Giảm trừ gia cảnh: Tối đa 10 triệu đồng/tháng

Luật thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sẽ áp dụng vào năm 2009, với mức giảm trừ dự kiến 4 -5 triệu đồng/ tháng/cho người có thu nhập  và từ 1,2- 2 triệu hoặc 1,5 – 2,5 triệu đồng/người phụ thuộc.

Trúng xổ số giải cao cũng phải nộp thuế thu nhập. Ảnh: Phạm Yên

Hôm qua 5/9, Bộ Tài chính đã công khai dự thảo Luật thuế TNCN. So với Pháp lệnh thuế thu nhập cao, dự luật đã tập trung “làm mới” ở 3 điểm: Chuyển cá nhân hộ kinh doanh đang nộp thuế thu nhập doanh nghiệp sang đối tượng nộp thuế TNCN; Thay mức khởi điểm nộp thuế 5 triệu đồng/tháng hiện hành bằng mức khởi điểm chịu thuế sau khi giảm trừ gia cảnh cho cả người nộp thuế lẫn người phụ thuộc; Cùng đó, biểu thuế suất dự kiến chỉ còn từ  5% - 35% (thay mức 10- 40% đang áp dụng).

Giảm trừ gia cảnh: Tối đa 10 triệu đồng/tháng

So với những bàn tính trước đây, phần giảm trừ gia cảnh trong dự luật công bố được đánh giá đã tiếp cận và phù hợp hơn với thực tế nước ta. Trong quá trình xây dựng, một thành viên ban soạn thảo đã từng chia sẻ với Tiền Phong quan điểm: Nên lấy mức giảm trừ của các nước cùng trong khu vực ra làm chuẩn.

Khi đó, đã có tính toán “nghiêng” về mức giảm trừ khoảng 14-15 triệu đồng/năm/người. Mức trừ của dự luật hiện dự kiến là: Trừ  4 triệu hoặc 5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế; trừ cho những người phụ thuộc (tạm gọi là người ăn theo -PV) bằng 50% người nộp thuế đối với người tàn tật (tương đương 2-2,5 triệu đồng); 40% đối với người dưới 18 tuổi (1,6-1,8 triệu đồng); 30% đối với nguời phụ thuộc khác (hơn 1,2 -1,5 triệu đồng).

Có thể hình dung, nếu vợ chồng bạn có 2 con nhỏ dưới 18 tuổi, thu nhập của vợ bạn dưới mức 4 triệu đồng; thì với việc phải nuôi 2 người, bạn sẽ được giảm trừ khoảng 7,2 triệu đồng/tháng; số tiền còn lại mới phải chịu thuế (xem biểu).

Về số người phụ thuộc, dự luật tính toán: Mức trừ không quá 10 triệu đồng/tháng; tương đương với việc người nộp thuế phải nuôi từ 5-7 người.

Những trường hợp nào được tính là phụ thuộc? Trả lời Tiền Phong, một quan chức Bộ Tài chính nhấn mạnh: “Đó là những đối tượng tính theo quy định của pháp luật (có thể là bố mẹ vợ hoặc bố mẹ chồng...)”.

Như vậy, cứ giả dụ nếu như mức giảm trừ cho cá nhân nộp thuế được thống nhất là 4 triệu đồng/tháng và tối đa 1 người được trừ 10 triệu đồng phần giảm trừ gia cảnh/tháng thì khi đó khởi điểm tính thuế đối với người có thu nhập sẽ nằm trong quãng từ 4- 14 triệu đồng/tháng? - “Đúng vậy!”-  Quan chức này khẳng định.

Luật thuế TNCN sẽ áp dụng vào năm 2009, với mức giảm trừ dự kiến 4 -5 triệu đồng/ tháng/cho người có thu nhập (tính các chi phí chi tiêu dùng, ăn ở...) và từ 1,2- 2 triệu hoặc 1,5 – 2,5 triệu đồng/người phụ thuộc.

Giả dụ thời điểm đó chỉ số lạm phát lại tăng cao thì giảm trừ này có còn phù hợp? – Theo Bộ Tài chính, mức tính giảm trừ cho mỗi cá nhân và những người ăn theo này đã được tính toán trên một mặt bằng mà khi đó tăng tưởng kinh tế tiếp tục phát triển cùng với sự hình thành và phát triển của các thị trường lao động, bất động sản, dịch vụ.

Cụ thể hơn, đây là mức tính toán được thống kê và lấy bình quân trên thu nhập và chi tiêu của người dân ở tất cả các vùng miền.

Kiểm soát thuế: Khấu trừ tại nguồn mọi thu nhập

Theo dự thảo, thu nhập từ việc chuyển nhượng bất động sản sẽ phải nộp thuế. Ảnh: Phạm Yên

Theo Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh, về cơ bản thu nhập thuộc diện chịu thuế gồm 6 loại: Thu nhập từ kinh doanh, từ tiền công tiền lương; Từ vốn đầu tư cho vay (lãi cho vay, tiết kiệm, từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, lãi trái phiếu, tín phiếu, lợi tức cổ phần, lợi tức từ các hình thức góp vốn); Từ chuyển nhượng vốn; Chuyển nhượng bất động sản; Trên 10 triệu đồng từ trúng thưởng, xổ số; Lãi tiền gửi tiết kiệm...

Thừa kế và quà tặng dự kiến kiểm soát chịu thuế nhưng dự kiến chỉ mới đưa tài sản thừa kế là cổ phiếu, trái phiếu, quyền sở hữu Cty; Riêng với tài sản nhà đất chỉ đưa vào diện chịu thuế trong trường hợp người đã có nhà ở nhưng được nhận thêm tài sản thừa kế là quyền sử dụng nhà, đất...

Ngoại trừ thu nhập từ kinh doanh (hộ kinh doanh cá thể) và từ tiền công ăn lương là chịu theo biểu thuế suất  từ 5% -35% (gồm 8 bậc trong đó khoảng cách giữa các bậc là 5%; bậc 1 thu nhập 4 triệu đồng/tháng là 0%)  Còn với tất cả các thu nhập từ đầu tư sẽ được “đánh đồng”  thuế suất toàn phần 5%.

Cùng theo dự thảo luật, những khoản thu nhập không phải chịu thuế hoặc được miễn thuế sẽ gồm thuế được miễn theo quy định hiện hành, đó là khoản từ đãi ngộ, chính sách Đảng, Nhà nước; các khoản tiền thưởng, phát minh, giải thưởng do Nhà nước phong tặng, giải quốc gia, quốc tế.

Đơn cử cuộc thi Hoa hậu Việt Nam (do báo Tiền Phong tổ chức) thì tiền giải thưởng với các Hoa hậu, Á hậu có được miễn tính thuế? Một quan chức thành viên ban soạn thảo đã khẳng định: “Nếu giải thưởng của báo được quy định trong giải thưởng quốc gia, người lĩnh tiền thưởng sẽ được miễn không phải nộp thuế khoản thu nhập đó”.

Làm thế nào để kiểm soát được khi một người có thể có nhiều nguồn thu? Dự tính trước điều này, Bộ Tài chính đã “nhắm” thực hiện khấu trừ tại nguồn đối với tất cả các loại thu nhập (thông qua các cơ quan chi trả thu nhập) để đảm bảo không bị “sót” thuế.

Có thể nhìn thấy trước, như vậy sẽ có rất nhiều đối tượng có nguồn thu vãng lai mà  tổng thu nhập/năm có thể không thuộc diện nộp thuế (dưới 48 triệu đồng/năm). Khi đó muốn “lấy” lại tiền đã bị trừ, họ sẽ  phải chuẩn bị các thủ tục kê khai xin hoàn trả.

 Khánh Huyền