Đà Nẵng: Toà "cứu" hải quan khỏi bồi thường cho DN

 - Toà Phúc thẩm tuyên giữ nguyên một phần bản án sơ thẩm vụ kiện của Công ty Vạn An đối với quyết định xử phạt của Cục Hải quan Đà Nẵng.  

Số gỗ sưa do Cục Hải quan Đà Nẵng tịch thu và bị Toà buộc phải trả lại cho Công ty Vạn An Ảnh: HC

Chiều 4/3, Toà Phúc thẩm TAND Tối cao tại Đà Nẵng chính thức tuyên giữ nguyên phần quan trọng nhất của bản án sơ thẩm mà TAND TP Đà Nẵng đã tuyên hồi tháng 9/2007 về vụ kiện của Công ty TNHH Vạn An đối với quyết định xử phạt của Cục Hải quan (HQ) Đà Nẵng liên quan đến vụ nhập khẩu hơn 80 tấn gỗ sưa.
 

Theo hồ sơ vụ kiện, tháng 1/2007, Công ty TNHH Vạn An mua 87 phách, 66 lóng và 97,76 ste gỗ sưa do lâm trường Bến Hải (Quảng Trị) nhập từ Lào, có hồ sơ, chứng từ rõ ràng. Do lâm trường không có cân chuyên dụng nên hai bên thống nhất ước tính khối lượng gỗ theo ký là 60.096kg. Hóa đơn VAT do lâm trường phát hành khi xuất bán gỗ cho Công ty Vạn An đều được Hạt Kiểm lâm huyện Vĩnh Linh xác nhận sau khi kiểm tra gỗ thực tế. 

Tuy nhiên, khi Công ty Vạn An xin phúc kiểm để xuất khẩu thì HQ cửa khẩu cảng Đà Nẵng khu vực 2 cho rằng trong tờ khai HQ, công ty khai chỉ xuất khẩu 60 tấn gỗ sưa nhưng qua kiểm tra thì thành 80 tấn, tức thừa 20 tấn không rõ nguồn gốc. Do vậy đã ra Quyết định 01/QĐ-HC22 và lập biên bản “tạm giữ tang vật vi phạm hành chính” gồm toàn bộ lô gỗ sưa có trọng lượng 80.912kg. Ngày 28/5/2007, HQ cửa khẩu Cảng Đà Nẵng khu vực 2 có Quyết định 01/QĐ-HC23 trả lại cho Công ty Vạn An 58.024kg gỗ sưa. 

Đến ngày 15/6/2007, Cục HQ Đà Nẵng có Quyết định 01/QĐ-HC16 xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực HQ gồm phạt tiền 10 triệu đồng và tịch thu toàn bộ 22.888kg gỗ sưa còn lại của Công ty Vạn An. Lý do được đưa ra là công ty này có hành vi chứa chấp, mua bán hàng hoá có nguồn gốc nhập khẩu trái phép trong địa bàn hoạt động HQ.

Ngày 8/8/2007, Cục trưởng Cục HQ Đà Nẵng lại ra Quyết định 295/QĐ-GQKN sửa đổi Quyết định 01/QĐ-HC16, xử phạt vi phạm hành chính mới gồm phạt tiền 15 triệu đồng, tịch thu tang vật vi phạm là 20.922kg gỗ sưa và trả lại 1.966kg gỗ sưa. Lần này, lý do được đưa ra là Công ty Vạn An xuất khẩu hàng hoá thuộc diện cấm xuất khẩu!

Trước đó, Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục HQ), Phòng 7/C15 (Bộ Công an) và PC15 Công an Đà Nẵng đã tiến hành điều tra, xác minh nhưng đều không chứng minh được Công ty Vạn An “chứa chấp, mua bán, khai thác trái phép gỗ sưa”. Cục HQ Đà Nẵng cũng đã chuyển toàn bộ hồ sơ cho Công an Đà Nẵng điều tra, xác minh, xử lý. Tuy nhiên tại Công văn 199/PC15 (ngày 13/6/2007), PC15 Công an Đà Nẵng nêu rõ: “Chưa đủ dấu hiệu tội phạm khởi tố vụ án hình sự để tiến hành điều tra theo quy định pháp luật”.

Cho rằng việc Cục HQ Đà Nẵng ra quyết định phạt tiền và tịch thu gỗ nói trên là không có căn cứ, không đúng pháp luật, gây hậu quả nghiêm trọng cho quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, ngày 16/8/2007, Công ty Vạn An có đơn khởi kiện Cục HQ Đà Nẵng ra Toà Hành chính TAND TP Đà Nẵng.

Tại phiên xử ngày 25/9/2007, Hội đồng xét xử sơ thẩm Toà Hành chính TAND TP Đà Nẵng ghi nhận kết luận xử phạt của Hải quan Đà Nẵng là thiếu căn cứ nên đã tuyên huỷ toàn bộ Quyết định 01/QĐ-HC16 và 295/QĐ-GQKN của Cục trưởng Cục HQ Đà Nẵng, buộc Cục HQ Đà Nẵng giao trả cho Công ty Vạn An 20.922kg gỗ sưa đã tịch thu. Đồng thời buộc HQ cửa khẩu Cảng Đà Nẵng khu vực 2 hoàn trả 15 triệu đồng tiền phạt trái pháp luật cho Công ty Vạn An.

Không đồng ý với kết luận này, Cục HQ Đà Nẵng đã kháng cáo lên Toà Phúc thẩm TAND Tối cao tại Đà Nẵng. Sau một ngày xét xử, chiều 4/3, Hội đồng xét xử của Toà Phúc thẩm TAND Tối cao tại Đà Nẵng tiếp tục tuyên huỷ cả hai quyết định xử phạt hành chính số 01 và 295, đồng thời buộc Cục HQ Đà Nẵng phải trả lại toàn bộ số hàng đã tịch thu cho danh nghiệp.

Tuy nhiên, với nhận định “doanh nghiệp có sai sót trong kê khai HQ” khi kê khai khối lượng số gỗ theo kg chứ không phải theo tấn, ste, m³..., Hội đồng xét xử đã tuyên Công ty Vạn An phải nộp phạt hành chính 10 triệu đồng cho Cục HQ Đà Nẵng.

Quyết định này được xem là “cứu" cho Cục HQ Đà Nẵng khỏi một bàn thua trông thấy, bởi như cơ quan này đã thừa nhận tại phiên xử sơ thẩm: Việc Công ty Vạn An khai HQ chưa chính xác “không gây ảnh hưởng đến tiền thuế và các nghĩa vụ tài chính phải nộp, không ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật”. Do vậy, cần phải áp dụng quy định không xử phạt theo Thông tư 14/2005 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định 138/2004 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực HQ!

Nay cũng với tình tiết này, Công ty Vạn An lại bị xem là có lỗi và bị xử phạt hành chính. Điều này cũng có nghĩa công ty phải nộp toàn bộ tiền lưu kho bãi cho hàng chục tấn gỗ suốt nửa năm qua. Nếu ngược lại thì chính Cục HQ Đà Nẵng phải nộp số tiền này, ước tính lên đến hàng trăm triệu đồng; chưa kể còn phải bồi thường cho doanh nghiệp do thu giữ hàng hoá không đúng quy định của pháp luật!

• Hải Châu