Lạm phát gia tăng: Nỗi đau không của riêng ai

Ảnh minh họa. Ảnh: (Saga)

Trong báo cáo thường niên đưa ra hôm 30/6, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo rằng "đám mây đen bao phủ nền kinh tế toàn cầu đang ngày càng phình rộng", khi mà giá dầu tiếp tục phá kỷ lục và lạm phát đang là "bài toán nan giải" của rất nhiều nước.

Ngay trong chương 1 Báo cáo của mình, BIS – tổ chức được xem là Ngân hàng Trung ương của các ngân hàng trung ương, nhận định: Sau nhiều năm tăng trưởng mạnh mẽ, lạm phát thấp và thị trường tài chính ổn định trên quy mô toàn cầu, tình hình đang xấu đi rất nhanh. Đáng chú ý nhất là bắt đầu có sự rối loạn thị trường thế chấp thứ cấp Hoa Kỳ, làm ảnh hưởng đến nhiều thị trường tài chính khác. Đồng thời, tăng trưởng của Hoa Kỳ chậm hẳn lại, phản ánh những thoái trào trong thị trường nhà đất, trong khi lạm phát toàn cầu tăng mạnh do ảnh hưởng của giá cả hàng hóa ngày càng cao.

Lạm phát trên khắp toàn cầu

Các chuyên gia của BIS cho rằng, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy thoái đột ngột này cả trong các điều kiện tài chính lẫn kinh tế vĩ mô: tăng trưởng nhanh của các tập đoàn tín dụng và tiền tệ toàn cầu; kéo dài kỳ hạn tỉ lệ lãi suất thực thấp; giá cả tăng cao bất thường của nhiều loại tài sản (cả tài chính và bất động sản); cách chi tiêu ở những nước khác nhau phản ánh giai đoạn phát triển tài chính khác nhau (khuyến khích tiêu dùng hay khuyến khích đầu tư).

Mức tăng trưởng kinh tế của Ailen, nước từ lâu được coi là biểu tượng của sức mạnh kinh tế toàn cầu, đã giảm 1,5% trong quý đầu năm nay. Còn theo báo cáo của Eurostat, Cơ quan Thống kê châu Âu, đưa ra hôm 30/6, lạm phát ở khu vực sử dụng đồng euro đã lên đến mức kỷ lục là 4% tính đến cuối tháng 6. Aurelio Maccario, chuyên gia kinh tế hàng đầu của UniCredit tại London cho rằng nhiều khả năng lạm phát sẽ tiếp tục gia tăng trong mùa hè này.

Trong bài viết nhan đề “Câu lạc bộ lạm phát hai con số” đăng trên trang web của Morgan Stanley ngày 26/6, các tác giả Joachim Fels và Manoj Pradhan khẳng định có khoảng 50 quốc gia đang chịu tỉ lệ lạm phát hai con số. “Và có lẽ chúng tôi còn bỏ sót một số quốc gia do không có sẵn dữ liệu,” các tác giả này viết. “Vì thế, căn cứ theo danh sách 192 thành viên Liên Hợp Quốc hiện nay, thì cứ 4 quốc gia trên thế giới sẽ có ít nhất một nước hiện đang có mức lạm phát hai con số!”

Ngay cả nền kinh tế lớn thứ hai thế giới là Nhật Bản cũng chịu ảnh hưởng khi giá lương thực và dầu mỏ tăng, kéo theo tình trạng lạm phát, buộc người tiêu dùng Nhật Bản phải “thắt chặt hầu bao” và đe dọa làm “trật bánh” nền kinh tế này.

Chính phủ Nhật công bố vào thứ Sáu tuần trước rằng lạm phát thực ở Nhật đã tăng 1,5% trong tháng 5 so với một năm trước và đây là mức tăng nhanh nhất kể từ khi tăng thuế tiêu dùng vào tháng 3/1998. Theo Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật, chi tiêu của các gia đình ở Nhật trong tháng 5 giảm 3,2% so với năm ngoái, vượt cả mức dự báo 2% và là mức thấp nhất kể từ tháng 9/2006.
Lạm phát gia tăng, theo nhận định của BIS, còn phá vỡ các chỉ tiêu lạm phát ở những nền kinh tế thị trường đang nổi lên (EME) vì những nền kinh tế này phụ thuộc quá nhiều vào nhu cầu bên ngoài, vào các nguồn vốn đầu tư không ổn định, hoặc vào việc vay nợ các ngân hàng nước ngoài. BIS dự báo rằng, các yếu tố gây lạm phát ở EME vẫn tiếp tục khó dự đoán và còn dai dẳng.

Làm gì để tránh nguy cơ sụp đổ?

Tuy nhiên, phát biểu tại cuộc họp thường niên ở Basel, Thụy Sĩ, Tổng Giám đốc BIS Malcolm Knight nhận định, kinh tế các nước châu Âu vẫn phát triển tốt và kinh tế châu Á "vẫn có bằng chứng về sự tăng trưởng kinh tế mạnh.” Theo BIS, dù kinh tế toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều nhân tố bất ổn lớn nhưng giai đoạn tồi tệ nhất có thể đã qua.

BIS gợi ý, để vượt quá khó khăn hiện nay, về ngắn hạn, chính phủ các nước cần can thiệp để tránh nguy cơ sụp đổ của các ngân hàng bằng cách yêu cầu ngân hàng cắt giảm cổ tức và các khoản tiền thưởng để củng cố nguồn vốn. Về lâu dài, các nước cần phải xem xét lại vấn đề về tín dụng giá rẻ (cho vay lãi suất thấp).

“Kết luận chính cần rút ra từ những thách thức hiện nay là nên tránh tạo ra tình trạng dư thừa tín dụng. Trong tương lai, có thể thực hiện việc này bằng cách thiết lập một khung ổn định tài chính vĩ mô mới”, báo cáo của BIS nhấn mạnh.

(theo Website Chính phủ)