Không thể đào tạo tài năng kiểu "con kiến bò ngang"

- Không thể đào tạo tài năng theo kiểu “con kiến bò ngang” mà phải trang bị những công cụ mạnh như ngoại ngữ, tin học, logic, internet… để phát triển nhanh theo chiều thẳng đứng. Khi phát triển lên cao, chúng ta vẫn kiểm soát được phía dưới.

Th.S Nguyễn Quốc Hùng chia sẻ kinh nghiệm đào tạo tài năng tại hội thảo sáng 10/4. Ảnh: L.H

Đó là ý kiến được nhiều đại biểu tán thành tại hội thảo “Phát triển Tài năng Học sinh” tổ chức sáng 10/4 tại Hà Nội.

Tham dự hội thảo có lãnh đạo Sở GD-ĐT Hà Nội. Phòng GD-ĐT các quận, huyện, hiệu trưởng và đại diện phụ huynh của 80 trường tiểu học và THCS ở Hà Nội.

Phương pháp đào tạo tài năng được ví như đi tham quan Chùa Hương với 2 sự lựa chọn: leo bậc thang hoặc đi cáp treo. Bò ngang kiểu con kiến là đi từng bậc thang còn phát triển theo trục thẳng đứng là đi bằng cáp treo.

Từ mô hình đào tạo tài năng thực tế đã thành công, ông Trần Phương, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ và Nghiên cứu các sản phẩm trí tuệ, đã chia sẻ kinh nghiệm “huấn luyện” 5 HS lớp 6 giải đề thi tuyển sinh ĐH môn Toán năm 2007: “Tạo cảm xúc ban đầu, chia quãng kiến thức hợp lý và nghệ thuật đặt câu hỏi và ra đề kiểm tra là 3 bí quyết để bồi dưỡng tài năng cho trẻ em.”

Theo ông Trần Phương, trước những kiến thức mới mẻ hoàn toàn, điều quan trọng hàng đầu là phải tạo hứng thú cho HS thông qua các giáo án chi tiết được trình bày dưới dạng powerpoint và các đoạn phim ngắn có kịch bản văn học lôi cuốn.

Phân chia quãng kiến thức hợp lý, tạo khoảng trống để HS tự lấp đầy cũng là 1 biện pháp để kích thích sự chủ động, sáng tạo của các em. Ông Phương nhấn mạnh 1 đứa trẻ mới tập đi cũng có thể leo lên 100 tầng nhà nếu ta biết chia bậc thang phù hợp. Ngược lại, nếu xây bậc cầu thang quá cao thì 1 bậc cũng không bước lên nổi.

Nghệ thuật đặt câu hỏi cũng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình đào tạo. Ông Phương bày tỏ: “Đặt câu hỏi không dừng ở kiểm tra trí nhớ mà còn phát triển khả năng logic của các em không hề đơn giản.”

Đồng ý với ông Trần Phương, ThS Nguyễn Quốc Hùng, giảng viên Trường ĐH Hà Nội, người phụ trách chương trình dạy Tiếng Anh trên Đài Truyền hình VN nhiều năm qua cho rằng muốn phát triển tài năng của HS, trước hết phải dạy các em kỹ năng học tập (study skills) chứ không phải kiến thức.

Chẳng hạn như với môn ngoại ngữ thì phải dạy cho các em biết cách tra từ điển, tập nghe băng bao nhiêu lần, mỗi lần nghe để làm gì. Nếu không có các kỹ năng này, HS sẽ không thể tự học và phát triển tư duy.

• Lan Hương