Để xảy ra ngộ độc thực phẩm:Cách chức hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự người đứng đầu

Cấp cứu bệnh nhân ngộ độc thực phẩm. Ảnh: VNN

Tại Hội nghị toàn quốc lần thứ 2 về công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng chỉ đạo các ngành, các cấp cần khắc phục ngay tình trạng buông lỏng quản lý, quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị khi để xảy ra ngộ độc thực phẩm trong đơn vị mình. Trường hợp để xảy ra hậu quả nghiêm trọng, tái diễn do buông lỏng quản lý thì phải cách chức hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo đúng quy định của pháp luật.

Phó Thủ tướng cho biết, hiện có tới hơn 50% đối tượng qua thăm dò cho biết vẫn chưa nhận thức ra vấn đề. Vì vậy, bên cạnh việc tăng cường các biện pháp kiểm tra, thanh tra, xử lý thật nghiêm các vi phạm pháp luật cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của người dân đối với vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.

Theo Phó Thủ tướng, để đảm bảo VSATTP thì có trách nhiệm của liên ngành như: Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công thương, Bộ Giao thông vận tải… Vì vậy, lực lượng quản lý các cấp và các địa phương phải có sự điều hoà tổ chức lực lượng. Tiến tới, nhà nước sẽ đảm bảo nguồn lực, kinh phí, chế độ chính sách cho những người làm công tác này.

Việc quản lý Nhà nước không chỉ chú ý đến công tác đảm bảo VSATTP trong nước mà còn phải chú ý đến đảm bảo chất lượng hàng hoá xuất khẩu; không chỉ đảm bảo có sản phẩm, thực phẩm sạch mà còn cần chú ý đến môi trường sống cho người dân, vì có môi trường sạch thì mới mong có nguồn thực phẩm sạch.

Mới có khoảng 10% cơ sở được cấp giấy chứng nhận VSATTP

Tại Hội nghị, Bộ Y tế cho biết, việc cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) tại các địa phương chưa được chú trọng, thậm chí nhiều địa phương chưa triển khai công tác này, dẫn đến kết quả mới chỉ có khoảng 10% tổng số cơ sở toàn quốc được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP.

Cụ thể trên địa bàn toàn quốc có 48.413 cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm thì chỉ có 6.076 có sở được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP (chiếm 12,55%); 4.240 cơ sở kinh doanh thực phẩm trong tổng số 152.130 cơ sở (chiếm 2,79%) được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP; 13.415 cơ sở dịch vụ ăn uống (chiếm 6,88%) trên tổng số 195.058 sơ sở được cấp giấy chứng nhận VSATTP.

Ngành nào cũng kêu khó khăn

Dẫu biết là để đảm bảo VSATTP thì có trách nhiệm liên đới của rất nhiều ngành nhưng nếu như mỗi ngành, mỗi cấp đều tự nâng cao ý thức trách nhiệm của mình trước khi cứ chờ đợi phải có những quy định pháp lý ràng buộc chặt chẽ thì có lẽ không chỉ mới có gần 50% dân số hiểu biết, ý thức đầy đủ về vấn đề này như Phó Thủ tướng đã nêu. Điều dễ nhận thấy tại hội nghị lần này là ngành nào cũng “kêu” về sự khó khăn của mình.

Cũng theo Bộ Y tế, các biện pháp phòng ngừa, khắc phục ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm chưa làm được bảo nhiêu do thiếu sự chỉ đạo kiểm tra của chính quyền, việc sr lý các vi phạm chưa thoả đáng, thiếu điều kiện để chính quyền điều hành các hoạt động, trong đó quan trọng nhất là tổ chức chuyên trách và biên chế con người, trong thiết bị để thực thi nhiệm vụ.

Còn theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, hiện diện tích sản xuất rau an toàn chưa đáp ứng đủ so với yêu cầu đề ra, xây dựng lò mổ giết mổ tập trung còn hạn chế, hầu hết các lò giết mổ tập trung tại tuyến huyện chưa được xây dựng. Điều này cũng gây nhiều khó khăn cho việc quản lý.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn việc quản lý, kiểm soát còn khó khăn bởi nhận thức của cán bộ và nhân dân trong công tác VSATTP chưa cao, kể cả đối tượng: người sản xuất, tiêu dùng, quản lý chưa đồng đều giữa các cấp, các đối tượng, ý thức cộng đồng chưa cao, biểu hiện rõ nhất là là tình tạng lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật và kháng sinh trong sản xuất và nuôi trồng còn phổ biến.

Cùng với việc quy hoạch và phát triển vùng sản xuất nông sản, thuỷ sản an toàn còn chậm, chưa có cơ chế chính sách về đầu tư, quy hoạch, xây dựng cơ sở hạ tầng, sản xuất, tiêu thụ nông sản, thuỷ sản an toàn để khuyến khích các tổ chức, cá nhân.

Bộ Công thương thì cho rằng nguyên nhân khách quan là do đường biên giới nước ta dài, địa hình hiểm trở, nhiều đường mòn, đường tắt qua lại biên giới, lực lượng chức năng mỏng dẫn đến khó khăn trong việc kiểm tra, kiểm soát.

Kinh phí và trang bị của các lực lượng còn thiếu, không đảm bảo hoạt động. Chí phỉ kiểm nghiệm, kiểm định các mẫu hàng hoá cao so với khả năng kinh phí của lực lượng kiểm tra, kiểm soát. Hầu hết các loại thực phẩm nhập lậu khong rõ nguồn gốc xuất xứ đều phải tiêu huỷ, trong khi đó kinh phí chi cho công tác kiểm soát chủ yếu thanh toán từ tiền bán tang vật nên không động viên khuyến khích được các lực lượng tham gia bắt giữ.

Các trang thiết bị hỗ trợ, thuốc khử trùng cho việc phòng chống độc hại cho các lực lượng chức năng khi bắt giữ gia súc, gia cầm nhiễm bệnh chư được cấp phát mà chủ yếu do các đơn vị tự trang bị, mua sắm nên gây tâm lý e ngại cho cán bộ trực tiếp bắt giữ, xử lý.

Thùy Hoa