Giá dầu tăng, người TQ chuyển sang xe nhỏ

Vương Tân, một bác sĩ ở Thượng Hải 39 tuổi, dự định mua chiếc xe hơi lớn hơn để thay chiếc Volkswagen Santana anh đã dùng được bốn năm. Tuy nhiên, sau thông báo tăng giá xăng dầu của Chính phủ Trung Quốc bắt đầu từ 20/6, anh quyết định sẽ mua loại xe tiết kiệm nhiên liệu hơn như Toyota Camry hay Honda Accord.

Giá xăng dầu tăng khiến nhiều chủ xe hơi của Trung Quốc cân nhắc lại túi tiền khi thay xe (Ảnh: Beijing Review)

"Chúng tôi sẽ phải trả thêm gần 100 nhân dân tệ (14,55 USD) để mua xăng chạy xe hàng tháng’’, Vương nói, ’’Nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng, có lẽ tôi lại trở về với một chiếc Santana".

Chuyện nghiện xe hơi của người dân Trung Quốc đang bắt đầu thay đổi khi giá xăng dầu đang ở mức cao đỉnh điểm trên toàn cầu. Thị trường ô tô lớn thứ hai thế giới này cũng là nơi tiêu dùng nhiên liệu lớn thứ hai thế giới.

Tăng trưởng trong tiêu thụ xe hơi lớn - vốn là biểu tượng của thế hệ tầng lớp trung lưu phát triển - có thể bị ảnh hưởng khi người tiêu dùng có xu thế hướng tới các loại xe hơi nhỏ hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn hay thậm chí sử dụng công nghệ mới hơn như hybrid.

Đây cũng có thể là tin tức tốt đẹp cho các nhà sản xuất ô tô nước ngoài, vốn đã tiêu thụ rất nhiều xe hơi nhỏ tại Trung Quốc như Toyota Motor, Honda Motor và Volkswagen AG.

General Motors và Ford Motor, cũng đang nhìn về Trung Quốc là nơi thay thế cho sự tiêu thụ sụt giảm tại Mỹ. Tuy nhiên, họ không gây được tiếng tăm trên toàn cầu về loại xe tiết kiệm nhiên liệu.

Nhu cầu tiêu dùng thay đổi khiến các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đang từng bước phát triển mô hình xe hơi xanh. Những đại gia địa phương như SAIC Motor, nhà sản xuất ô tô lớn nhất Trung Quốc đang đầu tư mạnh mẽ hơn cho nguồn lực công nghệ để đạt tới thành công này.

"Chúng tôi nghĩ sẽ được chứng kiến những thay đổi ở Trung Quốc giống như ở thế giới phát triển, mọi người ngày càng nhận thức tốt hơn về loại xe tiêu dùng nhiên liệu mà họ sử dụng’’, George Dittmer, nhà phân tích của hãng tư vấn tăng trưởng toàn cầu Frost & Sullivan cho biết.

Giá dầu leo thang

Giá bán lẻ xăng dầu của Trung Quốc tăng 17-18% kể từ 20/6, đây là lần tăng đầu tiên trong bảy tháng qua, cũng là mức cao nhất trong nhiều năm nay.

Người tiêu dùng có xu hướng chuyển sang dòng xe tiết kiệm năng lượng (Ảnh: Corbis)

Theo giới phân tích, việc tăng giá này không ảnh hưởng nhiều lắm tới tốc độ tăng trưởng trong việc tiêu thụ xe hơi. Với tỉ lệ 60 xe/1.000 người (bằng 1/10 ở các nước phát triển), thị trường xe hơi Trung Quốc vẫn còn khá rộng lớn.

Tuy nhiên, việc tăng giá dầu có thể tiếp tục diễn ra trong thời gian gần, hay trong vài năm nữa, khi Trung Quốc tuyên bố công khai mục tiêu, giảm bớt phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, phát triển nền kinh tế sạch, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Với mức giá tăng hiện tại, người sở hữu xe ở Trung Quốc phải trả số tiền rẻ hơn người Mỹ là 1/4 và người Anh là 1/3. Thực trạng này khiến tăng trưởng trong tiêu thụ xe hơi tại Trung Quốc sẽ không ổn định về dài hạn.

Tổng mức tiêu thụ xe hơi ở Trung Quốc tăng 22% lên 6,3 triệu chiếc trong năm ngoái, trong đó xe thể thao (SUVs), tăng 50% lên 357.400 chiếc.

"Hãy nhìn vào những gì đã xảy ra ở Mỹ’’, Hoàng Chiết Nhuận, một nhà phân tích ở hãng tư vấn CSM Worldwide nói. "Người Mỹ giờ đây đã từ bỏ các xe dùng nhiều nhiên liệu như SUVs. Điều này sẽ thế nào ở Trung Quốc, khi giá nhiên liệu trở nên quá đắt đỏ?’’.

Trong năm tháng đầu năm nay, nhu cầu cả xe SUVs và xe chở khách đã sụt giảm tại Trung Quốc.

Vương Minh Xuân, nhà phân tích công nghiệp tại Bắc Kinh ước tính, với mức tăng giá xăng từ 20/6, mỗi chủ xe hơi Trung Quốc phải trả thêm 100 Nhân dân tệ/tháng, bằng 5% thu nhập bình thường của một người ở Thượng Hải.

Dĩ nhiên, thực tế này không đủ để khiến nhiều người ’’chùn bước’’ tậu xe, với giá chừng 120.000 nhân dân tệ cho xe loại nhỏ, nhưng nó sẽ khiến người mua suy tính kỹ càng vì hiệu quả kinh tế.

Cổ phiếu ô tô sụt giảm

Cổ phiếu của hầu hết các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã giảm đáng kể khi giá xăng dầu leo thang. Cổ phiếu SAIC mất gần 13% giá trị từ 16-20/6.

Cổ phiếu ôtô đã sụt giảm đáng kể khi giá xăng dầu leo thang (Ảnh: Corbis)

Tuy nhiên, các công ty ôtô niêm yết tại thị trường chứng khoán Hong Kong như BYD Co, có thể khai trương sản phẩm xe điện hybrid tại Trung Quốc vào cuối năm nay và châu Âu trong vòng ba năm, lại đang tăng đáng kể.

Giới phân tích cho rằng, để bù vào việc tăng giá xăng dầu, các nhà hoạch địch công nghiệp Trung Quốc sẽ sớm giới thiệu những sáng kiến để thúc đẩy tiêu dùng dòng xe hơi thân thiện với môi trường, hiệu quả năng lượng mà tính đến nay vẫn quá đắt đỏ với hầu hết người tiêu dùng.

Việc này có thể đem lại lợi ích cho Prius - loại xe hybrid bán chạy nhất thế giới hiện nay của Toyota.

Hãng đã tiêu thụ hơn 1 triệu xe Prius trên phạm vi toàn cầu kể từ năm 1997, nhưng mới chỉ bán được 1.000 chiếc tại Trung Quốc trong năm ngoái, bằng 0,2% lượng tiêu thụ xe của Toyota ở đây.

Các sáng kiến cũng có thể giúp cho nỗ lực phát triển dòng xe xanh mà SAIC theo đuổi. Hãng này liên kết với General Motors để ra mắt loại xe Buick LaCrosse Eco-hybrid tại Trung Quốc trong tháng Giêng, và có kế hoạch trình làng nhiều sản phẩm xe tiết kiệm nhiên liệu hơn sau năm 2010.

• Kỳ Thư (Theo China Daily)