Giải thưởng khép lại, dư âm còn đó

Có ý kiến cho rằng, vì có tác phẩm "Thương lượng với thời gian" của nhà thơ Hữu Thỉnh, mà ông lại là đương kim Chủ tịch Hội nên mới "có chuyện". Nhưng nói vậy liệu có công bằng, khi ai cũng biết, đây không phải lần đầu nhà thơ Hữu Thỉnh được trao giải trong tư cách người đứng đầu Hội Nhà văn?

Ngay sau lễ trao giải, hầu như các báo đều giật tít trang đầu về việc nhà thơ Hữu Thỉnh "xin miễn nhận giải thưởng", thêm một lần chứng tỏ đây là điều không chỉ trong giới văn bút quan tâm.

Sau lễ trao giải, chúng tôi đã liên lạc với nhà thơ Hữu Thỉnh, hy vọng ông bớt chút thời gian trao đổi thêm về việc ông từ chối nhận giải của chính Hội Nhà văn mà ông là người lãnh đạo cao nhất, nhưng Chủ tịch Hội Nhà Văn đã từ chối vì cho rằng thế là giải đã kết thúc rồi, có gì để nói nữa!

Song, ý kiến của công luận vẫn còn chưa kết thúc. Người ta băn khoăn trước ý kiến của nhà thơ Hữu Thỉnh khi ông cho rằng, Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã giới thiệu tập thơ tham gia giải thưởng này của Hội Nhà Văn mà không cần có ý kiến của ông.

Ông tôn trọng quyền của Nhà xuất bản vì nghĩ rằng dù ông có là Chủ tịch Hội thì vẫn là một hội viên và chuyện tham dự giải không có gì bất thường. Nhưng nếu không có gì bất thường, sao công luận "sôi" lên như thế?

Nếu không có gì bất thường, sao đến mức chính ông phải "xin Ban chấp hành, Hội đồng Sơ khảo, Hội đồng Chung khảo và Ban biên tập Nhà xuất bản miễn cho tôi nhận giải thưởng năm nay?".

Lại nữa, tất cả những người mà chúng tôi có dịp trao đổi đều thấy việc nhà thơ Hữu Thỉnh không nhận giải thưởng mới là đúng, dẫu có hơi muộn. Ai cũng thấy rõ, về mọi lẽ, Giải thưởng Văn học 2006 của Hội Nhà văn Việt Nam đã không thành công, khi có tới 2/6 người được trao giả đã từ chối, nhất là khi còn có cả chính người đứng đầu.

Điều này là một phản ứng mạnh mẽ với chính nơi tổ chức Giải, biểu lộ thái độ bất tín nhiệm với một giải thưởng mà ai cũng nghĩ là danh giá và đáng trọng.

Lễ trao Giải thưởng Văn học 2006 của Hội Nhà văn Việt Nam dù đã kết thúc, nhưng dư âm đọng lại đâu phải dễ quên. Những gì diễn ra của Giải thưởng năm nay, chắc chắn sẽ là bài học không thừa đối với Hội Nhà văn Việt Nam cho những mùa giải thưởng tới.

Nhà thơ Bằng Việt - Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội: Mọi điều đều do người đứng đầu quyết định

Tôi không dự lễ trao giải mà chỉ đọc qua báo chí. Nhưng việc trao Giải thưởng Văn học 2006 của Hội Nhà văn Việt Nam có nhiều vấn đề tế nhị lắm, nên tôi không muốn bình luận. Tôi chỉ nghĩ rằng, mọi điều như thế nào đều là do người đứng đầu quyết định, còn những người khác chỉ là tham mưu.

Có điều chắc chắn là, nếu làm hay thì được công luận khen ngợi và đồng tình; còn nếu làm dở thì sẽ bị công luận chê bai, phản đối. Thực tế đã chứng minh. Giờ đây, tôi không muốn phát biểu điều gì liên quan đến Hội Nhà văn Việt Nam nữa, vì tôi đã xin rút khỏi Ban Chấp hành Hội từ lâu rồi.

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo: Tôi cảm thấy nhà thơ Hữu Thỉnh vẫn còn… loay hoay

Từng là ngườiđồng sáng lập báo “Thơ”với nhà thơ Hữu Thỉnh, tôi thấy tập thơ "Thương lượng với thời gian"của anh chưa bằng 2 tập thơ được giải trước đó, nên được trao giải thưởng không phù hợp với tiêu chí thông thường. Nói cho cùng, đây là Giải thưởng của Hội Nhà văn, trước khi công bố phải được sự đồng ý của Chủ tịch Hội. Nghĩa là Hữu Thỉnh cũng đồng tình với quyết định của Ban Giám khảo.

Thế nhưng, khi công luận lên tiếng, người ta hi vọng nhà thơ Hữu Thỉnh sẽ biết cách hành xử đúng với tư cách một nhà thơ, đúng với tư cách đương kim Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam. Vậy mà ông Chủ tịch đã im lặng suốt một thời gian dài, đến lúc BCH Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức lễ trao giải thưởng vào ngày 30/11, ông mới đăng đàn để nói lời "xin miễn nhận giải thưởng".

Nhiều nhà văn, nhà thơ lại nghĩ khác, không đồng tình khi Hữu Thỉnh đã làm một cử chỉ rất phù hợp với cá tính truyền thống của ông là "Xin miễn nhận giải thưởng". Như thế là không từ chối, thừa nhận giải thưởng của Hội Nhà văn trao là hợp pháp. Theo tôi như thế là nhà thơ Hữu Thỉnh vẫn còn… loay hoay lắm.

Nhà văn Nguyễn Quang Thân: Tôi đã "phá vỡ tảng băng" trước một vấn đề tế nhị

Tôi là một trong những người đầu tiên đưa việc trao giải thưởng cho tác phẩm "Thương lượng với thời gian" của nhà thơ Hữu Thỉnh ra trước công luận, để bây giờ đã trở thành vấn đề của công luận, xã hội. Tôi đã "phá vỡ tảng băng", đã nói hộ suy nghĩ, tâm tư của nhiều hội viên Hội Nhà văn Việt Nam trước một vấn đề hết sức tế nhị và vào lúc "khó nói" nhất.

Trước sự lên tiếng của dư luận, giờ đây, anh Hữu Thỉnh đã không nhận giải thưởng của Hội Nhà văn nữa rồi. Những gì cần nói, tôi đã nói và những gì cần làm, người khác đã làm. Vì thế, tôi không có ý kiến gì nữa.

Nhà văn Nguyễn Quang Lập: Hội đồng giám khảo thiếu bản lĩnh văn học

- Thưa nhà văn Nguyễn Quang Lập, ông bình luận gì về Giải thưởng Văn học 2006 của Hội Nhà văn Việt Nam và việc nhà thơ Hữu Thỉnh từ chối nhận giải hiện đang là tâm điểm chú ý của dư luận?

- Việc nhà thơ Hữu Thỉnh từ chối nhận giải là hợp lẽ với ông. Nhưng việc từ chối nhận giải không đáng hoan nghênh vì tôi cho rằng, tác phẩm "Thương lượng với thời gian" của nhà thơ Hữu Thỉnh xứng đáng được trao giải và việc này sẽ tạo ra tiền lệ. Việc 1/3 số tác giả được trao giải đã từ chối nhận, theo tôi là sự không thành công của Giải thưởng Văn học 2006 của Hội Nhà văn Việt Nam, mà nguyên nhân là do uy tín của Hội đồng Giám khảo nên đã nhiều lần trao giải không xứng đáng.

Vì vậy, năm nào cũng thế, giải thưởng đều không được dư luận tâm phục khẩu phục, kể cả người được trao giải. Tôi cho rằng, không phải Hội đồng giám khảo của Hội Nhà văn Việt Nam không có trình độ chuyên môn, mà là do không có bản lĩnh văn hoá trước áp lực từ nhiều phía.

- Việc Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam từ chối nhận một giải thưởng do chính Hội Nhà văntổ chức, có phải là sự phủ nhận giải thưởng của chính đơn vị mình?

- Tôi không nghĩ thế. Nhà thơ Hữu Thỉnh không nhận giải vì sợ sẽ tiếp tục rắc rối hơn cho Hội Nhà văn Việt Nam.

- Cá nhân ông đánh giá sao về tác phẩm "Thương lượng với thời gian" của nhà thơ Hữu Thỉnh?

- Đây là tập thơ dở so với chính Hữu Thỉnh, tuy so với mặt bằng thơ chung thì cũng được.