Được mùa lúa: Lạm phát sẽ giảm

Niềm vui được mùa của người trồng lúa

Lương thực hiện chỉ còn chiếm 9,86% trong “rổ hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng xã hội” và sản lượng lúa đông - xuân của toàn miền Bắc cũng chỉ chiếm khoảng 19% “rổ lúa gạo” của cả nước mỗi năm. Nhưng có thể nói rằng, miền Bắc trúng mùa lúa làm xoay chuyển cục diện trong cuộc chiến chống lạm phát.

Vai trò của nhóm hàng lương thực trong việc gây ra tình hình lạm phát là rất lớn. Bởi lẽ, với việc giá tăng 52,88% trong 5 tháng đầu năm nay, mức cao chưa từng có trong vòng 18 năm trở lại đây, hiển nhiên là nhóm hàng lương thực góp phần chưa từng có khiến cho giá tiêu dùng trong cùng kỳ tăng phi mã 15,96%.

Thủ phạm chính của lạm phát

Giá lương thực leo thang còn kéo theo giá thực phẩm leo thang, bởi giá lương thực cũng đồng nghĩa với giá đầu vào chủ yếu của nhóm hàng thực phẩm. Và thực phẩm hiện vẫn còn chiếm tỷ trọng 25,20% trong “rổ hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng xã hội” đã tăng giá phi mã 18,23% trong 5 tháng đầu năm nay.

Việc giá của các loại hàng hoá nói trên tăng như vậy cũng là nguyên nhân chủ yếu để giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình - chiếm tới 7,79% trong “rổ hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng xã hội” - cũng tăng phi mã 19,50%.

Do vậy, việc kiềm chế được giá lương thực ngừng leo thang không những loại trừ được một yếu tố góp phần tăng mạnh nhất trong lạm phát tăng phi mã, mà còn tác động gián tiếp rất lớn đến việc kiềm chế giá của toàn bộ nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống hiện chiếm tỷ trọng 42,85% “rổ hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng xã hội”. Nhóm này 5 tháng đầu năm nay tăng đại nhảy vọt 26,56% và hiện đóng góp kỷ lục trên 70% tổng mức tăng giá tiêu dùng trong 17 tháng gần đây.

Trong điều kiện như vậy, tin vui miền Bắc được mùa lúa đông - xuân chính là điểm mấu chốt nhất giúp chúng ta có thể “thở phào nhẹ nhõm” về việc cục diện cuộc chiến chống lạm phát rốt cuộc cũng đã có thể xoay chuyển theo chiều hướng tích cực.

Vì sao trúng mùa quan trọng đến vậy?

Nhìn lại sản xuất nông nghiệp của nước ta những tháng đầu năm nay, có thể thấy sản xuất lúa gạo ở miền Bắc chính là “mặt trận nóng bỏng nhất”. Bởi lẽ, để giành được khoảng 6,2 - 6,4 triệu tấn lúa đông - xuân như những thông tin ban đầu cho thấy, nông dân miền Bắc đã phải vượt qua nhiều thách thức: hạn hán nghiêm trọng ngay từ đầu vụ, “giặc rét” hoành hành dữ dội chưa từng có trong bốn thập kỷ qua; sâu bệnh và cuối cùng là giá của tất cả các yếu tố đầu vào chủ yếu đều tăng phi mã.

Trong những yếu tố này, giặc rét chính là kẻ thù trực tiếp và nguy hiểm nhất, bởi nó không chỉ khiến nông dân không hoàn thành kế hoạch diện tích gieo cấy, mà nó còn là kẻ giấu mặt gây ra tình trạng hoảng loạn trên thị trường lương thực quý 1 vừa qua.

Sở dĩ như vậy là vì cho dù chỉ chiếm khoảng 19% sản lượng lúa của cả nước mỗi năm, nhưng nếu xảy ra mất mùa trên diện rộng chắc chắn sẽ là thảm hoạ quốc gia. Bởi lệnh tạm ngừng ký kết các hợp đồng xuất khẩu gạo vừa qua không ngoài mục đích “tích cốc phòng cơ” cũng khó có thể giúp chúng ta cứu vãn được tình hình, do phải huy động toàn bộ sản lượng lúa đông - xuân của vựa lúa lớn nhất nước dành cho xuất khẩu cũng chưa thể bù đắp được lượng thiếu hụt đó. Nguy cơ đó đã có những lúc tưởng chừng khó tránh khỏi.

Thế nhưng, trong bối cảnh an ninh lương thực trong nước đã được bảo đảm, một khi “van xuất khẩu gạo” tiếp tục được điều tiết hợp lý, rõ ràng không có lý do gì để giá lương thực tăng vọt như vừa qua. Và do vậy, cả tác động trực tiếp lẫn tác động gián tiếp của nó đối với nhóm hàng thực phẩm và dịch vụ ăn uống ngoài gia đình cũng bị triệt tiêu, cho nên vai trò thủ phạm chính của cả nhóm hàng này khiến lạm phát tăng phi mã cũng bị triệt tiêu.

Không những vậy, với những động thái hiện nay, có lẽ cũng có căn cứ đủ vững chắc để cho rằng xu thế tích cực này sẽ được tiếp tục duy trì.

Xét về nguồn cung, do được kích thích mạnh bởi các cơn sốt nóng giá gạo thế giới, việc diện tích lúa hè thu của miền Nam tăng vọt có lẽ là một “bảo đảm bằng vàng” để chúng ta có thể giành một năm đại thắng trong sản xuất lúa gạo, bởi chỉ cần đạt năng suất như năm 2007 thì chúng ta cũng đã có thêm khoảng 1,3 triệu tấn lúa. Tiếp theo, gần như chắc chắn diện tích lúa vụ ba của miền Nam sắp tới cũng sẽ tăng đột biến, mà đây lại cũng là vụ còn nhiều tiềm năng tăng diện tích nhất.

Trong điều kiện nguồn cung có nhiều khả năng sẽ dồi dào như vậy, chắc chắn tình trạng đầu cơ để hốt bạc khiến giá gạo trong nước tăng 22,19% như trong tháng 5 vừa qua cũng biến mất.

Thêm vào đó, việc sản lượng lúa gạo thế giới năm nay có nhiều khả năng vẫn tiếp tục tăng như những dự báo gần đây. Việc giá gạo thế giới đã “tụt dốc” rất xa so với ngưỡng 1.000 USD/tấn và xu thế tiếp tục hạ nhiệt nhanh trong những tuần lễ gần đây cũng là lý do để triệt tiêu tình trạng đầu cơ mặt hàng nông sản chiến lược này ở thị trường trong nước.

Tất cả những điều nói trên có nghĩa là, gần như chắc chắn lạm phát trong tháng 5 vừa qua đã là mức đỉnh. Mặc dù vậy, đây mới chỉ là thắng lợi mở màn trong cuộc chiến chống lạm phát hiện nay. Thế nhưng, điều này không có nghĩa là “cuộc chiến trường kỳ” này đã “xuôi chèo mát mái”. Bởi trên mặt trận chống lạm phát có nhiều loại kẻ thù khác nhau, trong đó có những kẻ thù chúng ta phải “sống chung” với nó rất lâu nữa, hoặc có những kẻ thù sẽ chỉ “tự tiêu vong” khi thực lực của nền kinh tế nước ta mạnh lên.

Nguyễn Đình Bích - (Sài Gòn tiếp thị)