Lebanon đối mặt với nguy cơ nội chiến toàn diện

Bạo lực bùng phát hôm thứ tư (7/5) và nhanh chóng leo thang sau khi thủ lĩnh Phòng trào Hezbollah đối lập của người Shi’ite ở Lebanon gọi một chiến dịch đàn áp nhóm vũ trang của chính phủ là hành động tuyên chiến. Tính đến thứ bảy (10/5), các cuộc giao tranh đã bước sang ngày thứ 4, khiến ít nhất 16 người thiệt mạng.

Một tay súng đối lập người Shiite đang nã rocket trong cuộc đụng độ với những người ủng hộ chính phủ trên một đường phố ở Beirut (Ảnh AFP)

Tình trạng bất ổn buộc cộng đồng quốc tế phải ra lời kêu gọi khẩn thiết về sự kiềm chế ở Lebanon. Các ngoại trưởng Arập chuẩn bị triệu tập một cuộc họp khẩn cấp nhằm giải quyết khủng hoảng vào chủ nhật (11/5) trước những lo ngại của người Hồi giáo Sunni về ảnh hưởng của Iran - nơi người Shi’ite nắm quyền lãnh đạo, đối với Lebanon.

Mỹ lên tiếng cáo buộc động thái của Hezbollah chứng minh nhóm là một hiểm họa đối với toàn khu vực. "Sự liên hệ của Hezbollah với Iran và Syria cũng như lịch sử về các hành động khủng bố quốc tế và sự hậu thuẫn, trợ giúp huấn luyện của tổ chức đối các nhóm cực đoan ở Iraq cho thấy nguy cơ đe dọa an ninh và hòa bình quốc tế", phát ngôn viên Nhà Trắng Gordon Johndroe phát biểu hôm 9/5.

Washington tái khẳng định sự ủng hộ đối với chính phủ Lebanon và cáo buộc Hezbollah đang giết hại những dân thường vô tội.

Theo giới phân tích, bạo lực có thể lan ra ngoài biên giới Lebanon. "Hezbollah từng khẳng định sẽ không bao giờ chĩa vũ khí chống lại đất nước của họ nhưng tổ chức đã vượt qua giới hạn này ... Hậu quả chính trị rất nghiêm trọng. Nó có thể leo thang trên phạm vi toàn khu vực", Nadim Shehadi, một chuyên gia Lebanon thuộc Viện nghiên cứu Chatham House tại London, nhận định.

Chuyên gia Antoine Basbous thuộc tổ chức Đài quan sát của các nước Arập có trụ sở tại Paris dự đoán sẽ xảy ra nhiều hành động bạo lực hơn nữa.

Hôm 9/5, các tay súng Hezbollah đã ăn mừng thắng lợi bằng cách bắn vào không khí và giơ cao các biểu tượng chiến thắng khi các đoàn hộ tống của họ diễu hành khắp khu vực phía tây Beirut. Hezbollah đã đánh bật những chiến binh Sunni trung thành với chính phủ thân phương Tây của Thủ tướng Fuad Siniora tại đây.

Cảnh sát và quân đội đã đổ về những khu vực hiện đang nằm trong tay của lực lượng đối lập được Iran và Syria hậu thuẫn. Những người nước ngoài đang cuống cuồng rút khỏi vùng xung đột thông qua Syria. Chính phủ Lebanon cũng đã chuẩn bị kế hoạch về các cuộc sơ tán khỏi nước này trước việc sân bay dân sự duy nhất và cảng Beirut đều bị đóng cửa còn các tuyến đường quốc lộ chính bị phong tỏa.

Các cuộc đụng độ đẫm máu gợi nhắc những kí ức đau buồn về cuộc nội chiến 1975-1990 khi cả Hezbollah và lực lượng đối địch đều không sẵn sàng nhượng bộ. Hezbollah hiện quả quyết các rào chắn trên đường, vốn đã làm tê liệt giao thông ở nhiều khu vực trên khắp cả nước, sẽ vẫn được duy trì cho tới khi chính phủ đáp ứng yêu cầu của nhóm.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Thanh niên và Thể thao Ahmed Fatfat cho hay chính phủ sẽ không thay đổi quyết định điều tra mạng lưới viễn thông riêng của Hezbollah - nguyên nhân dẫn tới những hành động bạo loạn mới nhất của phong trào vũ trang này. Nội các Lebanon miêu tả việc Hezbollah chiếm đóng phía tây thủ đô là "một cuộc đảo chính đẫm máu’.

Hezbollah, đảng phái người Shi’ite hùng mạnh nhất ở Lebanon, đã phát động một chiến dịch chống lại chính phủ của Thủ tướng Siniora từ tháng 11/2006. Tổ chức này cáo buộc nội các của ông Siniora là bất hợp pháp vì tất cả các bộ trưởng người Hồi giáo Shi’ite đã từ chức vào năm 2006. Tranh chấp đẩy Lebanon tới tình trạng không có tổng thống trong suốt 5 tháng.

• Thanh Bình (Theo AFP, BBC, AP)