Một nhà văn Xô viết nổi tiếng qua đời

Nhà văn Chingyz Aitmatov

Hôm qua (10/6), nhà văn nổi tiếng thời Xô viết Chingyz Aitmatov đã qua đời, thọ 79 tuổi. Theo người phát ngôn của Aitmatov nói: “Tang lễ sẽ diễn ra ở thủ đô Bishkek của cộng hoà Kyrgyzstan vào thứ bẩy tới”.

Aimatov đã nhập viện vào ngày 16/5 vì bệnh phổi và suy thận. Mấy ngày qua sức khoẻ của ông đã suy sụp hoàn toàn.

Aitmatov là người Kyrgyzstan, thuộc thế hệ nhà văn hậu chiến thời Xô viết. Ông viết văn cả bằng hai thứ tiếng Nga và Kyrgyz. Tác phẩm của ông đã được dịch ra hơn 150 ngôn ngữ trên thế giới với hơn 40 triệu bản in khắp toàn cầu. 

Các tác phẩm sau này của ông đều được viết bằng tiếng Nga và được dịch ra nhiều thứ tiếng, trong đó có tiếng Việt, như: Cây phong non trùm khăn đỏ (1961), Người thầy đầu tiên (1962), Vĩnh biệt Gunxaru (1966), Con tàu trắng (1970), Một ngày dài hơn thế kỷ (1980), Đoạn đầu đài (1988)… Đặc biệt cuốn Giamilia đã làm nên tên tuổi Aimatov từ khi ông còn ngồi ghế Học viện viết văn mang tên Gorky năm 1958.  

Từng đảm nhận nhiều trọng trách như chủ biên tạp chí Văn học nước ngoài, Tổng thư ký Hội Nhà văn Liên Xô (cũ)... ông cũng là đại sứ của Kyrgyzstan tại các nước châu Âu, NATO, và tại tổ chức UNESCO.

Tháng 3/2005, sau những biến cố chính trị ở Kyrgyzstan, ông đã trả lời phỏng vấn báo chí khẳng định những mối liên hệ mật thiết của tổ quốc ông trong quan hệ với nước Nga quá khứ và tương lai: 

“Chúng tôi sinh tồn và tư duy trong sự nhận biết được hợp thành bởi hai thế giới khác nhau, một mang tính châu Á, một mang tính châu Âu. Đó là Eurasia. Nhưng nhiều người không hình dung được Eurasia nghĩa là gì- một vùng địa lý (từ này được ghép từ Europa (châu Âu) và Asia (châu Á), vẫn được dùng để chỉ vùng đất nằm giữa hai châu lục này - PV), hay một khái niệm chính trị? Theo quan niệm của tôi, Eurasia chính là vùng Trung Á của chúng tôi với một bệ đỡ châu Âu về hướng đại dương. Bệ đỡ đó chính là nước Nga. Tuy từ Trung Á tới Trung Quốc chỉ là một bước chân, song lối sống Trung Hoa thật xa lạ đối với chúng tôi. Chúng tôi nằm trong quỹ đạo của một nền văn hóa khác.”

Aimatov khẳng định : “Nước Nga sẽ mãi mãi là tâm điểm mà trục Eurasia xoay quanh. Chúng tôi là những con người cùng thuộc một nền văn hóa. Cũng vì thế, theo tôi cần phải lập một liên minh kinh tế Eurasia, bao gồm một số quốc gia Trung Á và nước Nga”.

Aimatov đã từng được đề cử giải Nobel văn học danh tiếng vì những đóng góp to lớn của ông trong văn chương Nga và thế giới 

Lễ truy điệu ông sẽ được diễn ra vào thứ bảy tới tại thủ đô Bishkek của cộng hoà Kyrgyzstan. Và một uỷ ban Nhà nước đặc biệt sẽ được thành lập để chuẩn bị cho lễ tang trọng thể dành cho vị anh hùng dân tộc này. 

(Theo Nhân dân)