Liệu có đưa được quy chế thi Hoa hậu thành Nghị định?

Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Lê Tiến Thọ

- Cuộc hội thảo về quy chế Hoa hậu đã được diễn ra sáng nay, 17/04 tại khách sạn Melia ngay sau khi Cục Nghệ thuật biểu diễn ban hành “Quy chế tổ chức thi Hoa hậu”.

Trả lại tên cho “Hoa hậu”

Bị lạm dụng, đánh tráo khái niệm hoặc ngây ngô nhầm lẫn trong tên gọi Hoa hậu khiến nhiều cuộc thi trở nên phô trương và kệch cỡm. Được khởi động từ năm 1988, 20 năm qua, trên dưới 40 cuộc thi Hoa hậu từ cấp Trung ương đến cấp địa phương trong toàn quốc tôn vinh nhiều người đẹp dường như chưa phải là “bội thực”. Nhưng nếu chỉ tính riêng năm 2007, con số cuộc thi Hoa hậu mang tầm quốc gia đã lên tới gần 10 cuộc thi: Hoa hậu Biển, Hoa hậu Thế giới người Việt, Hoa hậu Tây Đô, Hoa hậu Dân tộc, Hoa hậu miền duyên hải, Hoa hậu Trang sức, Hoa hậu Thể thao...

Về lẽ thường, việc bùng nổ nhiều cuộc thi Hoa hậu hẳn sẽ tạo nên một dư luận xã hội tốt và ngày càng khẳng định thương hiệu. Nhưng nhìn lại năm 2007, ngoài Hoa hậu Thế giới người Việt đạt được đẳng cấp, các cuộc thi khác mới chỉ dừng lại ở một cuộc chơi không hơn, không kém. Cái này được Nhà báo Nguyễn Văn Tuấn – Giám đốc Đài PTTH Hậu Giang gọi là mới chỉ “dừng lại ở công nhận danh hiệu”.

Đó là chưa kể tới, ngay cả các thí sinh, kể cả người được đánh giá cao nhất tại cuộc thi, khi được hỏi tới cũng vẫn chỉ câu nói chừng mực, khiêm tốn “Em đi thi để lấy kinh nghiệm và là cơ hội giao lưu học hỏi”. Tự bản thân họ cũng coi cuộc thi là dịp đi chơi, đi liên hoan, thiếu cả sự đầu tư, chuẩn bị cả về hình thức và vốn tri thức nên sẵn sàng dành cả năm “ngao du” từ cuộc thi này tới cuộc thi khác chờ đợi thần may mắn cho một danh hiệu.

Sau Báo Tiền Phong với thương hiệu Hoa hậu Việt Nam, nhiều đơn vị, ban, ngành từ TW tới địa phương nô nức cho ra mắt các cuộc thi Hoa hậu với nhiều tên gọi khác nhau. Nhưng làm thế nào để phân cấp các cuộc thi với các tên gọi khác nhau, là điều mà lãnh đạo chuyên môn phải cân nhắc. Mỗi cuộc thi với danh hiệu khác nhau như Hoa hậu, Hoa khôi, Người đẹp, Tài năng đều cần có quy chế riêng và danh hiệu rõ ràng.

Cuộc thi Hoa hậu hay hoạt động thương mại?

Ông Dương Xuân Nam - Tổng biên tập báo Tiền phong - người đã có nhiều năm tổ chức các cuộc thi Hoa

Ông Dương Xuân Nam

Chung quan điểm này, nhà báo Nguyễn Văn Tuấn – Giám đốc Đài PTTH Hậu Giang cho rằng, nếu quy định thí sinh phải có trình độ văn hoá tốt nghiệp phổ thông trung học thì những nữ thanh niên tốt nghiệp Bổ túc trung học sẽ không đủ điều kiện dự thi là việc không hợp lý.

Nhưng NSƯT Nguyễn Thị Hoà Bình - Hiệu trưởng Trường CĐ Nghệ thuật Hà Nội lại có ý kiến ngược lại “cần phải yêu cầu về trình độ cũng nên nâng cao hơn như kết quả học tập của thí sinh dự thi phải từ tiên tiến trở lên... mới có thể nâng cao chất lượng của các cuộc thi, làm tiền đề hướng tới một lộ trình cao hơn”.

Bên cạnh đó, bà cũng nhấn mạnh “ngay từ việc xét duyệt, phê chuẩn hồ sơ, người đại diện đơn vị tổ chức phải có chứng nhận chuyên môn về lĩnh vực hoạt động từ một tổ chức hoặc một cơ sở đào tạo có uy tín”.

Việc một số đơn vị không đủ khả năng tổ chức thi Hoa hậu - cả về uy tín lẫn tiềm lực kinh tế - xin giấy phép tổ chức thi Hoa hậu đã làm ảnh hưởng tới danh tiếng cuộc thi. Theo ông Dương Xuân Nam đó là do “những đơn vị này non về kinh nghiệm, lệ thuộc nhiều vào nhà tài trợ... biến cuộc thi thành một hoạt động thương mại”.

Những sự kiện lùm xùm trong công tác tổ chức cuộc thi Hoa hậu năm 2007 là những minh chứng rõ ràng nhất. Thứ trưởng Bộ Văn hoá – Thể thao – Du lịch Lê Tiến Thọ cũng phải thừa nhận, “Việc ban hành quy chế là một việc làm cần thiết để điều chỉnh lại hoạt động tổ chức thi hoa hậu trong thời gian tới. Các cơ quan tổ chức cần tăng cường hơn nữa chức năng của mình để xử phạt những đơn vị thông qua cái hoạt động quảng bá này nhằm vụ lợi cho đơn vị tổ chức”.

Liệu có thể đưa quy chế thành Nghị định?

Đây là lần thứ ba Bộ Văn hoá - Thể thao - Du lịch ban hành “Quy chế tổ chức thi Hoa hậu”. Nhưng xem ra quy chế vẫn chưa thật sự có tính hiệu quả với việc quản lý công tác tổ chức hoa hậu hiện nay. Thứ trưởng Lê Tiến Thọ nhận định thẳng thắn: “Mỗi đơn vị đều có mục đích riêng. Có nhiều đơn vị tổ chức lúng túng thậm chí gây phản cảm ngay trong bản thân nội bộ của tổ chức cuộc thi. Cũng bởi do một số điểm trong quy chế này có điểm yếu mà chúng tôi cần rút kinh nghiệm. Đó là cái chế tài để điều chỉnh, xử phạt những hoạt động

Ông Lê Ngọc Cường

Làm thế nào để chuyên nghiệp hoá và làm tốt công tác xã hội hoá các cuộc thi Hoa hậu. Câu hỏi khó nhưng không không khó để trả lời. Điều này đòi hỏi quy chế cần phải có hành lang pháp lý rõ ràng, sát tình hình thực tiễn của công tác tổ chức hơn để việc thực hiện quy chế hiệu quả.

Đó cũng là lý do mà Thứ trưởng Bộ Văn hoá - Thể thao - Du lịch Lê Tiến Thọ băn khoăn “Cũng có nhiều đơn vị đề nghị lên Bộ đưa quy chế thành Nghị định nhưng tôi nghĩ là sẽ khó. Để trở thành Nghị định, các tổ chức xã hội phải có cơ sở hoạt động bền vững. Nhưng các cuộc thi Hoa hậu hiện nay mới chỉ dừng ở dạng hoạt động xã hội hoá, chưa đủ thời gian, chưa có cơ sở pháp quy, pháp lý để đưa thành Nghị định. Tính bền vững để xây dựng Nghị định là rất lớn. Chúng ta phải từng bước một, không thể xây dựng nó một sớm, một chiều được”.

“Quy chế tổ chức thi Hoa hậu” đã ban hành, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Lê Ngọc Cường phân trần, còn phải nghe ngóng nhiều ý kiến về quy chế để hoàn thiện nó tốt hơn. Hy vọng sau khi quy chế được thực hiện, sẽ trả lại tên cho danh hiệu Hoa hậu không bị “loạn” như thời gian qua.

Bài, ảnh: Thiên Lam