Lây bệnh từ bệnh viện

Vào cơ sở y tế để chữa bệnh, người dân dễ mắc thêm nhiều bệnh truyền nhiễm khác. Nguồn bệnh có thể đến từ môi trường trong bệnh viện, từ những người cùng điều trị, cũng có thể đến từ bàn tay của nhân viên y tế.

Ảnh: Hoàng Hà.

Một nghiên cứu vừa được Bệnh viện Bạch Mai thực hiện tại 5 bệnh viện lớn của Hà Nội (Thanh Nhàn, Xanh Pôn, Đông Anh, Bắc Thăng Long, Trung tâm Thận học và lọc máu ngoài thận) cho thấy, tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện xấp xỉ 10%.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, tỷ lệ nhiễm khuẩn là 6,8%, tập trung nhiều nhất ở các khoa điều trị tích cực, chống độc, hồi sức cấp cứu, ngoại và sản.

Theo bác sĩ Nguyễn Việt Hùng, Trưởng khoa Chống nhiễm khuẩn Bệnh viện Bạch Mai, trong các loại nhiễm khuẩn bệnh viện, nhiễm khuẩn phổi chiếm tỷ lệ cao nhất (khoảng 2/3), tiếp đó là nhiễm khuẩn tiết niệu và nhiễm khuẩn tiêu hoá.

Tình trạng này kéo dài thời gian nằm viện khoảng 9-22 ngày và do đó, chi phí điều trị cũng tăng vọt, nhất là đối với người bị nhiễm khuẩn máu (tiền kháng sinh tăng 32 lần so với bệnh nhân không bị nhiễm khuẩn máu). Mặt khác, do phải dùng nhiều kháng sinh nặng để đối phó với nhiễm khuẩn bệnh viện, tình trạng kháng thuốc ngày càng tăng.

Các vi khuẩn xâm nhập cơ thể bệnh nhân chủ yếu qua các dụng cụ xâm lấn như nội khí quản, ống xông... Sự thiếu thốn, quá tải khiến nhiều dụng cụ đáng lẽ dùng một lần cũng phải khử khuẩn để dùng lại, tăng nguy cơ lây nhiễm.

Theo thạc sĩ Nguyễn Đức Mục, Phó chủ tịch Hội điều dưỡng, bàn tay bẩn của nhân viên y tế cũng là yếu tố gây nhiễm trùng bệnh viện do họ phải tiếp xúc, chăm sóc nhiều người bệnh và không phải lúc nào cũng vệ sinh kỹ càng và đúng cách. Kết quả xét nghiệm vi sinh trên bàn tay nhân viên y tế tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TP HCM) cho thấy, trung bình mỗi bàn tay có gần 270.000 vi khuẩn.

Tiến sĩ Lý Ngọc Kính, Vụ trưởng Vụ điều trị Bộ Y tế, cho rằng tình trạng vệ sinh môi trường kém cũng là yếu tố gây nhiễm khuẩn bệnh viện, mà đây lại là tình trạng phổ biến của y tế Việt Nam. Ông Kính cho biết hầu hết các bệnh viện được xây dựng từ những năm 1950, tuổi trung bình là 45 năm nên cơ sở hạ tầng xuống cấp, nhiều bệnh viện chưa có hệ thống xử lý chất thải lỏng. Chất thải rắn thường được chôn ngay trong đất bệnh viện.

Đa số hộ lý làm vệ sinh chưa được đào tạo kiến thức cơ bản về vệ sinh bệnh viện nên thực hiện không đúng các quy trình. Họ thường chỉ quét khô, dùng một tải lau để lau nhiều buồng bệnh, các tải lau không được giặt sạch sau đó nên dễ phát tán vi sinh vật trong bệnh viện và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.

Trừ các cơ sở trung ương và một số bệnh viện tỉnh, hầu hết các cơ sở y tế sử dụng phương pháp vệ sinh thô sơ, hóa chất chủ yếu là xà phòng, chloramin B, javel, phenol. Nhưng ngay cả những chất này cũng chưa được sử dụng đúng cách nên lãng phí mà ít hiệu quả. Ngoài một số bệnh viện lớn áp dụng mô hình vệ sinh công nghiệp, phần lớn cơ sở y tế hiện nay chỉ làm vệ sinh trong giờ hành chính, ngoài giờ đó thì thả lỏng.

Ông Kính cho biết, sắp tới ngành y tế sẽ tăng cường đầu tư cho lĩnh vực vệ sinh bệnh viện. Cụ thể, trong một dự án sắp triển khai, Bộ sẽ nghiên cứu thực trạng vệ sinh ở các cơ sở y tế và áp dụng thí điểm mô hình vệ sinh mới tại 11 bệnh viện.

Để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện, ngành y tế đang đẩy mạnh việc nhắc nhở y bác sĩ rửa tay thường xuyên. Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy, việc rửa tay bằng xà phòng thường và nước sạch đã có thể loại bỏ hầu hết trực khuẩn gram âm.

Vi khuẩn gram dương thường khó loại bỏ bằng xà phòng thường hơn; nhưng nếu rửa tay đúng quy trình trong 10 phút với bất kỳ loại xà phòng nào thì hầu hết vi khuẩn trong lòng bàn tay đều bị loại. Nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước cũng cho thấy, số lần rửa tay của nhân viên y tế luôn tỷ lệ nghịch với tình trạng nhiễm khuẩn bệnh viện.

Theo Hải Hà
VnExpress