Dân tái định cư thủy điện đang tiêu những đồng cuối cùng

Thứ sáu, 04/12/2009, 09:46 - Nguồn: Yêu cầu xóa tin
Quảng Nam:

“Người dân tái định cư (TĐC) các công trình thủy điện trên hệ thống sông Vu Gia, Thu Bồn đang đối diện với tình trạng thiếu lương thực. 90,2% dân số trước đây sống dựa vào sản xuất canh tác nông nghiệp nay không có thu nhập… Hậu quả là có hơn nửa sốhộ dân trở lại thói quen phá rừng làm rẫy dẫn đến việc mất đi nhanh chóng của khoảng 2.000 ha rừng phòng hộ. ”. Đây là ý kiến vừa được các chuyên gia đưa ra trong cuộc Hội thảo thường niên 2009 do Mạng lưới sông ngòi Việt Nam tổ chức tại Hải Phòng.

 

“Thu nhập không có, trợ cấp đã hết thời hạn, người dân tái định cư đang tiêu nốt số tiền đền bù còn lại…Đa số các hộ dân đang quay lại nơi ở cũ để canh tác, chăn nuôi tạm thời” - ông Đoàn Tranh (Đại học Duy Tân - Đà Nẵng) cho biết.

 

Kết quảnghiên cứu mới đây của ông Đoàn Tranh tại xã Trà Bui, huyện Bắc Trà My (nơi có công trình thủy điện sông Tranh) cho thấy, xã này đã mất toàn bộ đất nông nghiệp (1.266 ha), chỉ còn vẻn vẹn 45 ha đất trồng cây lâu năm tại thôn 4. Trên 875 hộ dân (674 hộ phải di chuyển, 201 hộ không phải di chuyển) đã hết thời hạn trợ cấp lương thực 1 năm nhưng vẫn còn loay hoay vì sinh kế.

 

Nhiềuđịa phương thượng nguồn 2 dòng sông Vu Gia và Thu Bồn cũng đang ở trong tình trạng khó khăn như: “Thiếu đất sản xuất, đất vườn chưa thể sản xuất được, không có hệ thống thủy lợi, thu nhập không có, trợ cấp đã hết thời hạn, đang tiêu hết số tiền đền bù còn lại”.

 

Có mặt tại các khu TĐC thủy điện ở Quảng Nam những ngày gần đây, phóng viên VnMedia cũng ghi nhận những tiềm ẩn đáng lo ngại về sinh kế người dân (cả hiện tại và tương lai) xuất phát từ sự thiếu sâu sát và có chút gì đó “lãng mạn” của chủ đầu tư công trình… Ở các khu TĐC đều có chung tình trạng người dân không thể canh tác được trên diện tích đất được chủ đầu tư bố trí vì vừa xấu vừa không phù hợp với thói quen canh tác vùng cao… Đất sản xuất “có cũng như không” nên người dân buộc phải làm điều mà họ không hề muốn: phá rừng ngay trong khu TĐC!

 

Nợtiền điện và… “sản xuất”nhiều trẻ con!

 

Theo tính toán quy hoạch, Thủy điện A Vương có trên 941 ha đất bịngập trong lòng hồ và có tất cả 318 hộvới 1.582 nhân khẩu đồng bào Cơ Tu xã Mà Cooih và xã Dang phải di dời đến nơi ở mới. Ngay khi khởi công công trình Thủy điện A Vương, Ban quản lý dự án Thủy điện 3 và huyện Đông Giang tỉnh Quảng Nam cùng thống nhất xây dựng 3 Khu tái định cư (TĐC) là Pachepalanh, Cut Chrun cho 242 hộ/1.125 khẩu của xã Mà Cooih (Đông Giang) và khu đồi A lua cho 69 hộ dân xã Dang (Tây Giang).

 

Tại các khu tái định cư, ngoài ngôi nhà sàn bê tông, mỗi hộ Cơ Tu còn được cấp 1,5 ha đất ngoài khu vực làng để trồng trọt và chăn nuôi. Cán bộBan quản lý Dự án thủy điện 3 nói rằng họ xây dựng làng tái định cư cho người Cơ Tu dựa trên nhiều tiêu chí, trong đó có tiêu chí... du lịch! Tiêu chí giàu tính tưởng tượng này đã không phát huy tác dụng vì kể từ khi về sống trong khu TĐC (năm 2005) đến nay, người dân Thủy điện A Vương không hề thấy bóng dáng du khách nào.

 

Cũng giống như các khu TĐC thủy điện khác ở thượng nguồn 2 dòng sông lớn Vu Gia, Thu Bồn của Quảng Nam, người Cơ Tu sống trong các ngôi làng nói trên không canh tácđược trên diện tích đất mà họ được chủ đầu tư bố trí. Không việc làm, không thu nhập, cả làng ở nhà tán gẫu xem TV và nợ tiền điện! Ông Đinh Thái Long, Chủ tịch UBND huyện Đông Giang cho biết, dân Pachepalanh nợ gần 300 triệu tiền điện của Nhà nước. Họ trông chờ vào huyện nhưng huyện cũng… bó tay, không biết lấy đâu ra mà trả giúp.

 

Ngoàiviệc “mất khả năng chi trả” về điện, Pachepalanh còn là ngôi làng TĐC được chúng tôi ghi nhận “sản xuất’ trẻ con ở mức kỷ lục. 4 năm rời làng cũ về khu TĐC, các cặp vợ chồng thiếu đất đai canh tác chỉ còn mỗi việc là ở nhà nhìn nhau rồi… đẻ! Khách lạ đến Pachepalanh sẽ gặp ngay “rừng” trẻ con ngơ ngác đứng nhìn…

Tương lai của “rừng trẻ con” ở làng TĐC phụ thuộc nhiều vào hoàn cảnh hiện tại của cha mẹ chúng nhưng những ông bố, bà mẹ ở làng TĐC lại đang trong tình trạng vừa “thất nghiệp” vừa “hoang mang”. Chính quyền địa phương sở biết rõ điều này, tuy nhiên không biết đến bao giờ “quả bóng trách nhiệm” về sinh kế, về văn hóa tinh thần và về nhiều thứ khác của người dân TĐCmới có địa chỉ cụ thể đứng ra gánh vác. Một lãnh đạo địa phương nhiều thuỷ điện ở Quảng Nam từng than thở với chúng tôi: “Lợi ích do bán điện chủ đầu tư được hưởng trong khi chính quyền địa phương phải đứng mũi chịu sào đương đầu với những bất cập do chính họ tạo ra…”.

Một số hình ảnh ghi lại ở các khu tái định cư thủy điện của Quảng Nam:


 

 Ảnh minh họa

  Khu TĐC thôn 2 Trà Bui, Bắc Trà My vắng vẻ vìn gười dân phải quay về nơi ở cũ để sản xuất

 

 

 Ảnh minh họa

 

 

 Ảnh minh họa

 Rừng đại ngàn bị phá ngay trong khu TĐC thuỷ điên sông Tranh

 

 

 Ảnh minh họa

 Có bể nước do chủ đầu tư xây nhưng người dân khu TĐC Nước Lang (huyện Phước Sơn)
luôn thiếu nước sinh hoạt

 

 Ảnh minh họa

 Không đất sản xuất, không việc làm, các cặp vợ chồng ở làng TĐC chỉ biết ở nhà, ngồi nhìn nhau rồi…đẻ!

 

 


Dương Thanh Tùng



Trang gốc:
người dânthủy điệnđịnh cưtái định cưtái địnhkhu tđcdân tái định cưcông trình thuỷ điệnđã hết thời hạnngười dân tái định
Xã hội
Tiêu điểm tuần