Điện thoại công cộng sống chung với phế thải

Nhiều người dân xót xa khi chứng kiến cảnh trạm điện thoại công cộng tại Hà Nội và TP HCM không có khách hàng, bị bỏ mặc cho phế thải chất đống, pano quảng cáo dán chi chít, trong khi nhà khai thác dịch vụ chẳng có biện pháp xử lý.
> Điện thoại thẻ bị gọi chùa

Box điện thoại trước cửa Đại học Quốc Gia TP HCM lâu nay phải chịu cảnh nồng nặc mùi xú uế, sơn tróc, trên mặt máy dán thông báo máy tạm ngừng hoạt động. Anh Hòa, lái xe ôm thường có mặt ở khu vực này cho hay, bình thường rất ít người đến gọi tại box điện thoại đó, bởi mùi cực kỳ khó chịu. Thêm vào đó máy thường xuyên hỏng hóc, lại dựng ngay sát cột điện, nên khi trời mưa bão cũng chẳng có ai dám vào trú vì sợ sét đánh. Trong lúc chờ đợi để được sửa chữa, hộp điện thoại này cũng kiêm luôn vai trò làm cột dán quảng cáo cho các ca sĩ đang có nhu cầu quảng bá tên tuổi.

Tầm 3 giờ rưỡi chiều box điện thoại trên đường Phạm Ngọc Thạch trở thành điểm tập kết rác. Ảnh: Ánh Hồng.

Một box khác trên đường Phạm Ngọc Thạch, quận 3 lại trở thành điểm tập kết rác. Người dân sống tại khu vực này kể, cứ tầm 3 giờ rưỡi chiều, một xe thu gom rác dân lập lại gom rác về đây rồi sắp xếp lên xe. Không khách hàng nào chịu "bày tỏ tình cảm" của mình bên cạnh đống rác nên box điện thoại ở địa điểm này cả ngày chẳng có ai ghé qua ngoài nhân viên vệ sinh môi trường đô thị làm nhiệm vụ gom rác... Chưa hết, một box điện thoại ngay giao lộ Nguyễn Huệ - Ngô Đức Kế cửa kính cũng vỡ toang. Cách đó chừng 100 m một box điện thoại trở thành điểm hành nghề sơn sửa móng tay dạo. Bàn ghế, đồ dùng của chủ "cửa hiệu" lấn luôn chỗ gọi điện của người dân.

Chọn địa điểm ngồi chờ khách tại box điện thoại trên đường Tôn Đức Thắng, quận 1, anh Lê Văn Hiếu lái xe ôm kể, điện thoại này từ khi nó ra đời ít thấy ai gọi. Có ngày chỉ đôi ba người viếng thăm nhưng rồi lại ngao ngán ra đi vì điện thoại rất hay gặp sự cố. Anh cho rằng, đoạn Tôn Đức Thắng đối diện với sông Sài Gòn hầu như không có điện thoại công cộng, vậy nên một cột điện thoại là rất cần thiết. Nhưng từ khi có máy thì cứ hỏng hóc liên tục, lâu lâu nhân viên đến kiểm tra nhưng sau lại đâu vào đó.

Anh cho rằng, nên đa dạng hóa chức năng điện thoại thẻ hiện tại như có thể gọi được bằng tiền xu, bởi bây giờ mua thẻ rất khó khăn. Đoạn đường Mạc Thị Bưởi - Hai Bà Trưng nhu cầu người dân rất cao nhưng không có box điện thoại nào. "Khách nào có nhu cầu liên lạc toàn phải gọi nhờ bằng điện thoại di động của tôi", anh nói.

Quả bóng trách nhiệm chẳng biết đá về đâu

Dịch vụ điện thoại thẻ (CardPhone) được Tập đoàn Bưu chính Viễn thông (VNPT) triển khai từ tháng 5/1997 và được phân cấp cho các đơn vị thành viên khai thác, kinh doanh và quản lý dịch vụ. Trong đó, Công ty VinaPhone có nhiệm vụ cung cấp các thiết bị và giải pháp quản lý mạng, còn bưu điện các tỉnh thành phố thực hiện công tác bảo dưỡng, sửa chữa, đầu tư nâng cấp và khắc phục các sự cố.

Đại diện Công ty VinaPhone bức xúc: "Chúng tôi biết chuyện các box điện thoại bị chiếm dụng, bị hỏng hóc, nhưng việc đứng ra trực tiếp sửa chữa nằm ngoài chức năng và quyền hạn của chúng tôi". Vị quan chức này cho hay, doanh thu dịch vụ thấp, chi phí bảo dưỡng cao khiến các bưu điện tỉnh không mấy mặn mà với việc đầu tư phát triển. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến việc các trạm điện thoại thẻ bị bỏ mặc, kéo theo một loạt các trục trặc khác như lỗi phần mềm, hệ thống tính cước...

Trong khi chờ sửa chữa, box điện thoại trở thành trụ quảng cáo. Ảnh: Ánh Hồng.

Lãnh đạo Bưu điện Hà Nội thì đổ cho CardPhone được giao cho nhiều đơn vị tham gia quản lý quá nên việc phát triển mạng lưới dịch vụ bị phân tán. Theo ông, tiếng là Bưu điện Hà Nội đứng ra quản lý dịch vụ trên địa bàn thành phố, song đơn vị đứng ra trực tiếp bảo dưỡng và thu cước lại là Công ty Viễn thông Hà Nội. "Chính vì thế, khi sự cố xảy ra phải qua rất nhiều công đoạn mới đến được chúng tôi", ông nói.

Theo quy định, nếu một box điện thoại cho doanh thu dưới 200.000 đồng/tháng là phải di chuyển đến địa điểm khác. "Tuy nhiên, việc lắp đặt thường tốn kém và mất nhiều thời gian, chưa kể phải xin phép ngành giao thông công chính, nên không phải lúc nào cũng thực hiện ngay được", vị quan chức này cho biết thêm.

Trước đó, VinaPhone đã nhiều lần có văn bản kiến nghị VNPT và các bưu điện tỉnh tập trung đầu tư, phát triển dịch vụ, song tính từ năm năm 2004 đến nay, VNPT không rót một đồng nào cho dự án nâng cấp và phát triển. Trong khi đó, theo tính toán của VinaPhone, để dịch vụ này hoạt động hiệu quả, phải có ít nhất 100.000 máy trên toàn quốc và phải tích hợp những tính năng khác như nhắn tin, truy cập Internet.

Theo thống kê của VinaPhone trong năm 2005, dịch vụ CardPhone chỉ mang lại khoảng 0,5% tổng doanh thu với hơn 1 tỷ đồng/tuần. Doanh thu tiếp tục sụt giảm và trong cả năm 2006 chỉ đạt 7,11 tỷ đồng. Trong khi đó, đầu tư cho một dịch vụ giá trị gia tăng của điện thoại di động (tải hình, nhạc chuông chờ, dự báo thời tiết, tỷ giá...) không mấy tốn kém mà doanh thu cao, khoảng 2-3% tổng doanh thu của công ty.

Giá cước chậm thay đổi, mệnh giá thẻ cao khiến điện thoại thẻ công cộng trở thành dịch vụ đắt đỏ và ngày càng có nguy cơ rời xa người tiêu dùng. VNPT cũng nhận thấy điều này nên vừa kiến nghị Bộ Bưu chính Viễn thông được giảm giá và thay đổi cách tính cước cho dịch vụ điện thoại cố định công cộng.

Hiện cả nước có khoảng 10.000 trạm điện thoại công cộng. Hai thành phố chiếm tỷ trọng lớn là TP HCM với trên 2.000 máy và Hà Nội khoảng 1.500 máy.

Ánh Hồng - Hồng Anh