Mở rộng Hà Nội, quy hoạch giao thông sẽ như thế nào?

Mở rộng địa giới Hà Nội gắn liền với rất nhiều yếu tố, trong đó có quy hoạch phát triển giao thông. Bộ trưởng GTVT Hồ Nghĩa Dũng vừa có cuộc trao đổi với báo giới về vấn đề này.

- Việc mở rộng địa giới của Hà Nội có làm thay đổi quy hoạch giao thông từ trước hay không, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng GTVT Hồ Nghĩa Dũng: "Các vấn đề cốt lõi của phát triển giao thông Hà Nội không có gì thay đổi lớn".

- Bên cạnh việc tính tới các địa phương sắp sáp nhập vào Hà Nội, cơ bản vẫn phải dựa vào quy hoạch chung của Hà Nội đã được phê duyệt tại Quyết định 108 của Thủ tướng Chính phủ.
 
Vì vậy, các vấn đề cốt lõi của phát triển giao thông Hà Nội không có gì thay đổi lớn so với bản quy hoạch đã trình trước đó. Duy có một số trục hướng tâm, đường vành đai sẽ trở thành đường nội thị. Những yếu tố này sẽ được cập nhật trong bản quy hoạch mới.
 
- Thời gian qua có rất nhiều phương án quy hoạch giao thông cho Hà Nội nhưng cảnh ùn tắc không những không giảm mà lại có nguy cơ trầm trọng thêm. Theo Bộ trưởng thì nguyên nhân do đâu?
 
- Không có được mối liên hệ chặt chẽ giữa quy hoạch phát triển giao thông vận tải và các quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội khác. Đó là nguyên nhân căn bản. Do đó, chất lượng quy hoạch chưa cao dẫn tới khả năng thực thi, quản lý theo quy hoạch kém.
 
Điều này thể hiện ở chỗ, các trung tâm văn hóa – kinh tế - dịch vụ... vẫn mọc lên chủ yếu ở khu trung tâm trong khi hệ thống hạ tầng đã quá mức chịu đựng, không chạy theo kịp bởi quỹ đất dành cho giao thông là rất thấp. Đã vậy, chúng ta cũng chưa tính kỹ về đất cho hệ thống giao thông tĩnh mà mới ưu tiên cho các công trình là chính. Chúng ta hàng ngày vẫn phải chứng kiến hệ lụy của bất cập rất lớn này.

Do đó, trong quy hoạch giao thông vận tải của Thủ đô mới, ngay từ đầu, phải chú ý đúng mức vấn đề này. Bộ GTVT đã kiến nghị quỹ đất cho giao thông phải đạt từ 16-20%, tùy từng khu vực, đủ đáp ứng yêu cầu phát triển giao thông.
 
- Cần một quỹ đất hợp lý cho giao thông không phải là bức xúc mới mẻ gì, song tại sao đến nay vẫn chưa thể thực hiện?
 
- Điều này phải được thể hiện trong Luật. Hiện nay, Bộ GTVT đang soạn thảo, trình cơ quan có thẩm quyền Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi). Theo đó, sẽ ghi cụ thể tỷ lệ diện tích đất dành cho phát triển giao thông. Trước đây, chúng ta mới nói chứ chưa quy định cụ thể về mặt pháp lý. Nếu đã Luật hóa rồi, địa phương, chủ đầu tư nào làm trái là vi phạm Luật.
 
- Nếu thực hiện theo đúng quy định trên, hẳn số kinh phí dành để cải thiện giao thông Hà Nội sẽ rất lớn?
 
- Đúng là số vốn rất lớn. Có thể có 2 nguồn. Một là từ ngân sách Nhà nước, song sẽ rất hạn chế chứ không được nhiều. Thứ hai là nguồn vốn tài trợ. Trong quá trình làm việc với các tổ chức quốc tế, chúng tôi vẫn thấy mở ra triển vọng về việc tài trợ cho phát triển hệ thống giao thông, đường cao tốc...

Bên cạnh đó, chúng ta phải đẩy mạnh thu hút nguồn vốn đầu tư theo phương thức BOT, BT của nhà đầu tư trong vào ngoài nước. Để làm được điều này, chúng ta phải có cơ chế thật hấp dẫn, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư. Theo tôi, tuy vốn lớn song nếu chúng ta có cơ chế khai thác tốt thì các nhà tài trợ, nhà đầu tư vẫn sẵn lòng vào cuộc.

Phải tới năm 2015, Hà Nội mới hết ùn tắc

- Bộ trưởng có thể cho biết bao lâu nữa thì Hà Nội có thể thoát khỏi cảnh ùn tắc nhờ vào các giải pháp quy hoạch giao thông đồng bộ nói trên, để trở thành đô thị văn minh hiện đại?

- Tôi dự báo phải tới năm 2015. Khi đó, Hà Nội đã hình thành được một số tuyến hướng tâm cao tốc và hệ thống đường vành đai và đưa vào hoạt động một số phương tiện giao thông công cộng quy mô lớn như tàu điện ngầm, xe buýt nhanh, tàu điện trên cao...

Tuy nhiên, để chống ùn tắc và giảm tai nạn giao thông, thời điểm 2015 cũng chỉ là giải quyết một phần cơ bản, song đó sẽ là tiền đề quan trọng. Toàn bộ quá trình hiện đại hóa giao thông Hà Nội sẽ mất chừng 20 năm. Trong đó, 10 năm đầu tiên là giai đoạn đặc biệt quan trọng. 

- Trong quy hoạch sau sự kiện mở rộng địa giới Hà Nội có nói đến lộ trình hạn chế phương tiện giao thông cá nhân không, thưa Bộ trưởng?
 
- Đưa ra lộ trình cụ thể về hạn chế phương tiện giao thông cá nhân ở Hà Nội là rất khó bởi điều này phụ thuộc vào hệ thống kết cấu hạ tầng. Nếu hạ tầng bền vững rồi, chúng ta mới phát triển được giao thông công cộng đủ để đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân thì mới có điều kiện hạn chế xe máy, ôtô cá nhân. Điểm mấu chốt ở đây là phải có phương tiện thay thế, người dân có cái đi thì mới đặt yêu cầu hạn chế được.

Xin cảm ơn Bộ trưởng!
 
Thanh Xuân ghi