Doanh nghiệp FDI chưa hưởng quyền nhập khẩu 100%

Theo cam kết WTO, từ 1/1 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) được nhập hàng hóa để sản xuất và bán tại Việt Nam. Song, đến nay trừ các nhà phân phối như Metro, Bic C, Parkson, chưa có doanh nghiệp nào được hưởng trọn vẹn quyền này.

Metro, Big C, Parkson... đã được cấp phép nhập khẩu hàng để bán trước thời điểm Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại thế giới 7/11 năm ngoái.

Cam kết về dịch vụ của Việt Nam gia nhập WTO, ngay thời điểm trở thành thành viên thứ 150, doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam được hưởng quyền nhập khẩu 100%. Đến 1/1/2009, khối FDI được hưởng mọi chính sách, quyền lợi, kinh doanh như doanh nghiệp trong nước, không phân biệt đối xử.

Trên thực tế, từ lâu doanh nghiệp FDI kinh doanh tại Việt Nam vẫn có quyền nhập khẩu hàng hóa, nhưng chỉ với mục đích trang bị cho doanh nghiệp hoặc bán thử nghiệm, chứ không được phân phối ở nội địa.  

Metro là doanh nghiệp FDI được cấp phép kinh doanh trước khi Việt Nam gia nhập WTO. Ảnh: Trung Bình.

Trước tết, Chính phủ đã ban hành Nghị định về quyền nhập khẩu của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam theo cam kết WTO, trong đó cho phép doanh nghiệp FDI nhập khẩu hàng hóa vào nội địa nhưng không được phân phối trực tiếp, mà phải bán cho các nhà kinh doanh sỉ trong nước. Tuy nhiên, hướng dẫn cụ thể cho nghị định này vẫn trong quá trình dự thảo. 

Hiện Bộ Thương mại đã soạn thảo thông tư hướng dẫn về quyền nhập khẩu trực tiếp, dự kiến ban hành vào quý 3. Theo đó, doanh nghiệp FDI chỉ có thể có tối đa một cửa hàng bán tại Việt Nam, hoặc bán sỉ cho nhiều nhất một nhà buôn nội địa, chứ không được thiết lập nhiều nhà phân phối trong nước.

Sở Kế hoạch đầu tư TP HCM cho biết, hiện tại có rất nhiều hồ sơ của doanh nghiệp FDI gửi đến xin được quyền nhập khẩu trực tiếp. Song, mới hôm đầu tuần, Bộ Kế hoạch đầu tư đã có công văn thông báo cho cấp dưới khoan cấp phép quyền nhập khẩu cho doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài để chờ hướng dẫn thêm.

"Chúng tôi mong có những quy định rõ ràng để xác định mình được quyền nhập khẩu không. Nếu có quyền nhập khẩu sau đối thủ, chúng tôi sẽ mất lợi thế cạnh tranh", Phó Tổng giám đốc một công ty sản xuất điện tử ở TP HCM sốt ruột nói.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp trong nước cũng như lãnh đạo địa phương tỏ ra lo lắng về khả năng doanh nghiệp FDI sẽ đè bẹp đồng nghiệp nội địa, nếu được quyền nhập khẩu trực tiếp. "Dù các doanh nghiệp trong nước đã tăng vốn, mở rộng đầu tư và liên kết, nhưng về lực, tài, kinh nghiệm đều không thể bằng những đại gia nước ngoài", Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thị Hồng nhận xét.

Lãnh đạo TP HCM cũng đề nghị Bộ Thương mại cần thận trọng, có chừng mực khi xem xét cấp quyền nhập khẩu trọn vẹn cho doanh nghiệp FDI. Còn Vụ trưởng Chính sách thị trường trong nước Hoàng Thọ Xuân thì nhấn mạnh, Việt Nam vẫn mở cửa quyền nhập khẩu cho doanh nghiệp FDI như cam kết WTO, nhưng phải kèm nhiều điều kiện chặt chẽ. "Mở đến đâu là còn tùy thuộc vào điều kiện, tiêu chí của quy hoạch, khả năng Việt Nam", ông Xuân khẳng định.

Phan Anh