Hạ chỉ tiêu tăng trưởng, không đặt chỉ tiêu lạm phát

Nền kinh tế Việt Nam đang trải qua một giai đoạn hết sức khó khăn. Lạm phát và nhập siêu liên tục lập các kỷ lục mới, thị trường chứng khoán và bất động sản đi xuống, thị trường tài chính nóng lạnh bất thường, sản xuất kinh doanh và đời sống nhân dân đang gặp những khó khăn nghiêm trọng…

Tuy nhiên, vẫn còn đó nhiều dấu hiệu của một chân trời ấm áp. Việt Nam đứng thứ nhì thế giới về xuất khẩu gạo trong khi giá gạo thế giới đang tăng kỷ lục. Việt Nam đứng nhì thế giới về xuất khẩu cà phê, trong khi giá cà phê trên thế giới đã tăng gấp ba lần trong mấy năm qua. Trong 5 tháng đầu năm 2008, dòng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đã đạt con số kỷ lục là hơn 14,7 tỉ USD.

Trong hai ngày 31/5 và 1/6 tại TP. HCM đã có cuộc triển lãm quốc tế về thị trường tài chính, do Sở Giao dịch Chứng khóan TP. HCM và công ty NextView Singapore tổ chức. Trong buổi tọa đàm về đầu tư, Giám đốc Quỹ đầu tư VinaCapital lưu ý: khi các nước trong khu vực đang có hiện tượng vốn chảy ra, thì trong 5 tháng đầu năm dòng vốn đầu tư gián tiếp vẫn chảy vào Việt Nam hơn 600 triệu USD.

Báo cáo mới nhất của tập đoàn đầu tư Goldman Sachs ngày 3/6 cũng lưu ý: trong suốt thời gian qua, các nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn mua vào nhiều hơn bán ra. Bất chấp nhập siêu tăng cao, cán cân ngoại hối (chênh lệch giữa dòng ngoại hối chảy vào và chảy ra) vẫn luôn là một con số dương.

Những xáo động chỉ vì niềm tin

Về tình hình hiện nay, ông Jonathan Pincus, kinh tế trưởng của Chương trình phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam nói “trong kinh tế vĩ mô, yếu tố uy tín và niềm tin là 90%”. Có thể hơi quá, nhưng rõ ràng phải nhìn nhận là thị trường gần đây có quá nhiều biến động chỉ vì yếu tố niềm tin.

Việt Nam là nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới. Vậy mà khi có tin đồn thiếu gạo, rất nhiều người đã nhanh chóng tin vào lời đồn thổi để đổ xô đi mua gạo. Khi cơn sốt qua đi, nhiều gia đình nhìn lại thấy mình đã vội đi mua trữ gạo cho cả năm!

Trước đây, nhiều chuyên gia đánh giá hệ số P/E (giá cổ phiếu so với lợi nhuận của doanh nghiệp) ở khoảng 15-20 là vừa. Thế nhưng khi giá lên cao, chỉ số P/E của một số cổ phiếu lên đến 30-35 vẫn có nhiều người mua. Còn nay khi giá xuống, chỉ số P/E của nhiều cổ phiếu xuống dưới 10, nghĩa là giá đã xuống quá thấp, cũng vẫn chỉ thấy người bán.

Chỉ vài tháng trước, nhiều người có ngoại tệ phải chạy đôn chạy đáo để bán mà không tìm được ai mua. Đến mấy ngày qua thì trên thị trường tự do lại thấy người đi mua đô la vào, giá càng cao thì càng nhiều người mua. Mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã cam kết không thiếu đô la.

Năm 2007, cán cân thanh toán ngoại hối của Việt Nam thặng dư hơn 9 tỉ USD. Từ đầu năm đến nay, chênh lệch giữa dòng ngoại tệ chảy vào và chảy ra vẫn là con số dương. Đó là những con số rất tích cực để củng cố niềm tin. Điều lạ là những con số này không được nhấn mạnh trong các báo cáo của Việt Nam, mà chỉ được biết đến thông qua báo cáo của các tổ chức nước ngoài.

Trong số các chính sách chống lạm phát, những giải pháp tình thế được nêu rất cụ thể, ví dụ như các mệnh lệnh hành chính để không tăng giá mặt hàng này hay mặt hàng kia. Nhưng điều quan trọng hơn là Chính phủ đã có những chính sách căn cơ để xử lý tận gốc. Chỉ có điều những chính sách này chưa được thông tin đầy đủ đến người dân.

Nhà văn người Pháp thế kỷ 17, La Fontaine đã nói “Mọi người rất dễ tin vào điều gì họ sợ hoặc điều gì họ mong muốn”. Một thị trường khởi sắc trở lại, đó là điều mọi người đều mong muốn. Và nếu mọi người tin, thì thị trường sẽ khởi sắc.