Doanh nhân Palestine hướng về Trung Quốc

Đối mặt với những hạn chế giao thương và đi lại của Israel, bị thu hút bởi các sản phẩm nhập khẩu rẻ từ châu Á, các doanh nhân Palestine đang tăng cường tìm kiếm vận may của mình tại Trung Quốc.

Xưởng sản xuất khăn trùm đầu của người theo đạo Hồi tại Chiết Giang, Trung Quốc. (Ảnh Reuters)

Nhu cầu xin thị thực nhập cảnh vào Trung Quốc trong giới doanh nhân ở Bờ Tây cao tới mức lãnh sự quán Trung Quốc phải thường xuyên cử nhân viên tới thành phố Hebron để làm thủ tục cấp hộ chiếu cho họ.

"Tất cả mọi người đều có công việc tại Trung Quốc’’, Khaled Oseily, doanh nhân kiêm thị trưởng Hebron nói. ’’Lãnh sự quán Trung Quốc tới Hebron và một ngày cấp tới 600-700 visa cho doanh nhân Hebron’’.

Trung Quốc bắt đầu mở cửa kinh tế khoảng 30 năm trước, tận dụng nguồn nhân công rẻ để sản xuất và xuất khẩu vô số hàng hóa giá rẻ. Tại Hebron, thành phố lớn nhất của Palestine nổi tiếng với nghề thuộc da và làm đồ gốm thủ công, làn sóng hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc đã rất hấp dẫn giới doanh nhân vốn phải đối mặt với những hạn chế đi lại của Israel khiến chi phí hàng hóa tăng cao và ảnh hưởng tới tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Israel khẳng định các điểm kiểm tra dựng lên tại Bờ Tây là cần thiết vì lý do an ninh. Người Palestine coi đây thực chất chỉ là sự trừng phạt.

Hôm Chủ nhật, Israel tuyên bố sẽ dỡ bỏ 50 ’’chướng ngại vật’’ tại Bờ Tây và thành lập một ’’điểm kiểm tra lâu dài’’ để ngăn chặn dòng người tới thị trấn Jericho.

Phương Tây và lãnh đạo Palestine nói rằng, Israel đã cam kết dỡ bỏ hàng rào Bờ Tây nhưng lại không thực hiện. Rất nhiều người Palestine đã quay lại với ngành nhập khẩu, họ tới Trung Quốc, mua hàng hóa giá rẻ và đem về bán lại ở nhà.

"Tình hình kinh tế ở Palestine rất tồi tệ’’, Hazem Shyoukhi, một thương gia từ Hebron đã chuyển đến thành phố Nghĩa Ô ở phía đông Trung Quốc năm 2006 để bắt đầu ngành kinh doanh hàng hóa xuất khẩu, cho biết.

"Tại Hebron, chúng tôi kinh doanh trên cơ sở những bản tin’’, Hazem nói. "Tôi phải nghe bản tin trên đài và hoạt động dưới áp lực phải tồn tại. Vì thế, tôi quyết định rời đi’’.

"Made in China"

Nhà ngoại giao Palestine, Ahmad Kayed, đang sống ở Bắc Kinh cho hay, trong 10 năm qua, có hơn 200 doanh nhân Palestine đã định cư tại Trung Quốc, nhưng có hàng nghìn thương gia Palestine và Ảrập thường xuyên tới các thành phố của Trung Quốc để giao dịch.

Các khách sạn, nhà hàng, nhà thờ, trường học Ảrập được mở ra trên khắp đất nước.

’’Palestine nhập khẩu hàng hóa của Trung Quốc trị giá hơn 2 tỉ USD thông qua giao dịch trực tiếp của thương gia Palestine hoặc qua Israel’’, Kayed, phụ trách quan hệ thương mại Palestine - Trung Quốc tại Đại sứ quán Palestine ở Bắc Kinh, nói.

Tuy nhiên, hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc cũng đã phần nào làm ngành công nghiệp sản xuất của Palestine bị thiệt hại. Hàng hóa "Made in China" rất phổ biến ở các cửa hiệu Palestine.

Loại giày Crocs khá được ưa chuộng giá bán 280 shekels (78 USD) tại Israel, nhưng ở Hebron, phiên bản loại giày này sản xuất ở Trung Quốc chỉ có giá 13 shekels (3,6 USD).

Trong năm thế kỷ, Yasser Hirbawi là nhà sản xuất duy nhất của Palestine làm loại khăn trùm đầu đen trắng, biểu tượng chủ nghĩa dân tộc Palestine mà cố tổng thống Yasser Arafat luôn luôn mang trên đầu. Bây giờ, ông chủ nhà máy đang loay hoay quét bụi bẩn, mạng nhện ở nhà máy dệt may nhỏ của mình tại Hebron.

"Hai năm trước đây, tôi phải đóng cửa nhà máy, vì không thể cạnh tranh với mặt hàng tương tự làm từ Trung Quốc, giá rẻ hơn 40%’’, Hirbawi, 76 tuổi, người cũng mang trên đầu chiếc khăn trùm đầu đen trắng, cho biết.

Thị trưởng Hebron, Oseily, cạnh tranh từ hàng hóa của Trung Quốc cộng với những hạn chế từ Israel đã buộc khoảng 200 nhà máy sản xuất giày trong thành phố phải đóng cửa, làm 17.000 người thất nghiệp.

Theo ông Oseily, hơn 40% người dân ở Hebron không có việc làm. Ông coi 250 hàng rào mà quân đội Israel dựng nên là ’’sự cản trở lớn lao’’ với công việc kinh doanh.

Cách đó hàng nghìn km, ở Nghĩa Ô, thành phố với 2 triệu dân thuộc tỉnh Chiết Giang, Shyoukhi đã có một câu chuyện hạnh phúc.

"Các thương gia Palestine nhập khẩu mọi thứ từ Trung Quốc. Tôi thậm chí còn nhận được đơn hàng làm cờ và khăn Palestine từ Trung Quốc’’, Shyoukhi nói. Ông có văn phòng xuất khẩu làm việc với hàng nghìn thương gia Palestine và Israel.

Nghĩa Ô trở thành một trung tâm thương mại nhờ dòng tiền từ Trung Đông chảy vào. Hiện nay, nơi đây là trung tâm bán các sản phẩm Ảrập làm từ Trung Quốc như quần áo và các vật dụng tôn giáo.

Thứ Sáu hàng tuần, người mua từ Lebanon, nhà buôn từ Yemen và các thương gia từ Ai Cập đều tập trung tại các nhà thờ để cầu nguyện. Ở các chợ bán buôn trong thành phố, những quầy hàng mọc lên như nấm với mọi từ từ bàn chải đánh răng đến thắt lưng.

Doanh nhân ở Hebron in danh thiếp bằng hai thứ tiếng: tiếng Anh và tiếng Trung Quốc, rất nhiều người thậm chí còn có cả tên Trung Quốc.

Giáo sư Wilfried Vanhonacker, người giảng dạy khóa học ’’Kinh doanh tại Trung Quốc’’ của trường Kinh doanh Kellog-Recanati ở Tel Aviv cho biết, người dân ở Hebron hoặc phải chấp thuận xu thế toàn cầu, hoặc phải chứng kiến ngành nghề của mình tàn lụi.

"Sản xuất ở Trung Quốc, rồi tiếp đến là Việt Nam, xu thế này còn tiếp tục", Vanhonacker nói.

Tại Hebron, Shehadeh Sammouh là chỉ thương gia nhỏ, hiện là chủ một cửa hiệu bán giày, quần áo, đồ chơi và hàng gia dụng lớn tại Trung Quốc. Ông bán giày Trung Quốc rẻ hơn 70% so với một đôi giày làm ở Hebron. ’’Khách hàng thường có nhu cầu hàng hóa làm từ Trung Quốc vì trông chúng đẹp hơn, giá rẻ hơn’’, Sammouh cho biết.

• Kỳ Thư (Theo Reuters)