Kiểm soát giá: chưa thể lơi tay

 - Sau hai đợt giảm giá xăng dầu bán lẻ, cùng với những diễn biến thuận chiều trên thị trường thế giới, giá cả trong nước đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, những tháng cuối năm vẫn còn tiền ẩn nhiều nhân tố khiến giá cả tăng cao. Việc kiểm soát giá cả để kiềm chế lạm phát vẫn không thể lơi tay.

Chưa thể chủ quan

Đánh giá về tác động của hai lần giảm giá xăng lên diễn biến giá cả thị trường trong nước, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Cẩm Tú cho rằng, việc giảm giá xăng đã tác động đến giá dịch vụ vận tải. Cụ thể, nhiều hãng vận tải trước đây dự định tăng giá dịp 2/9 nhưng đã quyết định không tăng, một số hãng còn giảm. 

Trên thị trường TP.HCM và một số TP lớn, các doanh nghiệp (DN) kinh doanh vân tải taxi đã thông báo giảm giá. Nhiều mặt hàng khác tiếp tục ổn định và giảm giá. Đây là những tín hiệu tốt. Bên cạnh đó, việc giảm giá xăng dầu cũng khiến tâm lý người dân ổn định hơn. Đó cũng là một yếu tố quan trọng giúp bình ổn thị trường và ngăn chặn các hành vi lợi dụng tình hình biến động để tăng giá.

Giá nhiều mặt hàng được dự đoán tiếp tục bình ổn. (Ảnh: minh họa)

Trong nhận định mới đây, các chuyên gia thuộc Tổ Điều hành thị trường trong nước cho rằng, giá lúa gạo, ngoài tác động của đợt mưa lũ vừa qua ở phía Bắc đã làm khoảng 15.000 ha lúa bị thiêt hại thì nguồn cung thóc gạo vẫn đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng nên giá thóc giảm nhẹ khoảng 200 đồng/kg, hiện ở mức 5.500 - 6.2000 đồng/kg thóc tẻ thường, gạo tẻ thường từ 8.500 - 10.500 đồng/kg.

Tại các tỉnh phía Nam, do nhu cầu gạo xuất khẩu thấp trong khi nguồn cung tăng mạnh từ vụ lúa hè thu nên tiêu thụ lúa gạo chậm, giá giảm mạnh, có lúc chỉ còn 4.100 - 4.300 đồng/kg. Trong tháng 9/2008, lượng lúa hàng hoá trong dân không còn nhiều nhưng do lượng thóc gạo dự trữ cao nên giá lúa gạo trong nước sẽ giữ được ổn định.

Một mặt hàng nóng trước đây là vật liệu xây dựng mà chủ yếu là sắt thép sẽ đứng giá trong thời gian tới. Hiện nay, lượng xi măng đang tiêu thụ chậm lại và giá bán có chiều hướng giảm. Tại các nhà máy thuộc Tổng công ty Công nghiệp Xi măng, giá bán xi măng PCB30 từ 780.000 - 810.000 đồng/tấn; PCB40 từ 830.000 - 1.200.000 đồng/tấn  Giá bán lẻ xi măng trên thị trường cũng tiếp tục giảm nhẹ.

Cụ thể, xi măng PCB40 ở các tỉnh phía Bắc và miền Trung từ 850.000 - 1.100.000 đồng/tấn, các tỉnh phía Nam từ 1,2 -1,4 triệu đồng/tấn. Dự báo, giá xi măng sẽ tiếp tục ổn định trong tháng 9/2008 do nhu cầu hiện vẫn thấp và lượng tồn kho còn lớn. Theo Bộ Xây dựng, ước tồn kho xi măng đến cuối tháng 8/2008 còn 430.000 tấn, clinker là 1,2 triệu tấn.

Mặt hàng thép cũng được dự báo sẽ ổn định dần trong tháng 9/2008 do giá phôi thép giảm mạnh. Trong tháng 8/2008, tại thị trường Đông Nam Á, giá chào bán thép phế ở mức 550 - 600 USD/tấn, giảm 100 - 150 USD/tấn so với tháng trước; giá phôi thép ở mức 950 - 960 USD/tấn, cũng giảm khoảng 250 USD/tấn. Giá thép xây dựng của các đơn vị sản xuất và liên doanh với Tổng công ty Thép tại các tỉnh phía Bắc ở mức 16,85 - 17,5 triệu đồng/tấn, tại các tỉnh phía Nam ở mức 17,23 - 17,6 triệu đồng/tấn, giảm 200.000 đồng - 3 triệu đồng/tấn so với tháng trước.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Nguyễn Cẩm Tú, mặc dù có những tín hiệu thuận lợi nhưng vẫn chưa thể chủ quan. Diễn biến giá cả trong hai tháng vừa qua có những nhân tố chủ quan về công tác điều hành, nỗ lực chung của cả nước. Theo quy luật, giá cả những tháng giữa năm bao giờ cũng có tốc độ tăng chậm hơn.

Vào quý 4, giá cả có thể sẽ có những biến động mới gây ra nhiều khó khăn cho công tác điều hành. Tình hình thế giới sẽ có những diễn biến phức tạp, sự vận đồng của quy luật giá cả tăng cao vào những tháng cuối năm. Bên cạnh đó là các diên biến bất thường về thời tiết và dịch bệnh cũng như diễn biến giá dầu thế giới. Tất cả các yếu tố này đều là dự báo và có nhiều vấn đề nằm ngoài khả năng tác động của công tác điều hành.

 Đồng bộ trong kiểm soát giá

Theo Thứ trưởng Nguyễn Cẩm Tú,  việc bình ổn giá cả đối với mỗi nhóm mặt hàng có những biện pháp cụ thể khác nhau. Thứ nhất, với các mặt hàng nhà nước định giá sẽ do Chính phủ quyết định. Thứ hai, các mặt hàng nhà nước bình ổn giá, sẽ thực hiện bình ổn bằng nhiều biện pháp khi cần thiết. Việc can thiệp để bình ổn sẽ phục thuộc vào các điều kiện thị trường vào thời điểm cụ thể. Thứ ba, đối với các mặt hàng DN tự định giá, nhà nước không thể can thiệp trực tiếp nhưng sẽ có những cách điều tiết khác nhau bằng các công cụ của mình cả về hành chính lẫn kinh tế. Ví dụ như phôi thép, để ngăn chặn xuất khẩu thì có chính sách thuế, ôtô cũng vậy...

Ông Nguyễn Cẩm Tú thêm một lần khẳng định Chính phủ chỉ tác động khi những biến động giá ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế, còn lại các địa phương phải chủ động.

Tiếp tục mạnh tay với các hành vi tăng giá bất hợp lý. (Ảnh: minh họa)

Đối với các mặt hàng do nhà nước định giá, theo chỉ đạo mới nhất, Chính phủ sẽ tiếp tục giữ giá các mặt hàng thiết yếu như điện, nước sạch, than ổn định đến hết năm 2008. Riêng giá xăng, dầu sẽ thực hiện theo nguyên tắc thị trường. Giá bán được điều chỉnh sao cho bảo đảm kinh doanh sau khi tiết giảm chi phí có mức giá bán hợp lý. Đối với giá dầu mazút, do giá Việt Nam mới tiếp cận thị trường, nên Nhà nước giảm dần bù lỗ, tiến tới áp dụng điều hành như giá xăng, dầu hoả. Riêng dầu diesel, trước mắt sẽ tiếp tục được bù lỗ để hỗ trợ sản xuất, khi đủ điều kiện sẽ áp dụng theo cơ chế thị trường. Chính phủ sẽ giữ ổn định đến hết năm giá bán của 4 mặt hàng điện, nước sạch, cước xe buýt công cộng và than.

• Phước Hà