Iran bỏ hợp tác Ấn Độ, nhờ Trung Quốc làm cảng biển

Thứ năm, 19/04/2018, 15:58 - Nguồn: Yêu cầu xóa tin
Iran bỏ hợp tác Ấn Độ, nhờ Trung Quốc làm cảng biển

() - Tiến độ chậm chạp của Ấn Độ khi xây dựng cảng biển Chabahar với Iran tạo điều kiện cho Trung Quốc giành cơ hội kiểm soát Ấn Độ Dương.

    Bloomberg ngày 11/4 nhận định rằng, cảng Chabahar do Iran và Ấn Độ hợp tác nhằm đưa hàng hóa quá cảnh qua Afghanistan ra Ấn Độ Dương có nguy cơ trở thành cuộc đối đầu mới giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

    Theo hãng tin Mỹ, Ấn Độ đã cam kết chi hơn 500 triệu USD để phát triển cảng Chabahar cùng với Iran và thay phiên nhau điều hành cảng này trong mỗi 10 năm. Tuy nhiên, dự án từ năm 2003 đến nay đã bị đắp chiếu khiến Iran phải chuyển hướng đối tác xây dựng cảng chiến lược của quốc gia này.

    Iran bo hop tac An Do, nho Trung Quoc lam cang bien
    Tổng thống Iran Hassan Rouhani trong ngày lễ khánh thành dự án cảng Chabahar

    Với tốc độ nhanh chóng của dòng chảy tài chính như cách Trung Quốc xúc tiến các dự án thuộc Sáng kiến "Vành đai và con đường", dự án cảng của Iran được kỳ vọng sẽ sớm đưa vào thực tế hơn.

    Tờ Dawn (Pakistan) đưa tin rằng, trong chuyến thăm tới Islamabad vào tháng 3 vừa qua, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif khẳng định ông chào đón đầu tư từ Trung Quốc và Pakistan tại Chabahar. Ngoại trưởng Iran còn đề cập đến mô hình đầu tư của Trung Quốc với cảng biển tại Gwadar ở Pakistan.

    Người đứng đầu Phòng Thương mại Iran - Ấn Độ, ông Ebrahim Jamili, cho rằng đối với Tehran, phát triển cảng Chabahar là bước đi quan trọng bởi nơi đây được kỳ vọng trở thành trung tâm thương mại tại Vịnh Oman.

    Bên cạnh đó, Iran cũng tin rằng việc phát triển cảng Chabahar với hỗ trợ từ nước ngoài là minh chứng cho Mỹ thấy Tehran không còn bị cô lập.

    Trong khi đó, về phía Trung Quốc, dự án cảng Chabahar mở ra cho họ nhiều cơ hội thâm nhập sâu hơn vào các vị trí chiến lược ở Ấn Độ Dương, tạo ra các viên ngọc trai trong chuỗi ngọc trai trên biển nối từ Trung Quốc sang châu Âu.

    Cảng hàng hóa được mở ra ở Đông Nam Iran sẽ tạo điều kiện cho Trung Quốc mở rộng hàng hóa ngập tràn Trung Á và Afghanistan, tạo lợi thế cạnh tranh lấn át Ấn Độ.

    Cảng Chabahar mới được hoàn thành dự án nâng cấp hồi tháng 12/2017 giúp đưa công suất của cảng lên đến 8,5 triệu tấn hàng mỗi năm so với mức 2,5 triệu tấn trước đó. Nhưng Iran và Ấn Độ kỳ vọng dự án mở rộng cảng này có thể tăng công suất cảng từ 8,5 triệu tấn lên 80 triệu tấn mỗi năm.

    Trung Quốc giành thế cạnh tranh với Ấn Độ

    Đối với Ấn Độ, dự án cảng Chabahar mang những giá trị kinh tế nhất định. Ấn Độ đã đồng ý đầu tư thêm 500 triệu USD để phát triển đồng bộ hệ thống cảng cùng tuyến đường sắt và đường bộ. Đây là cảng duy nhất của Iran nối liền với Ấn Độ Dương.

    Mối quan hệ vốn căng thẳng giữa Ấn Độ và Pakistan đã khiến Pakistan không cho phép hàng hóa của Ấn Độ vận chuyển qua lãnh thổ của họ. Ấn Độ do vậy đã gặp khó khăn trong tiếp cận thị trường Iran, Afghanistan, khu vực Trung Á và Vùng Vịnh.

    Bằng cách đầu tư mở rộng cảng Chabahar, Ấn Độ đã giải được bài toán khó nói trên bằng một tuyến đường vận tải an toàn hơn là sử dụng cảng Iran quá cảnh qua Afghanistan.

    Đây được coi là bước đi quan trọng để vận hành tuyến đường vận chuyển chiến lược mới giữa 3 nước Ấn Độ - Iran - Afghanistan.

    Iran bo hop tac An Do, nho Trung Quoc lam cang bien
    Ấn Độ tìm được bài toán ra biển Ấn Độ Dương nhưng Trung Quốc có thể đã giành được dự án.

    Từ khi dự án của Iran được hợp tác với Ấn Độ, cảng Chabahar đã được đặt trong một thách thức cạnh tranh với cảng Gwadar của Pakistan. Dự án mở rộng Cảng Gwadar do Trung Quốc bỏ tiền ra để đầu tư 54 tỷ USD cho các dự án cơ sở hạ tầng được gọi là “Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan” theo sáng kiến “Một vành đai, một con đường”.

    Đây là cửa ngõ cho Bắc Kinh vươn ra thị trường ở Ấn Độ Dương. Gwadar cũng nằm trong tuyến đường ống dẫn dầu của Trung Quốc và hơn thế, nó có thể được phát triển thành một căn cứ quân sự của Trung Quốc.

    Với việc đưa Trung Quốc vào phát triển cảng Chabahar, Iran không chỉ bỏ rơi tham vọng của Ấn Độ mà còn tự biến mình thành một mặt trận cạnh tranh mới giữa hai cường quốc ở châu Á.

    Đông Phong

    Trang gốc:
    Tin thế giới
    Tiêu điểm tuần