Giật mình hệ đào tạo không chính quy

Điều kiện phục vụ học tập nghèo nàn là một trong những bức xúc ở đào tạo không chính quy. (Ảnh minh hoạ).

(Dân trí) - Không đồng ý mở lớp, cứ mở lớp! Liên kết đào tạo với cả những đơn vị không có chức năng đào tạo!... Đó là một vài thực trạng khó tin đang tồn tại trong hệ đào tạo không chính quy.

Tại hội nghị Tổng kết Công tác đào tạo không chính quy giai đoạn 2003-2007 do Bộ GD-ĐT tổ chức sáng 21/2 tại Hà Nội, ông Phan Văn Tiến, Vụ phó Vụ ĐH và SĐH cho biết: Trong năm 2007 có tới trên 50% sinh viên hệ không chính quy thuộc 153 trường ĐH, CĐ bị trượt tốt nghiệp. Thậm chí, tại một số trường như ĐH Hà Nội, ĐH Mở TP HCM, tỷ lệ SV trượt tốt nghiệp còn chiếm tới hơn 90%.

Con số khiến không ít người sửng sốt này thiết nghĩ cũng không có gì khó hiểu khi nhìn lại các chương trình đào tạo không chính quy hiện nay.

Đào tạo “bừa”

Kết luận của thanh tra Bộ GD-ĐT đã nêu đích danh một số trường tự ý tổ chức đào tạo mà không cần qua ý kiến của Bộ GD-ĐT. Ví dụ như ĐH Bách khoa (ĐHQG TPHCM) đã thực hiện 18 chương trình liên kết nhưng có tới 11 chương trình chưa nhận được ý kiến phê duyệt của ĐHQG TPHCM hay của Bộ.

Ông Nguyễn Thanh Trúc, Phó Chánh Thanh tra Bộ GD-ĐT đã làm cả hội nghị cười ồ lên khi đưa ra một dẫn chứng khác đáng ngạc nhiên không kém: Trường ĐH Kinh tế TPHCM và ĐH Ngân hàng TPCM đã tự ý “khai sinh” ra một khối thi mới trong tuyển đầu vào hệ này là Toán, Vật lý và... Văn!

Rồi việc xét tuyển miễn thi đầu vào cũng được thực hiện hết sức tùy tiện, bất chấp quy chế như thí sinh thi tốt nghiệp CĐ cũng được miễn thi vào học ĐH hệ vừa học vừa làm, tuyển cả thí sinh có bằng CĐ không cùng khối ngành để đào tạo liên thông lên ĐH!

Liên kết đào tạo “văng mạng”

Quả thật, thật khó tưởng tượng nổi khi một số cơ sở đào tạo lại liên kết với các đối tác không có chức năng đào tạo, đơn cử như ĐH Khoa học, Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TPHCM) liên kết đào tạo với... Ban Tôn giáo Cần Thơ, Sở Ngoại vụ Bà Rịa - Vũng Tàu; Trường ĐH Kinh tế Quốc dân liên kết đào tạo với... Cục Thuế Thanh Hoá; ĐH Kinh tế TPHCM liên kết đào tạo với... Cục Tài chính, Bộ Quốc phòng; ĐH Khoa học Huế liên kết đào tạo với... Viện Kiểm soát.

Theo Quy định của Bộ GD-ĐT, việc mở lớp tại một số địa phương chỉ đặt ra với những vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn... Nhưng trên thực tế, hầu hết các lớp liên kết đều được đặt ở những thành phố lớn như TPHCM, Cần Thơ, Nha Trang, Thái Nguyên..

Thậm chí, không ít trường thực hiện việc liên kết đào tạo ở các địa phương mà tại đó đã có cơ sở đào tạo ĐH với đầy đủ các ngành đào tạo như các lớp liên kết như trường CĐ Kinh tế - Kỹ thuật thuộc ĐH Thái Nguyên mở lớp liên kết đào tạo CĐ Kế toán tại Hà Nội.

Hay như trường ĐH Tây Nguyên cứ nhất định mở lớp mặc dù không có ý kiến đồng ý của địa phương nơi mở lớp. Mặc dù chưa được trường ĐH Bách khoa TPHCM chấp thuận, trường CĐ Giao thông III vẫn cứ thông báo chiêu sinh lớp đào tạo kỹ thuật viên tin học.

Liên kết đào tạo “chui” với nước ngoài

Trong xu thế hội nhập và trên lộ trình phấn đấu đưa nền giáo dục ĐH nước nhà nhanh chóng tiếp cận trình độ, các chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài được xem là một trong những giải pháp quan trọng. Tuy nhiên, không ít chương trình liên kết hiện nay rất dễ rơi vào tình trạng đào tạo “ma”.

Xin đơn cử chương trình liên kết giữa trường ĐH KHXH và NV (ĐHQG TPHCM): Văn bản của ĐHQG TPHCM chỉ cho phép tiếp nhận học sinh Hàn Quốc học giai đoạn 2 ở Việt Nam. Nhưng khi triển khai, ĐH KHXH và NV đã ký thoả thuận với Hàn Quốc cho SV Việt Nam sang học và cấp bằng kép.

Hay như chương trình liên kết với các trường ĐH Pháp của Trung tâm ĐH Pháp - ĐHQG  TPHCM quảng cáo chiêu sinh một số ngành đào tạo như chăn nuôi, môi trường đều không có trong văn bản thoả thuận của hai chính phủ.

ĐH Quốc tế dù không được giao đào tạo SĐH nhưng vẫn liên kết đào tạo SĐH với ĐH Hawai (Mỹ), ĐH KHXH và NV (ĐHQG TPHCM) không đào tạo ngành quản trị kinh doanh nhưng vẫn liên kết thực hiện đào tạo thạc sĩ quản trị kinh doanh với Bỉ…

Mai Minh