Khủng hoảng tín dụng: Mỹ "ngấm đòn" song đã thấy ánh sáng

Một loạt thông tin vừa công bố trong những ngày đầu tháng 5/2008 tới nay đang cho thấy hậu quả nặng nề của cuộc khủng hoảng địa ốc và tín dụng thế chấp tại thị trường Mỹ.

New York nhìn từ trên cao. Ảnh AP.

Từ những người dính trực tiếp vào nhà đất...

Tập đoàn cung cấp tín dụng mua nhà Fannie Mae lớn nhất của Mỹ cho biết trong quý I/2008 bị thua lỗ tới 2,51 tỷ USD, thấp hơn khoản lỗ 3,6 tỷ USD trong quý IV/2007 nhưng là một sự trái ngược so với khoản lãi 826 triệu USD trong quý I/2007.

Nguyên nhân khiến Fannie Mae bị thua lỗ nặng là giá nhà trong quý I/2008 giảm tới 15% so với thời điểm giữa năm 2006 và dự kiến trong năm 2008 tiếp tục giảm từ 7%-9%. Do các khoản nợ xấu, trong 3 tháng đầu năm 2008 số lượng các ngôi nhà bị tịch thu gán nợ ở Mỹ tăng tới 23%, gấp hơn 2 lần số lượng nhà thuộc diện xấu số này cách đây một năm.

Cùng lúc, tập đoàn ngân hàng tài chính lớn thứ hai của Mỹ, Bank of America Corp, cho biết vẫn tiếp tục kế hoạch mua lại tập đoàn Countrywide Financial Corp với giá 4,1 tỷ USD để cứu vãn tập đoàn cho vay thế chấp lớn nhất này của Mỹ trước nguy cơ bị phá sản do các khoản nợ xấu.

Đến người tiêu dùng...

Trong lúc nền kinh tế Mỹ đang đứng trước nguy cơ suy thoái, người tiêu dùng phải thắt lưng buộc bụng trong chi tiêu là hai lý do chính khiến nhiều đại gia bán lẻ ở Mỹ như Home Depot, Walt Disney Stores, Talbots, Ann Taylor, Pacific Sunwear, Hoop Retail Stores... phải đóng cửa hàng trăm cửa hàng để tránh bị thua lỗ.

Trong tuần qua, Tập đoàn bán lẻ đồ xây dựng nhà cửa lớn nhất thế giới Home Depot của Mỹ thông báo kế hoạch sẽ đóng cửa 15 cửa hàng kinh doanh ế ẩm và từ bỏ luôn dự án mở thêm 50 cửa hàng mới tại thị trường Mỹ trong khi Walt Disney Stores sẽ đóng cửa 100 cửa hàng.

Kể từ đầu năm 2008 tới nay đã có hàng trăm cửa hàng của các tập đoàn bán lẻ bị đóng cửa khi sức mua của người tiêu dùng sụt giảm.

Công ty kinh doanh quần áo Talbots dự kiến đến tháng 9/2008 sẽ đóng cửa 78 cửa hàng bán quần áo của nam giới và trẻ em trong khi công ty kinh doanh quần áo phụ nữ nổi tiếng Ann Taylor cũng có kế hoạch trong năm 2008 và 2010 sẽ đóng cửa 117 cửa hàng và công ty Pacific Sunwear đóng cửa 154 cửa hàng mang thương hiệu Demo.

Riêng trong năm 2007 có 15 cửa hàng kinh doanh nội thất lớn ở Mỹ đã bị đóng cửa, đây là hậu quả của cuộc khủng hoảng ngày càng nghiêm trọng trong lĩnh vực kinh doanh nhà đất.

...Và nhất là giới đầu tư chứng khoán

Tháng 10 năm ngoái, thị trường chứng khoán Mỹ lên tới đỉnh, với chỉ số S&P 500 đạt mức 1.576,09 điểm, và sau đó là một thời kỳ suy giảm kéo dài.

Từ mức đỉnh hồi tháng 10/2007 tới nay, giá trị thị trường của các công ty trong nhóm chỉ số này sụt mất xấp xỉ 20%, tương đương khoảng 2.300 tỷ USD.

Đã có tới hơn 80% số công ty thuộc  S&P 500 phải chứng kiến giá trị thị trường của mình sụt giảm.

Cổ phiếu Bear Stearns là cổ phiếu sụt giảm nặng nhất kể từ ngày 9/10/2007 tới ngày 22/4/2008 đã mất đi hơn 90% giá trị, tương đương 16,7 tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường.

Những cổ phiếu giảm giá lớn khác bao gồm cổ phiếu của National City - mất giá 76%, tương đương 12,4 tỷ USD giá trị thị trường, hãng bảo lãnh trái phiếu Ambac Financial - mất giá 75%, tương đương 5,24 tỷ USD giá trị thị trườn và ngân hàng cho vay địa ốc Countrywide Financial - mất giá 70,74%, tương đương 7,88 tỷ USD giá trị thị trường.

Trong số 25 công ty có giá trị thị trường sụt giảm trong chỉ số S&P 500, có tới 16 công ty trong ngành tài chính. Những lo ngại về các khoản nợ xấu đã khiến giới đầu tư tháo chạy khỏi các loại cổ phiếu tài chính.

Một góc phố ở Washington.  Ảnh AP.

Ánh sáng cuối đường hầm đã le lói

Hiện có nhiều dấu hiệu cho thấy nền kinh tế Mỹ sẽ phục hồi sau chặng đường chống chọi dai dẳng vừa qua.

Ngày 7/5, tỷ phú chứng khoán lừng danh của Mỹ George Soros nhận định: "Cuộc khủng hoảng tài chính gần như đã ở lại sau lưng chúng ta, mặc dù nền kinh tế sẽ vẫn phải tiếp tục chịu tác động xấu từ cuộc khủng hoảng vừa rồi".

Nhận định này được đưa ra cùng lúc với việc Chính phủ Mỹ công bố một loạt chỉ số chứng minh kinh tế Mỹ đang lấy lại sinh khí để phát triển.

Cụ thể, Fed công bố chỉ số vay tiền của người tiêu dùng tháng 3/2008. Theo đó, chỉ số này trong tháng 3 đã tăng vượt dự đoán, lên mức 7,2% trong khi cùng kỳ năm ngoái là 3,1%.

Cùng lúc, Bộ Lao động Mỹ cho hay, năng suất lao động của Mỹ trong quý I/2008 đã tăng bất ngờ. Cụ thể, chỉ số này tăng 2,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ở chiều ngược lại, chi phí nhân công ở Mỹ lại tăng ít hơn trong thời gian qua. Cụ thể, chi phí nhân công trung bình trong quý I/2008 tăng 2,2%, trong khi quý liền trước còn tăng 2,8%.

Như vậy, các công ty đang và có khả năng sẽ làm ăn tốt hơn với năng suất lao động cao và chi phí nhân công thấp, qua đó thúc đẩy kinh tế tăng trưởng, bởi các công ty là những thành tố quan trọng đóng góp vào tăng trưởng kinh tế Mỹ.

"Kinh tế Mỹ khoẻ và dai sức đến lạ kỳ! Vậy nên giới đầu tư đang liên tiếp mua dầu với lập luận kinh tế tăng trưởng sẽ thôi thúc nhu cầu sử dụng các loại hàng hoá đầu vào, đặc biệt là loại nguyên liệu tối quan trọng này", Jonathan Kornafel, Giám đốc khu vực châu Á của Tập đoàn Hudson Capital Energy nhận định.

Hồi cuối tháng 1/2008, Ngân hàng Đầu tư Mỹ Lehman Brothers vừa đưa ra nhận định rằng "Nền kinh tế Mỹ chỉ còn "cách bờ vực khủng hoảng có một cơn sốc" (The US economy is "one shock away" from a recession) và việc sụt giảm chứng khoán toàn cầu phần nào đang báo hiệu cho cơn suy thoái đó".

Theo tính toán của Lehman Brothers thì có khoảng 40% nền kinh tế Mỹ sẽ lâm vào suy thoái và chỉ có thể cứu vãn được nhờ một động thái rất mạnh mẽ của Fed mà thôi.

• Nhật Vy (Tổng hợp)