Hành trình vạn dặm tìm dầu của Trung Quốc

Trong những ngày đầu tháng 8/2008 này, một trong những hạng mục công việc quan trọng của nền kinh tế Trung Quốc là cố gắng thực hiện đầu tư 5 tỷ USD vào quốc gia châu Phi kém phát triển Niger trong vòng ba năm tới để phát triển sản xuất dầu khí.

Quyết tâm trên của Trung Quốc được thể hiện rất quyết liệt, dù mới trước đó ít ngày Trung Quốc vừa thành công trong công cuộc tìm kiếm nguồn cung dầu, với việc cùng Nga khẳng định đã sẵn sàng xây dựng một nhánh của tuyến đường ống dẫn dầu đông Siberia - Thái Bình Dương sang Trung Quốc và xây dựng tuyến đường ống dẫn khí đốt “Altai”.

Với việc xây dựng các tuyến đường ống này, dầu lửa và khí đốt của Nga sẽ được vận chuyển trực tiếp tới Trung Quốc, mở ra một triển vọng hợp tác rất lớn giữa hai nước trong lĩnh vực năng lượng.

Những động thái mới nhất, vừa được kể trên, một lần nữa lại minh chứng cho hành trình vạn dặm tìm dầu rất quyết tâm của quốc gia đang tăng trưởng mạnh và rất cần nguồn nguyên liệu đầu vào quan trọng đó.

Một nhân viên bảo vệ kho dầu ở Trung Quốc đang đi kiểm tra an ninh. Ảnh Time

Trung Quốc và năng lượng - hai từ không tách rời trên thị trường thế giới ngày nay

Trung Quốc là nước phụ thuộc vào năng lượng truyền thống để đáp ứng nhu cầu năng lượng. Hiện than chiếm 2/3 tổng lượng tiêu thụ năng lượng, dầu chiếm 1/4.

Được coi là nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu, lượng than tiêu thụ của Trung Quốc tiếp tục tăng để đáp ứng tốc độ phát triển kinh tế nhanh chóng của nước này. Do những hạn chế về kỹ thuật, than được sử dụng ít hiệu quả đồng thời khí thải các-bon đi-ô-xít gây ô nhiễm môi trường.

Chính vì vậy, trong khi vẫn tiếp tục tiến hành tiếp cận nguồn năng lượng từ những khu vực lân cận, nước này thể hiện rõ mong muốn tiếp cận nguồn năng lượng từ những nước khác cách xa hơn và hợp tác với châu Phi như trên là một minh chứng rõ nét.

Vì vậy mà vấn đề nổi cộm trong vài năm trở lại đây trên thị trường thế giới chính là sự biến động giá dầu và cả nhân tố Trung Quốc đối với thị trường dầu. Giá dầu thô trên thị trường quốc tế có lúc đã đạt gần 150 USD/thùng. Ngoài yếu tố cung, thiên tai hay biến động địa chính trị, nguyên nhân chủ yếu và lâu dài chính là nhu cầu sử dụng năng lượng tăng đột biết tại châu Á, điển hình là Trung Quốc.

Tốc độ phát triển kinh tế thần kỳ của quốc gia đông dân nhất thế giới này không chỉ biến nó thành "người điều khiển’’ tăng giá năng lượng mà còn khiến trở thành đối tượng chịu hậu quả nặng nề nhất của tình trạng giá dầu tăng cao.

Trung Quốc, nước bắt đầu nhập khẩu dầu từ năm 1993, là nhà tiêu thụ dầu lớn thứ hai trên thế giới sau Mỹ, chiếm 40% sự gia tăng nhu cầu dầu thô của thế giới kể từ năm 2000. Mức dự trữ dầu của Trung Quốc khoảng 18 nghìn tỷ thùng và dầu nhập khẩu chiếm 1/3 lượng tiêu thụ dầu thô.

Nỗ lực đối phó với nguy cơ thiếu năng lượng

Trung Quốc đã đưa ra hàng loạt chính sách đối phó với tình trạng nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, trong đó có các hoạt động đẩy mạnh thăm dò; đa dạng hoá nguồn năng lượng như than, khí thiên nhiên, năng lượng tái sinh, năng lượng hạt nhân; tăng cường bảo tồn năng lượng và khuyến khích đầu tư vào công nghệ năng lượng thân thiện với môi trường như tế bào nhiên liệu năng lượng hydro và quá trình khí hoá than đá.

Trung Quốc đã cùng với Mỹ và Nhật Bản thành lập các trung tâm dự trữ xăng chiến lược, với lượng dự trữ khẩn cấp 75 ngày tại 4 tỉnh Chiết Giang, Sơn Đông và Liêu Ninh.

Tuy nhiên, trước tình trạng thiếu năng lượng, sở hữu xe hơi tăng, vận chuyển hàng không trên khắp lãnh thổ Trung Quốc và nhu cầu năng lượng tăng mạnh trong các ngành quan trọng, chiến lược như nông nghiệp, xây dựng, sản xuất thép và xi măng, Trung Quốc đang phải gánh chịu một sức ép năng lượng khổng lồ và buộc phải tìm hướng tiêp cận với các nguồn năng lượng trên thế giới.

Như vậy, an ninh năng lượng đã đóng vai trò sống còn đối với sự ổn định và an ninh của Trung Quốc. Hiện, Trung Quốc đang đẩy mạnh nỗ lực bảo vệ đường biển, tuyến vận tải vốn mang vai trò quan trọng trong việc vận chuyển dầu, đồng thời vươn ra các khu vực khác như Trung Đông, châu Phi, Caspian, Nga, châu Mỹ, vùng biển phía Đông và phía Nam Trung Quốc để tìm kiếm các nguồn năng lượng.

• Nhật Vy (Tổng hợp)