Lặng lẽ cõi người trong tranh Kao Văn Khánh

Dáng người thu lu, con mèo hoang ngơ ngác trong các bức tranh gam màu trầm của Kao Văn Khánh dễ chạm đến những góc khuất của tâm hồn. Ở tuổi 62, lần đầu tiên họa sĩ này có điều kiện thực hiện được triển lãm cá nhân.

23 bức tranh sơn dầu và bột màu tại triển lãm mang chủ đề Sống của Kao Văn Khánh được vẽ theo phong cách Biểu hiện - Hồn nhiên (Expressionist - Naive), giản dị và trong sáng như nét vẽ trẻ thơ, nhưng lại mang sức nặng một khối tâm sự của người từng trải qua sóng gió trong đời. Sống trong tranh của ông dường như là một cảnh sống khác, ở đó, những rườm rà, ồn ào, phức tạp và xô bồ đều được giản lược, chỉ còn lại tĩnh lặng và suy nghĩ.

Thấp thoáng là dáng người sống trên bãi rác ngồi nghỉ ngơi sau giờ làm việc mệt mỏi. Một người đàn bà cô độc bên hai con mèo gầy. Cô gái trẻ khoan thai chắp tay dõi theo cánh bướm nhỏ tung tăng... Những bức tranh của Kao Văn Khánh tỏa ra sự nhẫn nại và kiên trì thầm lặng trong dáng vẻ của các nhân vật.

Chỉ vài con người trong tranh Kao Văn Khánh có đặc trưng tương đối rõ ràng, còn lại, hầu hết là những khuôn mặt được miêu tả gần với phong cách trừu tượng. Trái với những khuôn mặt người nhạt nhòa, dáng vẻ như muốn thu gọn lại càng nhỏ càng tốt là những đôi mắt được đặc tả, mở to như muốn nhìn rõ hơn, sâu hơn vào cõi nhân gian.  

Tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật TP HCM vào năm 1982, Kao Văn Khánh bước vào thế giới hội họa một cách tự nhiên và lặng lẽ. Hơn 20 năm qua, ông sáng tác hơn 300 bức sơn dầu, bột màu, theo một lối vẽ duy nhất. Là hội viên của Hội mỹ thuật Việt Nam, thỉnh thoảng khi tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nơi ông đang sống và làm việc, có tổ chức triển lãm nhóm, ông đều mang tranh góp mặt. Những lần triển lãm tình cờ đã mang đến cho ông hai giải tặng thưởng của Hội mỹ thuật Việt Nam và kể cả việc bán được tranh. 

Nhìn căn nhà đầy ắp tranh vẽ của ông tại thành phố Vũng Tàu, nhiều bạn bè khuyên Kao Văn Khánh nên thực hiện một triển lãm riêng để giới thiệu tranh rộng rãi đến với công chúng. Nhưng lần lữa mãi vẫn chưa làm được vì ông vẫn xem công việc chính của mình là mở lớp dạy vẽ tại nhà cho những học sinh chuẩn bị thi đại học kiến trúc và mỹ thuật. Còn sáng tác, với ông chỉ là cách thiền định tâm hồn.

Một lần, họa sĩ Dương Sen, người bạn thân của ông đã chụp ảnh các bức tranh của Kao Văn Khánh gửi đến phòng tranh Tự Do ở Sài Gòn. Chủ phòng tranh tìm đến nhà của Kao Văn Khánh tại Vũng Tàu và ngỏ lời giúp ông thực hiện triển lãm. "Lần đầu tiên có được một triển lãm riêng như thế này, với tôi là niềm vui quá lớn", họa sĩ tâm sự. 

Dưới đây là một số tác phẩm tại triển lãm Sống, từ ngày 7 đến 19/6 tại Tự Do Gallery, 53 Hồ Tùng Mậu, quận 1, TP HCM:

Người đàn bà và hai con mèo. Sơn dầu.

Những người mót rác. Sơn dầu.

Im lặng. Sơn dầu.

Trầm tư. Sơn dầu.

Cảm thông. Bột màu trên giấy.

Cô gái trẻ và con bướm. Sơn dầu.

Tự họa. Bột màu trên giấy.

Anh Vân