Hội nghị Nga - EU kết thúc trong căng thẳng

Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Nga Vladimia Putin tại Hội nghị thượng đỉnh Nga – EU.

Sau hai ngày thảo luận cởi mở, Hội nghị thượng đỉnh Nga-EU tổ chức ở thành phố Samara, Nga đã kết thúc mà vẫn chưa thể giảm bớt được căng thẳng trong quan hệ song phương.

Các vấn đề còn bất đồng sâu sắc giữa Nga và EU hiện nay không chỉ thuộc lĩnh vực kinh tế, thương mại, an ninh năng lượng mà cả vấn đề nhân quyền.

Do sự khác biệt về cách tiếp cận vấn đề còn quá xa nhau, Hội nghị thượng đỉnh kết thúc mà không ký được một hiệp định nào, thậm chí không ký được một bản tuyên bố chung về kết quả hội nghị.

Tham dự Hội nghị lần này có Thủ tướng Đức Angela Merkel với tư cách Chủ tịch luân phiên EU; Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Jose Manuel Barroso; và Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin.

Đây là cuộc chạm trán thứ 9 giữa bà Merkel với ông Putin kể từ khi bà Merkel ngồi vào ghế Thủ tướng Đức. Bà Angela Merkel thừa nhận các cuộc thảo luận giữa 3 nhà lãnh đạo cấp cao EU và Nga tại Hội nghị cho thấy hai bên không hợp tác với nhau lắm.

Tại hội nghị, bà Merkel thẳng thừng chỉ trích Nga về vấn đề nhân  uyền. Bà chê trách các nhà lãnh đạo Nga đã ngăn cản "vua cờ" Garry Kasparov dẫn đầu phe đối lập tới khu vực Hội nghị để tổ chức một cuộc biểu tình phản đối Kremlin.

"Tôi hy vọng họ có thể được thể hiện quan điểm của mình", Merkel nói. "Nếu người biểu tình ném đá, nếu họ làm vỡ cửa sổ, tất nhiên họ sẽ bị trấn áp. Nhưng nếu họ không làm gì, nếu họ chỉ đi biểu tình, điều này hoàn toàn khác".

Cảnh sát Moscow không cho phép Kasparov cùng lãnh đạo của một liên minh đối lập lên máy bay tới Samara. Tuy nhiên, Tổng thống Nga Vladimir Putin bảo vệ biện pháp của cảnh sát Moscow trước biểu tình và cho rằng họ làm cũng giống như cảnh sát châu Âu, trong đó có Đức.

Một nhân tố quan trọng khác làm xấu đi mối quan hệ Nga-EU là tháng trước Estonia đã di dời đài tưởng niệm những chiến sỹ Hồng quân trong Thế chiến II ở trung tâm Tallinn. Bạo loạn sau đó đã khiến một người chết và hơn 160 người bị thương. Sau hội nghị, ông Putin đã cáo buộc Estonia đã có những vi phạm "không thể chấp nhận được" đối với quyền lợi của những người nói tiếng Nga.

Tổng thống Putin chỉ trích việc những người Nga ở Estonia bị đàn áp. Ông lên án "những phương thức độc đoán" của cảnh sát Estonia trong trong vụ bạo động. "Họ không chỉ giải tán những người biểu tình. Họ đã giết một người trong số đó. Chúng tôi yêu cầu những tội phạm phải chịu trách nhiệm", ông nói.

Ba vấn đề còn bất đồng sâu sắc nhất giữa Nga và EU là tương lai chính trị của Kosovo; vấn đề an ninh năng lượng và việc Nga cấm nhập khẩu thịt của Ba Lan.

Các nhà ngoại giao EU cho biết, tại Hội nghị thượng đỉnh nói trên, Tổng thống V. Putin cho thấy phía Nga sẽ không chấp nhận quy chế độc lập của Kosovo. Nga đã bóng gió rằng nếu Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đưa vấn đề độc lập của Kosovo ra bỏ phiếu, Nga sẽ dùng quyền phủ quyết để gạt bỏ một nghị quyết như vậy.

Cũng trong hội nghị, Chủ tịch Uỷ ban Châu Âu (EC) Jose Manuel Barroso tuyên bố với Nga rằng bất cứ vấn đề nào giữa Nga với một nước thành viên EU sẽ được coi là vấn đề của cả khối. "Vấn đề của Ba Lan là vấn đề của châu Âu. Ông muốn nhắc tới tranh chấp thương mại giữa Nga và Ba Lan.

Tổng thống Putin đã từ chối dỡ bỏ cấm vận các sản phẩm thịt từ Ba Lan, cho rằng các sản phẩm đó không đạt chuẩn về sức khỏe của EU.

Về vấn đề này, ông Barroso đã chất vấn Tổng thống Putin vì sao Moscow tiếp tục cấm vận sản phẩm thịt từ Ba Lan. Ông Barroso nói nếu có lý do cụ thể, EU sẽ cấm lưu hành sản phẩm thịt của Ba Lan trong thị trường EU ngay.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu cho rằng, Nga không nên cô lập Ba Lan khỏi khối EU vì điều này là quan trọng nếu Moscow muốn hợp tác chặt chẽ hơn với EU - một liên minh được xây dựng dựa trên nguyên tắc đoàn kết.

Tổng thống V.Putin đã đáp lại bằng cách gián tiếp buộc tội Ba Lan là ích kỷ về kinh tế, không đáp ứng những lợi ích của EU. Tổng thống Putin khẳng định ông nhận thức rõ về quan điểm cần thiết phải có sự đoàn kết của EU.

Tổng thống cho biết ông đã nêu câu hỏi với các nhà lãnh đạo EU rằng có giới hạn nào cho sự đoàn kết đó không thì chẳng ai trả lời được. Tổng thống Putin phàn nàn rằng các nhà lãnh đạo Ba Lan không sẵn sàng cho một cuộc đối thoại với Nga.

Quan hệ giữa Nga và Ba Lan trở nên đặc biệt xấu đi kể từ hồi tháng 1 khi Mỹ công bố kế hoạch triển khai một phần hệ thống phòng thủ tên lửa trên lãnh thổ Ba Lan.

H.Y - (Tổng hợp từ TP, VNE)