Honduras tiến hành bầu cử Tổng thống trong không khí căng thẳng

Người dân Honduras ngày 29/11 bắt đầu đi bầu cử tổng thống trong bối cảnh căng thẳng chính trị vẫn tiếp tục.

Tổng thống bị lật đổ Manuel Zelaya. Ảnh AP.

Hai ứng viên hàng đầu trong cuộc bầu cử là Pofirio Lobo, 61 tuổi, một chủ nông trại giàu có thuộc đảng Quốc gia và Elvin Santos, 46 tuổi, một doanh nhân thuộc đảng Tự do của Tổng thống bị lật đổ Zelaya.

Những người ủng hộ ông Zelaya đã tiến hành biểu tình tẩy chay cuộc bầu cử và đòi phục chức cho ông ngay lập tức mà không tiến hành cuộc bẩu cử.

Trước tình hình căng thẳng và những nguy cơ bạo loạn tiềm ẩn có thể xảy ra, nhất là giữa các nhóm ủng hộ của 2 phái kể trên, chính phủ Honduras đã triển khai 5.000 binh lính khắp đất nước và cấm công dân mang súng để bảo đảm an ninh.

Người giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống lần này sẽ lên nắm quyền nhiệm kỳ 4 năm, bắt đầu từ ngày 27/01/2010.

Ông Zelaya đã kêu gọi ủng hộ viên tẩy chay cuộc bầu cử 29/11, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế sẽ không công nhận kết quả bầu cử.

Đáp lời ông, Tổng thống Brazil  Luiz Inacio Lula da Silva và Tổng thống Argentina Cristina Kirchner đều yêu cầu khôi phục chức vụ cho ông Zelaya như một giải pháp để tái thiết lập trật tự hiến pháp và dân chủ tại Honduras.

Tuy nhiên, các nước khác như Mỹ, Panama và Peru tuyên bố sẽ công nhận kết quả bầu cử.

Nhìn lại bất ổn chính trị Honduras nửa năm qua

Bất ổn chính trị Honduras bắt đầu khi vào ngày Chủ Nhật, 28/6/2009, binh lính Honduras đã tiến hành đảo chính và bắt Tổng thống Manuel Zelaya. Khoảng hơn chục binh sỹ đã bắt ông sau khi loại bỏ vũ khí của các vệ sỹ bảo vệ Tổng thống ngay tại nơi ở của ông. Tổng thống Zelaya sau đó đã bị mang tới một căn cứ không quân ở ngoại ô thủ đô Tegucigalpa của Honduras và sau đó được đưa ra khỏi Honduras.

Ngay sau đó, Chủ tịch Quốc hội Honduras Roberto Micheletti đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời, chỉ vài giờ sau khi Manuel Zelaya bị lật đổ khỏi vị trí này. Quốc hội Honduras cho hay, ông Micheletti giữ cương vị mới cho tới ngày 27/1/2010, thời điểm nhiệm kỳ của ông Zelaya hết hạn. Các cuộc bầu cử Tổng thống dự trù diễn ra vào ngày 29/11.

Roberto Micheletti (giữa) cầu nguyện cùng với các thành viên Quốc hội sau khi tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời tại Tegucigalpa. (Ảnh: AP)

Việc quân đội lật đổ Tổng thống Zelaya diễn ra giữa lúc đang có một cuộc đấu tranh quyền lực ở Honduras liên quan đến những kế hoạch thay đổi hiến pháp của ông này.

Zelaya lên nhậm chức kể từ năm 2006, muốn tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý với mục đích kéo dài nhiệm kỳ 4 năm của mình. Các cuộc bỏ phiếu về trưng cầu dân ý dự định diễn ra vào ngày 28/6 nhưng các binh sĩ đã bắt Zelaya khỏi dinh Tổng thống và đưa ông này tới Costa Rica.

Cả Quốc hội và các tòa án Honduras đều phản đối cuộc trưng cầu dân ý của ông Zelaya, theo đó người dân được yêu cầu tán thành một cuộc bỏ phiếu về những thay đổi hiến pháp không rõ ràng bên cạnh cuộc bầu cử tháng 11. Căng thẳng liên quan tới vấn đề này leo thang khi quân đội từ chối tham gia vào việc chuẩn bị cho cuộc trưng cầu dân ý.

Zelaya kêu gọi người Honduras chống lại những người đã lật đổ mình, gọi đó là "một âm mưu của một nhóm người chỉ muốn đất nước bị cô lập và nghèo khổ".

Vụ đảo chính ở Honduras đã bị nhiều nước, nhất là các quốc gia láng giềng, và cả Mỹ cùng Liên Hợp Quốc đều lên án.

Honduras là một trong những nước nghèo nhất Châu Mỹ. Kinh tế tăng trưởng chậm và sự phân phối tài sản đang ở mức phân cực lớn và mức lương bình quân rất thấp, nhiều người vẫn đang sống dưới mức nghèo khổ. Theo ước tính tỷ lệ thất nghiệp ở nước này lên tới 28%.

• Nhật Vy (Theo AP, Reuters, CNN, THX)