Giữ hay bỏ trợ giá xăng dầu: nhìn từ Thái Lan

 - Các chuyên gia kinh tế và năng lượng của Thái Lan đều đồng ý là phải cắt bỏ trợ giá xăng dầu, để thả nổi giá theo thị trường. Điều họ còn bất đồng là thời điểm cắt bỏ.

Khí đốt ở Thái Lan sẽ bị cắt trợ giá trong vòng 2 tháng tới (Ảnh minh họa: Shipfoto)

Ngày 27/6, một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực năng lượng của Thái Lan, nguyên Bộ trưởng Bộ Năng lượng Piyasvasti Amranand đã lên tiếng đòi phải lập tức cắt bỏ trợ giá của Chính phủ cho nhiên liệu.

"Không cần phải hỏi bao giờ sẽ bỏ trợ giá, vì đây là điều lẽ ra đã phải làm rồi. Càng kéo dài, càng tổn hại cho quốc gia”. Ông lập luận là trợ giá làm biến dạng thị trường, không khuyến khích người tiêu dùng thay đổi theo tình hình mới, và không khuyến khích việc tiết kiệm năng lượng.

Ví dụ, giá xăng ở Thái Lan hiện là 42 bạt/lít (khoảng 1,25 USD). Giá bán lẻ khí đốt được cố định ở mức 11,5 bạt/lít (khoảng 0,34 USD). Giá bán buôn khí đốt bị Chính phủ cố định ở mức chỉ bằng 1/3 giá thế giới. Kết quả là nhiều người chuyển sang dùng khí đốt để chạy xe.

Vị nguyên Bộ trưởng đồng ý là chương trình trợ giá nhằm giúp đỡ ngư dân, nông dân, và các phương tiện vận chuyển công cộng. Tuy nhiên, việc cắt bỏ trợ giá là chấp nhận khó khăn trong ngắn hạn để tạo sự thay đổi về hành vi tiêu dùng trong dài hạn. Mọi người sẽ bị thúc đẩy đi tìm kiếm các nguồn năng lượng thay thế, như năng lượng gió, năng lượng mặt trời, hay hạt nhân.

Theo ông, điều quan trọng là xã hội phải nhận thức được giá dầu cao là một thực tế của cân bằng cung cầu, không phải do ai đầu cơ trên thị trường.

Về phía chính quyền, Bộ trưởng Tài chính Thái Lan đồng ý trên nguyên tắc là trợ giá chỉ làm biến dạng thị trường. Mặc dù vậy, ông cho biết “Cần phải có thời gian để điều chỉnh”. Dự kiến, khí đốt dùng cho vận tải sẽ bị cắt trợ giá trong vòng 2 tháng tới, tuy nhiên khí đốt dùng cho hộ gia đình vẫn tiếp tục được trợ giá.

Về phía doanh nghiệp, Chủ tịch tập đoàn Bangchak Plc, một tập đoàn xăng dầu hàng đầu Thái Lan, cho biết nếu giá dầu thô lên tới 200 USD/thùng, thì giá xăng bán lẻ sẽ phải là 58-50 bạt (khoảng 31 ngàn đồng VN). Để trấn an, ông cho biết “Cá nhân tôi nghĩ điều này sẽ không xảy ra ngay ngày mai”.

• BV (theo Bangkok Post)