Lúng túng trong xây dựng Luật Công vụ

Sáng nay, Quốc hội tiếp tục thảo luận về Luật Công vụ.

Ủy ban Pháp luật của Quốc hội và một số đại biểu cho rằng trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Công vụ, cơ quan soạn thảo đã lúng túng và vẫn chưa khắc phục được tình trạng luật khung
 
Quá nhiều quy định cần Chính phủ hướng dẫn
 
Trong Báo cáo thẩm tra dự án Luật Công vụ trình bày trước Quốc hội chiều 21/5, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận cho cho rằng đây là dự án Luật phức tạp vì đội ngũ cán bộ, công chức nước ta hiện nay không chỉ làm việc trong các cơ quan nhà nước mà còn làm việc trong tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội và trong các tổ chức khác. Ngay trong các cơ quan nhà nước cũng có nhiều loại hình cán bộ, công chức công tác trong các cơ quan khác nhau như cơ quan dân cử, hành chính và tư pháp…, trong khi các quy định về chế độ quản lý, sử dụng, tiêu chuẩn cán bộ, công chức… đang do các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khác nhau ban hành.

“Uỷ ban Pháp luật cho rằng Cơ quan soạn thảo có sự lúng túng trong quá trình xây dựng dự án Luật. Chẳng hạn, phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của dự thảo Luật là đối với tất cả cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị nước ta, nhưng nhiều quy định trong dự thảo Luật như các quy định về tổ chức nền công vụ thực hiện trên cơ sở kết hợp giữa tiêu chuẩn chức danh với vị trí việc làm, lựa chọn, đãi ngộ tài năng, thi nâng ngạch công chức… dường như chỉ phù hợp với đội ngũ công chức trong bộ máy nhà nước” – ông Nguyễn Văn Thuận cho biết.

Cũng theo Ủy ban Pháp luật, ngay trong Tờ trình khi đề cập về mục đích xây dựng Luật cũng đã thể hiện sự không thống nhất khi xác định: Luật cán bộ, công chức phải trở thành công cụ hữu hiệu nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước; góp phần đổi mới hoạt động quản lý cán bộ, công chức, quy định và thực hiện có hiệu quả việc kết hợp giữa hệ thống tiêu chuẩn chức danh với hệ thống vị trí việc làm đang là xu hướng tích cực của các nền hành chính hiện đại trên thế giới…

Từ đó, Ủy ban Pháp luật cho rằng còn nhiều vấn đề trong dự thảo Luật chỉ quy định có tính nguyên tắc, mang tính khung để Chính phủ, cơ quan, tổ chức khác ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành.
 
Đồng tình với ý kiến này, ĐB Ngô Thị Doãn Thanh (Hà Nội), ĐB Trần Ngọc Vinh  (Hải Phòng) cho rằng dự thảo luật vẫn chưa khắc phục được tình trạng luật khung bởi với 91 điều của luật thì có đến 39 điều cần phải có sự hướng dẫn thực hiện của Chính phủ. Như vậy luật sẽ đi vào cuộc sống chậm bởi hiện nay khá nhiều luật của chúng ta cũng vẫn đang chờ các nghị định và hướng dẫn của Chính phủ mặc dù đã có hiệu lực thi hành
 
Không nên mở rộng công chức cấp xã
 
Khi bàn về một số vấn đề cụ thể, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận cho biết, đa số thành viên Ủy ban pháp luật tán thành tiếp tục quy định về đội ngũ cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn (cấp xã) trong Luật này. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị nghiên cứu để quy định cụ thể hơn về đội ngũ này; đồng thời, không nên mở rộng các đối tượng này, vì trong thực tế đã và đang phát sinh những vấn đề phức tạp, không đơn giản trong việc quản lý, sử dụng, nhất là đối với những cán bộ, công chức do bầu cử, bổ nhiệm theo nhiệm kỳ. Hơn nữa, thực tiễn cho thấy có những cán bộ, công chức đã nghỉ hưu nhưng lại trở thành cán  bộ, công chức sau khi được bầu cử, bổ nhiệm ở xã, phường, thị trấn…
 
Tuy nhiên, một số thành viên Uỷ ban pháp luật đề nghị không nên quy định về đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong Luật này  bởi vì các yêu cầu về trình độ, tiêu chuẩn cán bộ, công chức cấp xã hiện đang rất khác nhau ở từng địa bàn, thậm chí ở các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa không có đủ nhân lực bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện để tuyển dụng. Hơn nữa, theo quy định của pháp luật và điều lệ của các tổ chức hiện hành thì một số chức danh cán bộ, công chức cấp xã không được giữ chức vụ quá hai nhiệm kỳ liên tục. Vì thế, khi hết thời hạn đã gặp rất nhiều khó khăn, bất cập, thậm chí có trường hợp không giải quyết được việc bố trí, sử dụng, cũng như thực hiện các chế độ, chính sách đối với họ.

Công chức có được kinh doanh ?

Theo dự thảo Luật, những việc công chức không được làm liên quan đến sản xuất, kinh doanh như thành lập, tham gia thành lập hoặc tham gia quản lý điều hành các doanh nghiệp, bệnh viện tư, trường học tư; tư vấn; làm việc theo chế độ hợp đồng. Tuy nhiên một số đối tượng công chức lại có thể được làm những việc nêu trên…

Nhiều ý kiến thành viên Uỷ ban pháp luật cho rằng quy định như trên là không phù hợp. Bởi vì, cùng là đối tượng cán bộ, công chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước, có những nghĩa vụ, trách nhiệm, quyền như nhau theo quy định của Luật này , nhưng có người được thực hiện kinh doanh, có người lại không được thực hiện. Điều này tạo nên sự bất bình đẳng giữa những cán bộ, công chức có cùng địa vị pháp lý và cũng không thể lý giải được vì sao. Chẳng hạn, đều là chuyên viên hay cán bộ quản lý nhưng nếu công tác ở cơ quan nhà nước thì không được làm những việc liên quan đến sản xuất, kinh doanh, nhưng nếu công tác trong các cơ quan của Đảng, của các tổ chức chính trị - xã hội thì lại được thực hiện.

Sáng nay, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về Luật Công vụ.

Quỳnh Trang