rằng “omni-channel đã chết” nhưng thực tế nó vẫn hiện diện, và những hiệu quả của nó lớn lao hơn người ta tưởng, khi mà thương mại điện tử là một phần không thể thiếu của nền kinh tế và của doanh nghiệp.

Có thể nói, omni-channel giúp phối hợp các kênh bán hàng một cách thống nhất, giúp tăng độ phủ sóng thương hiệu và giúp doanh nghiệp quan tâm đến khách hàng nhiều hơn, từ đó không chỉ giúp nâng cao giá trị nhãn hiệu mà còn thúc đẩy doanh số. Nói một cách dễ hiểu, đây chính là việc người kinh doanh bán hàng trên các kênh khác nhau (từ cửa hàng, quầy hành cho đến mạng xã hội, trang web, catalogue  và cả phần mềm ứng dụng bán hàng trên điện thoại thông minh) theo một cách nhất quán và liền lạc nhằm giúp cho quá trình mua hàng của khách thuận tiện và tối ưu.

Costco và Walmart là hai tập đoàn bán lẻ chi phối thị trường Mỹ, nhưng trong khi lịch sử thành công của cả hai được minh chứng bằng quy mô khổng lồ của doanh nghiệp thì tính tiện ích lại không theo kịp thị hiếu của người tiêu dùng. Thói quen mua sắm đang chuyển lên không gian mạng, và Amazon tăng trưởng nhanh chóng hòng qua mặt cả Costco lẫn Walmart.

Thương mại điện tử cho đến nay mới chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng giá trị bán lẻ trên thế giới. Ở Mỹ, doanh số của người khổng lồ thương mại điện tử Amazon vào năm 2016 mới chỉ là 89 tỉ đô la, con số nhỏ bé so với 486 tỉ đô la của Walmart. Nhưng rồi 10 năm nữa mọi chuyện sẽ khác mà lợi thế sẽ thuộc về công ty nào có chiến lược omni-channel tốt và phù hợp với cơ sở hạ tầng và truyền thống kinh doanh của mình.

Công ty tư vấn kinh doanh FTI Consulting Inc. (Mỹ) cũng dự đoán doanh thu bán lẻ trực tuyến Mỹ sẽ vượt mốc 1.000 tỉ đô la vào năm 2027, so với con số 445 tỉ đô la trong năm 2017. FTI cho biết, thị phần doanh số bán hàng trực tuyến của Amazon.com Inc nhiều khả năng tăng từ mức 34% trong năm 2016 lên 53% trong năm 2027. Điều này có nghĩa là thị phần của Amazon sẽ chiếm gần 12% tổng doanh số bán lẻ Mỹ vào năm 2027, so với mức 4% hiện tại.

Theo dữ liệu phân tích từ Bloomberg và công ty PwC, giá trị vốn hóa trị trường của Amazon đạt 324 tỉ đô la Mỹ vào đầu năm 2017, đứng hàng thứ 4 trong tốp 100, trong khi Walmart đứng hàng thứ 24 và có giá trị vốn hóa thị trường là 219 tỉ đô la. Qua những con số trên, có thể nhận thấy giới tương lai đang xem xét Amazon là hình mẫu tương lai của bán lẻ, còn Walmart vẫn đang bị đóng nhãn "quá khứ".

Cuộc chạy đua đa dạng hóa kênh bán hàng

Trong khi Costco tiếp tục củng cố và hiện đại hóa hệ thống cửa hàng của mình nhằm tránh những tác động của trào lưu omni-channel thì Walmart triển khai kế hoạch cộng sinh với Jet.com để đưa hàng hóa lên mạng, và bắt đầu cải tạo nhiều cửa hàng để phục vụ chiến lược đa kênh. Và khi Walmart và Amazon trở thành các đối thủ cạnh tranh khốc liệt, họ dường như đang trở thành bản sao của nhau vậy. Walmart đang cố gắng chuyển sang kinh doanh trực tuyến, trong khi Amazon lại đang thử chuyển sang lĩnh vực kinh doanh offline. Cả hai đều đang trở thành những nhà bán lẻ đa kênh trong cuộc đại chiến bán lẻ này.

Đa kênh hóa đang trở thành một xu hướng không thể cưỡng lại đối với các nhà bán lẻ.

Walmart vẫn là người dẫn đầu không thể thay thế trong lĩnh vực bán lẻ truyền thống ở Mỹ, và thậm chí là trên toàn thế giới, nếu xét theo doanh thu, trong khi Amazon vẫn thống trị mảng kinh doanh trực tuyến.
Trong khi các doanh nghiệp Việt bắt đầu suy nghĩ về việc cân bằng giữa việc bán hàng trực tuyến (online) và trực tiếp (offline), đây có lẽ là lúc thích hợp nhất để theo dõi những ông lớn bán lẻ của Mỹ sẽ chuyển hoá như thế nào trong tương lai.

Một trong những ví dụ rõ ràng nhất gần đây là sự phát triển của dịch vụ giao hàng tận nhà. Walmart là người đi tiên phong trong dịch vụ này, đưa ra chương trình thí điểm hạn chế với August Home vào tháng 9-2017 vừa qua. Sau đó một tháng, vào tháng 10-2017, Amazon đã lập tức cạnh tranh với dịch vụ đó bằng cách đưa ra chương trình riêng, thí điểm trên toàn quốc, gọi là Amazon Key.

Mặc dù không rõ là bên nào đã phát triển ý tưởng này trước, nhưng trên thức tế là cả hai nhà bán lẻ này đều đưa ra cùng một dịch vụ trong cùng một thời điểm.

Trong năm qua, Amazon đã mua lại Whole Foods và 450 cửa hàng của hãng trên toàn nước Mỹ. Điều này có nghĩa là sự hiện diện offline của Amazon ngày càng trở nên rõ rệt. Cả Amazon và Walmart đều trở nên tương đồng ở chỗ họ đều có những cửa hàng thực trong danh mục đầu tư của họ.

Thậm chí, Amazon đã thúc đẩy việc bán lẻ offline bằng cách giảm giá mạnh các sản phẩm phổ biến nhất của Whole Foods để thu hút khách hàng và tăng lưu lượng ra vào cửa hàng. Chiếc lược này nghe có vẻ quen thuộc với những người đã biết về câu chuyện của Walmart.

Năm 2017 cũng là năm mà Walmart trở nên nghiêm túc hơn trong mảng mua bán trực tuyến. Đầu năm nay, công ty đã bắt đầu cung cấp dịch vụ vận chuyển trong 2 ngày miễn phí cho các đơn hàng có giá trị trên 35 đô la.
Dịch vụ vận chuyển nhanh trong hai ngày giống dịch vụ vận chuyển của Amazon Prime đến 100%. Điểm khác nhau duy nhất là khách hàng của Walmart sẽ không phải đóng tiền cho phí thành viên, và yêu cầu khách hàng phải có đơn hàng tối thiểu là 35 đô la.
Lợi thế của Amazon trong mảnh kinh doanh trực tuyến là công ty này có thể cung cấp nhiều sản phẩm khác nhau. Tuy nhiên chỉ trong năm 2017, số sản phẩm trên cửa hàng trực tuyến của Walmart đã tăng lên gấp 3 lần, từ 8 triệu tăng lên đến 23 triệu món hàng khác nhau.
Những phát kiến kinh doanh của Walmart đã khiến cho doanh số bán hàng trực tuyến của Walmart tăng vọt, và con số này đang gia tăng rất ổn định. Theo một cuộc họp các nhà đầu tư, doanh số bán hàng thương mại điện tử đã tăng 60%. Walmart đã tuyên bố là công ty sẽ trở thành một người chơi nghiêm túc trong mảng kinh doanh trực tuyến.
Theo hãng nghiên cứu kỹ thuật số eMarketer, hiện tại Walmart, nhà bán lẻ cửa hàng thực lớn nhất thế giới này hiện chỉ nắm giữ 3,6% thị phần thương mại điện tử Mỹ, so với 43,5% của Amazon.

Trong mảng bán quần áo, cả hai nhà bán lẻ đang tiếp cố gắng tiếp cận những người mua sắm giàu có. Walmart đang hợp tác với Lord & Taylor để bán hàng hiệu của hãng trên cửa hàng online, trong khi Amazon đang cố lùa các hãng sang trọng như Nike để bán hàng của hãng.

Amazon đã thực hiện một bước tiến lớn khi cho ra đời nền tảng Alexa và bán ra sản phẩm loa thông minh Echo đến càng nhiều hộ gia đình càng tốt. Không để bị thua xa, Walmart lập tức hợp tác với Google để đưa ra nền tảng Express, cho phép người dùng mua hàng bằng ứng dụng Google Assistant. Khách hàng có thể liên kết tài khoản Google và Walmart của họ để tận hưởng các tính năng độc đáo trên nền tảng này.

Theo Business Insider, mặc dù đang trở thành bản sao của nhau, mỗi bên có những điểm mạnh điểm yếu riêng. Một ví dụ điển hình của việc này là dịch vụ nhận hàng tạp hoá. Cả hai nhà bán lẻ đều cung cấp dịch vụ này, tuy nhiên Amazon chỉ có hai địa điểm đều ở Seattle để khách hàng có thể nhận hàng, trong khi Walmart đã mở đến hơn 1.100 địa điểm giao nhận hàng tạp hoá.

Trong khi dịch vụ hậu cần của kinh doanh tạp hoá đã trở thành một nền tảng khoa học cho Walmart, thì Amazon dường như vẫn đang đánh vật với mảng này. Tuy nhiên sau khi mua lại Whole Foods, Amazon trong tương lai sẽ phát triển thêm để cạnh tranh được với Walmart.

Amazon hiện tại vẫn là một đế chế bán lẻ trực tuyến với hơn nửa triệu sản phẩm bày bán, và khả năng hy sinh lợi nhuận để bảo vệ thị phần của công ty cũng là một trong những điểm mạnh mà Walmart sẽ phải đề phòng nếu muốn thắng được cuộc đại chiến bán lẻ này.

Trang gốc:
Kinh tế