Hàng trăm nghìn doanh nghiệp có thể phải sáp nhập

Cục trưởng Đầu tư nước ngoài Bộ Kế hoạch Đầu tư Phan Hữu Thắng cho rằng, ít nhất khoảng 35% công ty trong kế hoạch phát triển 500.000 doanh nghiệp đến năm 2010 có thể sáp nhập hoặc bị sáp nhập với đối tác.

Tọa đàm "Tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư mua bán sáp nhập doanh nghiệp tại VN" sáng nay ở TP HCM, ông Thắng cho biết, thị trường đầu tư mua bán sáp nhập doanh nghiệp đang phát triển nhanh về số lượng và quy mô.

Qantas mua lại 30% cổ phần Pacific Airlines trị giá 50 triệu USD, sau đó hãng hàng không giá rẻ của VN đổi tên thành Jetstar Pacific. Ảnh: Tần Vy.

Năm 2005 chỉ có 18 thương vụ mua bán sáp nhập doanh nghiệp, tổng trị giá 61 triệu USD. Một năm sau đã có 32 vụ với tổng giá trị 245 triệu USD. Đến 2007, chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm số lượng doanh nghiệp tham gia mua bán sáp nhập tăng gấp đôi, mang lại giá trị 626 triệu USD.

Những thương vụ mua bán sáp nhập doanh nghiệp nhỏ lẻ cũng diễn ra khá sôi động, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển nhượng dự án đầu tư. Theo thống kê của Cục đầu tư nước ngoài, tính đến cuối năm ngoái có 1.092 dự án chuyển nhượng vốn với tổng giá trị 16,8 tỷ USD.

Nguyên nhân của tình trạng này, theo ông Thắng, là do sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường, xuất hiện các cơ hội kinh doanh mới, do nhu cầu mở rộng kinh doanh của doanh nghiệp hoặc cần thiết phải thay đổi hướng đầu tư, hay đơn giản là bởi đề nghị hấp dẫn từ phía người mua.

Ông Thắng cho rằng, hoạt động đầu tư mua bán sáp nhập doanh nghiệp được dự báo sẽ tiếp tục diễn ra sôi động trong thời gian tới với những thương vụ khổng lồ. Tình hình này xuất phát từ sự tăng trưởng nóng của nền kinh tế thời gian qua đã sinh ra quá nhiều công ty hoạt động trong những ngành có tính cạnh tranh cao như tài chính ngân hàng, kế toán kiểm toán, chứng khoán...

Khi nền kinh tế rơi vào thời kỳ điều chỉnh, các công ty lĩnh vực này có xu hướng liên kết với nhau để cùng tồn tại và phát triển. Ngoài ra, việc mua bán sáp nhập doanh nghiệp cũng xuất phát từ những nhà đầu tư nước ngoài đánh giá cao cơ hội đầu tư tại VN, muốn thông qua các đối tác VN để chiếm lĩnh và tìm hiểu sâu hơn thị trường này.

Tuy nhiên, nói như ông Phạm Mạnh Dũng, Vụ trưởng Pháp chế Bộ Kế hoạch và Đầu tư: "Hoạt động đầu tư mua bán sáp nhập doanh nghiệp hiện còn gặp nhiều trở ngại, trong đó có sự chồng chéo, xung đột giữa các quy định quản lý, hệ thống luật lệ".

Theo ông Dũng, hệ thống luật và thông tin bất cân xứng trên thị trường VN đang khiến cho vấn đề định giá doanh nghiệp trong những thương vụ mua bán sáp nhập gặp nhiều khó khăn. Ngoài ra, nguyên nhân tâm lý không chịu cởi mở, e ngại không chịu cung cấp thông tin của bên bán cũng gây những trở ngại cho các thương vụ này. Các công ty trung gian, môi giới cũng chưa thực sự thiết lập được một thị trường để các bên mua - bán gặp nhau.

Tần Vy