Đưa hung thủ là người Hàn Quốc giết nữ sinh, đốt xác thực nghiệm hiện trường. Ảnh: Hồng Hà

- Có thể thấy, tình hình tội phạm liên quan đến người nước ngoài gần đây gia tăng, đã được cảnh báo nhiều lần với những thủ đoạn lừa đảo không mới, nhưng vẫn có nhiều người bị “sập bẫy”. Vậy, chúng ta cần làm gì để đề phòng, hạn chế loại hình tội phạm này?

Khó trong công tác điều tra

Theo lực lượng công an điều tra các đối tượng phạm tội là người nước ngoài, có thể thấy rõ những khó khăn trong công tác điều tra, điển hình như vụ giết người, đốt xác nữ sinh do một người Hàn Quốc thực hiện, hay như vụ giết hại dã man một thanh niên do hai người Trung Quốc thực hiện tại Hà Nội. Một số vụ bắt được tội phạm, nhưng không thể xử lý, lại thả ra hoặc buộc xuất cảnh ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Nói về những khó khăn trong công tác điều tra loại hình tội phạm này, một cán bộ điều tra của PC14, Công an Hà Nội cho biết, đối với một số vụ án mà đối tượng gây án là người châu Á thì nếu vụ việc chưa rõ đối tượng (như hai vụ giết người hay trộm cắp tài sản lấy tiền ngân hàng) thì việc rà soát đối tượng rất khó khăn. Thứ nhất, là đặc điểm của đối tượng người các nước châu Á giống người Việt Nam, do đó không xác định được là người nước ngoài hay người Việt Nam từ lời khai củan nhân chứng và bị hại. Thứ hai, nếu xác định được người nước ngoài thì không xác định được quốc tịch và nhân thân lai lịch. Thứ ba, đối tượng người nước ngoài vào Việt Nam cư trú thay đổi địa điểm cư trú liên tục. Do đó, việc truy tìm, xác định rất khó.

Một vấn đề nữa là là do bất đồng ngôn ngữ, hoặc là đối tượng biết tiếng Việt nhưng cố tình sử dụng tiếng nước ngoài để cho người bị hại không tập trung quản lý tiền, tạo sơ hở thì lấy trộm. Đến khi người bị hại trình báo thì cũng không biết nội dung của những cuộc trao đổi trên để có thể có đầu mối điều tra. Nhiều đối tượng là người nước ngoài sang Việt Nam trình độ nói, viết tiếng Anh rất hạn chế, gây khó khăn trong phiên dịch và công tác xét hỏi.

Khó khăn nữa là do chúng thực hiện lén lút, bí mật, giao tiếp chỉ có nạn nhân, bị hại, không có nhân chứng. Bản thân người bị hại không phát hiện ngay việc mình bị trộm cắp và chiếm đoạt tiền, khi đối tượng thực hiện xong hành vi và bỏ đi mới biết và tổ chức truy bắt và thì rất khó thu thập chứng cứ. Tài sản các vụ án trộm cắp, lừa đảo, có vụ lên tới hàng trăm triệu đồng. Việc rút lõi tiền rất khó truy tìm vật chứng.

Làm gì để phòng ngừa và hạn chế?

Theo Trung tá Trần Ngọc Hà, Đội trưởng Đội điều tra Trọng án, Phòng PC14, Công an Hà Nội, để phòng ngừa loại hình tội phạm này những chủ hàng cần hết sức cảnh giác. Đối với các chủ cửa hàng kinh doanh khi có các đối tượng là người nước ngoài (nghi là người nước ngoài) vào mua hàng có hành động, biểu hiện: đi từ 2-3 đối tượng, mua hàng yêu cầu trả lại tiền, hoặc mua hàng có trị giá nhỏ, trả bằng tiền mệnh giá lớn hay ngoại tệ, có biểu hiện tiếp xúc với tiền,… thì cần đề cao cảnh giác và tuyệt đối không cho đối tượng tiếp xúc trực tiếp với tiền và không cho lại gần khu vực để tiền.

Với các mặt hàng nhỏ có giá trị lớn khi cho xem thì cho xem từng chiếc một và phải giám sát chặt tránh bị tráo đổi.

Các ngân hàng cần tăng cường công tác bảo vệ, lắp đặt camera theo dõi. Nếu phát hiện có đối tượng nghi vấn phải báo cho cơ quan công an cơ sở hoặc nếu phát hiện có hành vi vi phạm thì bắt giữ giao cơ quan công an. Đối với người tính tiền, giao dịch cả rút và gửi với số lượng lớn không được đi một mình. Tiền phải được để nơi an toàn hoặc có người ngồi sau ôm.

Về thủ đoạn, cũng cần phải nói thêm, có trường hợp chúng nhập cảnh vào Việt Nam, mua xe máy rồi thay biển kiểm soát giả để tránh bị phát hiện. Do đó, đối với những cơ sở kinh doanh dịch vụ cho người nước ngoài thuê phương tiện cần chấm dứt việc quá đơn giản trong việc làm các thủ tục cho thuê xe. Các chủ cơ sở cho thuê xe máy, ô tô với người nước ngoài phải kiểm tra visa, hộ chiếu, biết rõ nơi ở, khách sạn, không cho thuê xe dài ngày. Đồng thời, lưu giữ hợp đồng cho thuê xe.

Cũng theo những lực lượng điều tra, số lượng người nhập cảnh trái phép vào Việt Nam cũng khá nhiều. Có nhiều vụ bị mất trộm, bị lừa, nhưng bị hại không trình báo. Hay trình báo với nhiều mô tả, nhận dạng khác nhau.

Hiện, cơ quan công an các cấp đã có nhiều văn bản thông báo, tuyên truyền cho các chủ cửa hàng, ngân hàng biết để có các biện pháp phòng ngừa.

Lê Quang