Hội nghị các nhà tài trợ: Băn khoăn các dự án ODA

 - Sáng 6/6, tại Sa Pa, tỉnh Lao Cai khai mạc Hội nghị giữa kỳ Nhóm các nhà tài trợ cho Việt Nam (CG). Hội nghị lần này có sự tham dự của Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng, đại diện các bộ ngành và các nhà tài trợ song phương và đa phương cho Việt Nam: Nhật Bản, Pháp, Đức, Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), các tổ chức Liên Hợp Quốc… Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc cùng Quyền Giám đốc Quốc gia WB tại Việt Nam Martin Rama đồng chủ trì Hội nghị.

Ông Hồ Quang Minh, Vụ trưởng Vụ Kinh tế đối ngoại

Bên lề Hội nghị, ông Hồ Quang Minh, Vụ trưởng Vụ Kinh tế đối ngoại đã có cuộc trao đổi với báo chí về tình hình thực hiện các dự án ODA trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều biến động hiện nay. Ông Minh nói: Chính phủ VN và các nhà tài trợ quyết liệt thực hiện nhanh và đúng tiến độ các dự án ODA nhằm đảm bảo cao nhất tính hiệu quả của các dự án đó.

- Giá vật liệu xây dựng tăng cao đang ảnh hưởng đến tiến độ các công trình xây dựng có vốn ODA, Việt Nam và các nhà tài trợ có hướng xử lý như thế nào?

Trong nhiều cuộc họp gần đây giữa Chính phủ và các nhà tài trợ, các nhà tài trợ giữ quan điểm chung là không tăng cam kết ODA, nhất là với khoản vay đã được ký trước đó.

Tuy nhiên, với một số dự án ODA, các bên đã tính đến phương án dự phòng, thay đổi tỷ giá, và vì vậy có thể điều chỉnh vốn theo cam kết. Bộ Xây dựng đã có thông tư 09 hướng dẫn đền bù giá theo tình hình thực tế. Cũng có các nhà tài trợ như ADB tính đến việc bổ sung vốn với điều kiện các dự án đó phải được triển khai tốt và đúng tiến độ.

Trong trường hợp không điều chỉnh được vốn để đáp ứng mức tăng giá thực tế, thì dẫn đến tình trạng phải điều chỉnh phạm  vi dự án, hay có thể nhà nước phải bổ sung vốn để dự án thực hiện được. Tuy nhiên, cả hai bên đều chia sẻ tinh thần quyết tâm thực hiện dự án hiệu quả, chất lượng trong bối cảnh này.

- Tại cuộc họp không chính thức giữa kỳ này, vấn đề này có được đưa ra thảo luận hay không?

Các dự án ODA phải được tập trung triển khai đúng tiến độ.

Trong hội nghị CG giữa kỳ, các nhà tài trợ sẽ tập trung vào các vấn đề vĩ mô hơn. Nhưng trong các cuộc đối thoại, ví dụ giữa 6 ngân hàng phát triển với chính phủ Việt Nam, hay tổ công tác ODA, thì vấn đề giá cả tăng cao, hay làm sao triển khai được dự án luôn là chủ đề thảo luận. Các bên đã tính đến thủ tục giải ngân nhanh hơn, điều chỉnh các thủ tục liên quan đến định mức chi phí để phù hợp với giá thị trường hơn. Bộ xây dựng cũng đã đề ra tiến trình để xây dựng định mức thị trường nhằm phù hợp với tình hình thực tế.

- Vậy có dự án ODA nào nằm trong danh sách gần 1000 dự án đầu tư bằng ngân sách Nhà nước mà Chính phủ dự kiến hoãn triển khai trong năm nay không?

Hiện tôi chưa nói được vì tôi chưa nhìn thấy danh sách đó. Đây là điều các nhà tài trợ cũng rất quan tâm.

Trong năm 2008 dự kiến sẽ giải ngân được từ 2,5 đến 3 tỷ USD.  Riêng trong 5 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã giải ngân được 40% con số dự kiến này. Đây là điều quan trọng bởi tỷ lệ giải ngân vẫn tăng cao so với năm ngoái (2,1 tỷ USD) trong bối cảnh khó khăn này.

Các dự án ODA là dự án chi tiêu công và có các cam kết của các nhà tài trợ. Quan điểm của tôi là những dự án ODA đã được Chính phủ và các nhà tài trợ cam kết, thì phải được tập trung triển khai nhanh, đúng tiến độ. Việt Nam đã cam kết tiến độ thực hiện, và các nhà tài trợ cũng đã cam kết đủ vốn, thì dự án cần được triển khai. Đây rõ ràng là hình thức để tăng hiệu quả đầu tư. Nhưng cũng phải thừa nhận, các dự án có khó khăn ở hai điểm là vốn đối ứng và vấn đề trượt giá.

- Điều căn bản hiện nay là đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án ODA. Những trở ngại nào đang làm trì hoãn mục tiêu này thời gian qua?

Hiện tại vấn đề giải phóng mặt bằng vẫn là khó khăn lớn nhất. Nếu khắc phục được điểm này thì các dự án sẽ được triển khai nhanh hơn. Hơn nữa, vấn đề giá cả tăng cũng làm chậm một số dự án. Một số vướng mắc trước đó đã tháo gỡ như khó khăn về vấn đề thủ tục và thẩm định phê duyệt dự án. Khó khăn liên quan đến đấu thầu, thì cơ chế cũng đã được hài hòa nhiều hơn. Hai bên đã hài hoà hoá nhiều thủ tục để các dự án ODA được triển khai thuận lợi hơn.

• Xuân Linh (ghi)